Śląska Karta Usług Publicznych

Przód karty

Śląska Karta Usług Publicznych – bezdotykowa karta elektroniczna służąca do dokonywania płatności za przejazdy komunikacją miejską organizowaną przez KZK GOP, za parkowanie w strefach płatnego parkowania w 6 miastach konurbacji górnośląskiej, w placówkach kultury, placówkach rekreacyjno-sportowych, bibliotekach i urzędach miast. Wydawcą karty jest mBank.

Historia

Czytnik w tramwaju Twist
Różne urządzenia ŚKUP
Automat ŚKUP
Czytnik w tramwaju Citadis

Wybór wykonawcy

W listopadzie 2009 roku KZK GOP ogłosił konkurs na logo karty. W konkursie wzięło udział 213 prac i zwyciężył projekt żółto-niebieskiego ptaszka[1].

18 października 2010 zarząd województwa śląskiego podpisał z KZK GOP umowę na dofinansowanie systemu Śląskiej Karty Publicznej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2007–2013 ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego[2]. W listopadzie 2010 KZK GOP ogłosił przetarg na Dostawę, wdrożenie i utrzymanie systemu „Śląskiej Karty Usług Publicznych”[3]. W przetargu zostały złożone oferty 2 konsorcjów: Qumak-Sekom, Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych i BRE Bank (197 mln zł netto) oraz Comarch i SkyCash Poland (484 mln zł)[4]. Budżet zamawiającego wynosił 160 mln zł[4]. W maju 2011 została wybrana oferta pierwszego konsorcjum, jednakże Comarch odwołał się do Krajowej Izby Odwoławczej i to odwołanie zostało 7 czerwca uwzględnione[5], w związku z czym 28 czerwca KZK GOP zdecydował się unieważnić przetarg[6].

W lipcu 2011 ogłoszono nowy przetarg[7]. W przetargu zostały złożone oferty 3 konsorcjów: Asseco Poland i BRE Bank (189,6 mln zł), Comarch, ATM Systemy Informatyczne, mPay i Getin Noble Bank (276,6 mln zł) oraz Qumak-Sekom, Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych i Bank Gospodarstwa Krajowego (209,7 mln zł)[8]. 4 października KZK GOP wybrał ofertę 1. konsorcjum[9]. Od tej decyzji odwołało się konsorcjum z Qumak-Sekom na czele. Krajowa Komisja Odwoławcza podzieliła jeden z sześciu podniesionych w odwołaniu zarzutów (związanych z ubezpieczeniem Asseco) i konieczny był ponowny wybór oferty przez KZK GOP[10]. 9 listopada zamawiający ponownie wybrał ofertę konsorcjum Asseco i BRE Bank[11], a 9 stycznia 2012 podpisał z nim umowę na wykonanie systemu. Według ówczesnych planów całość miała być gotowa po 16 miesiącach[12].

Wdrożenie

W kwietniu 2012 uruchomiono portal poświęcony Śląskiej Karcie Usług Publicznych[13], a w czerwcu rozpoczęto montaż modułów ŚKUP w autobusach kursujących na zlecenie KZK GOP[14].

Na wiosnę 2013 roku rozpoczęto montaż automatów ŚKUP na przystankach[15], a w marcu 2014 rozpoczęto ich stopniowe uruchamianie, które do czasu wprowadzenia kart służyły tylko do sprzedaży biletów okresowych KZK GOP[16]. W marcu 2015 funkcjonalność automatów została rozszerzona o sprzedaż biletów MZK Tychy[17].

Pod koniec 2014 w Bytomiu rozpoczęto montaż nowych parkomatów w ramach projektu ŚKUP (w mieście już wcześniej funkcjonowała strefa płatanego parkowania obsługiwana przez parkomaty)[18].

W maju 2015 w Katowicach uruchomiono pierwsze parkomaty ŚKUP (z wyłączoną możliwością płatności kartą ŚKUP). Wcześniej opłaty za korzystanie ze strefy płatnego parkowania pobierali parkingowi[19].

3 sierpnia w Gliwicach uruchomiono strefę płatnego parkowania, jednakże pomimo że Gliwice są jednym z miast uczestniczących w projekcie ŚKUP, to parkomaty nie mają możliwości płacenia kartami ŚKUP[20][21]

W sierpniu rozpoczęły się wewnętrzne testy systemu[22].

Funkcjonowanie

1 października 2015 rozpoczęto wydawanie kart ŚKUP[23], a 1 listopada umożliwiono kodowanie biletów okresowych na karcie[24]. Wraz z rozpoczęciem kodowania biletów na karcie wprowadzano nową taryfę biletową, w ramach której bilety elektroniczne są tańsze od papierowych[25]. Przez pierwsze tygodnie funkcjonowania dochodziło do częstego zawieszania się czytników w autobusach[12]. Dodatkowym problem był całkowity brak czytników w części pojazdów, w szczególności kursujących na zlecenie MZKP, z którym KZK GOP ma unię biletową[26].

2 listopada 2015 w Piekarach Śląskich uruchomiono strefę płatnego parkowania, w której płatności odbywa się w automatach ŚKUP (gotówką lub kartą ŚKUP)[27]. Tego samego dnia uruchomiono parkomaty ŚKUP (z możliwością płatności gotówką lub kartą ŚKUP) w Tychach, gdzie wcześniej opłatę za parking pobierali inkasenci[28]. Na przełomie listopada i grudnia w katowickich parkomatach uruchomiono możliwość płacenia kartami ŚKUP[29] (same automaty uruchomiono wcześniej, ale przyjmowały tylko płatności gotówkowe)[19], a 16 grudnia możliwość płacenia kartami ŚKUP uruchomiono w bytomskich parkomatach[30]. Płatność kartami ŚKUP została również uruchomiona w parkomatach w Chorzowie i Zabrzu[31][32]. W obu miastach już wcześniej funkcjonowały strefy płatnego parkowania[33][34].

21 listopada Komisja Nadzoru Finansowego zawiesiła działalność SKBanku[35], którego placówki były jednym z punktów wydawania kart ŚKUP[23]. Po kilku dniach te punkty wydawania kart zostały ponownie otwarte[26].

11 stycznia 2016 uruchomiono możliwość płacenia kartą za bilety jednorazowe. Jednocześnie wprowadzono nową taryfę – odległościową oraz zmieniono taryfę strefowo-czasową (elektroniczny bilet strefowo-czasowy stał się tańszy niż papierowy)[36].

Pod koniec lutego wydane były 32 tys. kart ŚKUP[37], a na początku kwietnia 40 tys.[38].

1 maja wycofano ze sprzedaży wszystkie czasowe bilety okresowe z wyjątkiem miesięcznych imiennych[39]. 1 czerwca wycofano bilety miesięczne sieciowe, upoważniające do przejazdu wyłącznie liniami autobusowymi lub wyłącznie liniami tramwajowymi na terenie dwóch lub więcej miast, co spowodowało gigantyczne kolejki w punktach, w których wydawane są karty[40]. Z tego powodu zarząd KZK GOP podjął decyzję o przedłużeniu ważności majowych biletów do 10 czerwca[41]. 1 lipca wycofano bilety miesięczne upoważniające do przejazdu wyłącznie liniami autobusowymi lub wyłącznie liniami tramwajowymi na terenie jednego miast[39]. Na początku lipca wydanych było 116 tys. kart[42]. 1 sierpnia wycofano ze sprzedaży ostatnie rodzaje papierowych biletów miesięcznych[43].

22 sierpnia 2016 otworzono dodatkowy, 41. Punkt Obsługi Klienta w Tarnowskich Górach[44][45]. W pierwszej połowie września uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów na terenie obsługiwanym przez MZKP Tarnowskie Góry zostali zwolnienie z obowiązku posiadania biletów podczas podróży do i ze szkoły. Powodem tej decyzji były opóźnienia w wydawaniu kart ŚKUP[46].

W połowie września wydanych było 190 tys. kart[47], a 10 października 207 tys.[48].

W związku z opóźnieniami we wdrożeniu systemu KZK GOP naliczyło wykonawcy 18 mln zł kary, a za usterki związane z niepoprawnym działaniem systemu kolejne 400 tys. zł[49].

Funkcje karty

Śląska Karta Usług Publicznych służy do:

  • kodowania biletów okresowych KZK GOP/MZKP[a][24][26],
  • kodowania biletów jednorazowych KZK GOP/MZKP[36],
  • wnoszenia opłat za parkowanie w Bytomiu, Chorzowie, Katowicach, Piekarach, Tychach i Zabrzu[32],
  • wnoszenia płatności w placówkach kultury (m.in. w muzeach, teatrach i miejskich centrach kultury)[50],
  • wnoszenia płatności w placówkach rekreacyjno-sportowych (m.in w basenach, lodowiskach, kortach tenisowych i halach widowiskowo-sportowych)[51],
  • wnoszenia płatności w bibliotekach[52],
  • wnoszenia płatności w urzędach miast[53].

W przyszłości do systemu mają dołączyć jeszcze Koleje Śląskie[54].

Infrastruktura systemu

W skład systemu wchodzi:

  • Portal Klienta,
  • 41 Punktów Obsługi Klienta, w tym:
  • 109 Stacjonarnych Automatów Doładowania Kart,
  • 800 modułów do pobierania opłat i doładowań u sprzedawców,
  • 223 parkomaty,
  • 410 modułów do pobierania opłat za usługi komunalne,
  • 1300 kompletów urządzeń w każdym pojeździe,
  • 320 urządzeń dla kontrolerów,
  • 20 Punktów Zbierania Danych,
  • Centrum Przetwarzania Danych,
  • system rozliczeń pieniężnych[55][26][44].

Uczestniczące miasta

     Uczestniczące miasta

     Pozostałe miasta/gminy KZK GOP

W projekcie bierze udział 21 miast:

  1. Będzin,
  2. Bytom,
  3. Chorzów,
  4. Czeladź,
  5. Dąbrowa Górnicza,
  6. Gliwice,
  7. Imielin,
  8. Jaworzno,
  9. Katowice,
  10. Knurów,
  11. Mysłowice,
  12. Piekary Śląskie,
  13. Pyskowice,
  14. Radzionków,
  15. Ruda Śląska,
  16. Siemianowice Śląskie,
  17. Sosnowiec,
  18. Świętochłowice,
  19. Tychy,
  20. Wojkowice,
  21. Zabrze[20].

Krytyka

System spotkał się z krytyką m.in: ze względu na konieczność rejestrowania każdego wejścia do pojazdu przez posiadaczy biletów miesięcznych (bez którego pasażer traktowany jest jak gapowicz), awarie czytników i strony internetowej, błędne kodowania i znikające z karty bilety lub pieniądze, skomplikowaną obsługę samej karty i czytników[26][56][57].

  1. KZG GOP i MZKP mają unię biletową
  1. Katarzyna Migdoł-Rogóż. Ptaszek jest najlepszy!. „szlaki”. 2 (24)/2010. s. 1. [dostęp 2013-06-08]. 
  2. Wszystko o Śląskiej Karcie Usług Publicznych. kzkgop.com.pl, 2012-04-27. [dostęp 2015-12-02].
  3. Zamówienie publiczne – 343103-2010. ted.europa.eu, 2010-11-17. [dostęp 2015-11-18].
  4. a b Elektroniczna karta z KZK GOP może być bardzo droga. sosnowiec.wyborcza.pl, 2011-02-25. [dostęp 2015-11-22].
  5. KZK GOP unieważni przetarg na ŚKUP i w sierpniu ogłosi kolejny. logistyka.wnp.pl, 2011-06-08. [dostęp 2015-11-21].
  6. Informacja. kzkgop.com.pl, 2011-06-28. [dostęp 2015-11-18].
  7. Zamówienie publiczne – 212691-2011. ted.europa.eu, 2011-07-05. [dostęp 2015-11-24].
  8. Trzy konsorcja złożyły oferty na ŚKUP, najtańszą Asseco Poland z BRE. bankier.pl, 2011-09-22. [dostęp 2015-11-24].
  9. Zawiadomienie. kzkgop.com.pl, 2011-10-04. [dostęp 2015-11-24].
  10. Elektroniczny bilet z KZK GOP znowu we mgle. komunikaty.pl, 2011-11-09. [dostęp 2015-11-24].
  11. Zawiadomienie. kzkgop.com.pl, 2011-11-09. [dostęp 2015-11-24].
  12. a b System się wiesza, ale kar nie ma. Jak działa ŚKUP?. dziennikzachodni.pl, 2015-11-18. [dostęp 2015-11-18].
  13. Uruchomiono portal poświęcony Śląskiej Karcie Usług Publicznych. katowice.wyborcza.pl, 2012-04-26. [dostęp 2015-11-24].
  14. W nocy montują kable w autobusach KZK GOP. Po co?. katowice.wyborcza.pl, 2012-06-27. [dostęp 2015-11-24].
  15. "Trumny" na przystankach autobusowych. Co w nich jest?. katowice.wyborcza.pl, 2013-04-12. [dostęp 2015-11-25].
  16. Ruszyły nowe automaty. kzkgop.com.pl, 2014-04-24. [dostęp 2015-11-18].
  17. Nowe automaty biletowe. kzkgop.com.pl, 2015-04-21. [dostęp 2015-11-18].
  18. Będą nowe parkomaty. bytomski.pl, 2014-11-29. [dostęp 2015-11-21].
  19. a b Do Katowic wróciły parkomaty. Wiele urządzeń już działa. katowice.wyborcza.pl, 2015-05-18. [dostęp 2015-11-25].
  20. a b Karta ŚKUP. Wszystko, co trzeba wiedzieć o elektronicznej karcie KZK GOP. katowice.wyborcza.pl, 2015-10-19. [dostęp 2015-11-19].
  21. Dzisiaj rusza strefa płatnego parkowania. Sprawdź niezbędne informacje. infogliwice.pl, 2015-08-03. [dostęp 2015-11-29].
  22. Śląskie. Testy systemu Śląskiej Karty Usług Publicznych. logistyka.wnp.pl, 2015-08-18. [dostęp 2015-11-25].
  23. a b Zapraszamy po karty ŚKUP!. kzkgop.com.pl, 2015-10-01. [dostęp 2015-11-18].
  24. a b Bilety elektroniczne. Jak kupować i używać. kzkgop.com.pl, 2015-11-03. [dostęp 2015-11-18].
  25. Taryfa ŚKUP. kzkgop.com.pl, 2015-09-09. [dostęp 2015-11-18].
  26. a b c d e Śląska Karta Utrudnień (w) Podróży. transport-publiczny.pl, 2015-12-05. [dostęp 2015-12-05].
  27. Jak korzystać z parkomatów?. piekary.pl, 2015-11-05. [dostęp 2015-11-21].
  28. Nowe zasady korzystania z parkingów. tychy.pl, 2015-10-18. [dostęp 2015-11-21].
  29. Kartą ŚKUP zapłacimy za parkowanie w centrum Katowic. katowice.naszemiasto.pl, 2015-12-04. [dostęp 2016-01-03].
  30. Opłata za postój przy użyciu karty ŚKUP - MZDiM Bytom. mzdii.bytom.pl, 2015-12-17. [dostęp 2016-01-03].
  31. Kiedy ruszą kolejne elementy systemu ŚKUP?. kzkgop.com.pl, 2015-10-20. [dostęp 2015-11-25].
  32. a b Parkowanie. kartaskup.pl. [dostęp 2015-12-26].
  33. Oznakowanie SPP. mzdii.zabrze.pl. [dostęp 2015-11-25].
  34. Urząd Miasta Chorzów - Parkowanie w mieście. chorzow.eu. [dostęp 2016-01-03].
  35. Masz IKE w SKBank? To musisz wiedzieć. bankier.pl, 2015-11-23. [dostęp 2015-11-24].
  36. a b KZK GOP. Od poniedziałku tańsze bilety na autobusy i tramwaje. Musisz użyć karty ŚKUP. gliwice.wyborcza.pl, 2016-01-11. [dostęp 2016-01-13].
  37. KZK GOP zmusi nas do ŚKUP. Zlikwiduje papierowe bilety. gliwice.wyborcza.pl, 2016-02-25. [dostęp 2016-02-27].
  38. Tańsze bilety na komunikację miejską w Aglomeracji Górnośląskiej. kurierkolejowy.eu, 2016-04-15. [dostęp 2016-04-25].
  39. a b Zamów kartę ŚKUP – plan wycofywania biletów papierowych. kzkgop.com.pl, 2016-04-05. [dostęp 2016-05-04].
  40. Zapomnij o bilecie miesięcznym. Jest ŚKUP. dziennikzachodni.pl, 2016-06-01. [dostęp 2016-06-02].
  41. Papierowe bilety miesięczne ważne dłużej!. kzkgop.com.pl, 2016-06-01. [dostęp 2016-06-02].
  42. ma części papierowych biletów, jest 116 tysięcy kart. W Gliwicach wciąż stoi się w kolejkach. 24gliwice.pl, 2016-06-06. [dostęp 2016-06-07].
  43. Trzy godziny w kolejce po kartę ŚKUP? Tak w centrum Katowic. dziennikzachodni.pl, 2016-08-08. [dostęp 2016-06-13].
  44. a b ŚKUP: Tarnowskie Góry mają Punkt Obsługi Klienta. Czekały 10 miesięcy. dziennikzachodni.pl, 2016-08-24. [dostęp 2016-08-25].
  45. Strona główna | MZKP Tarnowskie Góry. mzkp.pl. [dostęp 2016-09-06].
  46. Opóźnienie w wydawaniu kart ŚKUP. zbroslawice.pl, 2016-09-02. [dostęp 2016-09-06].
  47. Czujniki i kamery. KZK GOP wykorzystuje nowinki techniczne. katowice.wyborcza.pl, 2016-09-22. [dostęp 2016-09-25].
  48. Rok z kartą ŚKUP zamiast biletu. KZK GOP plan wykonał, pasażerowie narzekają. dziennikzachodni.pl, 2016-10-12. [dostęp 2016-10-16].
  49. KZK GOP nałożył na wykonawcę ŚKUP już ponad 18,5 mln zł kary. katowice.wyborcza.pl, 2016-10-26. [dostęp 2016-10-26].
  50. Usługi kultury. portal.kartaskup.pl. [dostęp 2016-03-25].
  51. Usługi rekreacyjno-sportowe. portal.kartaskup.pl. [dostęp 2016-03-25].
  52. Usługi biblioteczne. portal.kartaskup.pl. [dostęp 2016-03-25].
  53. Inne usługi. portal.kartaskup.pl. [dostęp 2016-03-25].
  54. W Polsce bilet kupisz jak chcesz. transport-publiczny.pl, 2016-05-10. [dostęp 2016-05-10].
  55. Śląska Karta Usług Publicznych coraz bliżej!. kzkgop.com.pl, 2015-09-09. [dostęp 2015-11-18].
  56. Kontrowersje wokół ŚKUP. Czytelnik: „Bubel, zmarnowane pieniądze”. 24gliwice.pl, 2016-04-20. [dostęp 2016-05-31].
  57. Porażka KZK GOP. Od poniedziałku nie można było kupić biletów na stronie ŚKUP. katowice.wyborcza.pl, 2016-01-13. [dostęp 2016-05-31].

Linki zewnętrzne

Szablon:Transport zbiorowy w konurbacji górnośląskiej