Świeradów Zdrój (stacja kolejowa)

Świeradów Zdrój
Ilustracja
Dworzec kolejowy w ładowni (os strony torów)
Państwo  Polska
Miejscowość Świeradów-Zdrój
Lokalizacja {{{lokalizacja}}}
Data otwarcia 31 października 1909
Data zamknięcia {{{data zamknięcia}}}
Poprzednie nazwy Bad Flinsberg
- (1909-1945)
Włyńsk
- (1945-1946)[1]
Rodzaj {{{rodzaj}}}
Dane techniczne
Liczba peronów 2[2]
Liczba krawędzi
peronowych
3[2]
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}
Portal Portal Transport szynowy

Świeradów Zdrój - nieczynna ładownia publiczna[3], a dawniej jedna z dwóch najważniejszych stacji kolejowej[1] Kolejki Izerskiej (Isergebirgsbahn), położona w Świeradowie-Zdroju. Została ona otwarta 31 października 1909 r., wraz z uruchomieniem linii kolejowej z Mirska.

Położenie

Ładownia położona jest we wschodniej części gminy miejskiej Świeradów-Zdrój, przy ul. Dworcowej, na wschód od 358, w odległości ok. 500 m od ul. Zdrojowej[4]. Administracyjnie leży w województwie dolnośląskim, powiecie lubańskim.

Ładownia jest położona na wysokości 460 m n.p.m.[2]

Historia

Kolejka Izerska (do 1945 r.)

Powstanie dawnej stacji ma związek z budową linii kolejowej łączącej ładownię Mirsk z zlikwidowana stacją kolejową Świeradów Nadleśnictwo. Koncepcja budowy tej linii powstała w 1901 r., jednakże w rzeczywistości budowę linii rozpoczęto z inicjatywy prywatnej w marcu 1908 r. Projekt budowy linii zakładał powstanie na tej stacji m.in. budynku dworca kolejowego, który miał być największy na linii oraz miał także architektonicznie nawiązywać do miasta. Dodatkowo planowano budowę rampy przeładunkowej, magazynu i placu składowego, gdyż spodziewano się dowozu dużej ilości materiałów budowlanych dla potrzeb rozbudowującego się miasta Świeradów-Zdrój[5].

Linię do Świeradowa Zdroju ukończono 1 października 1909 r., a uroczyste otwarcie odbyło się 31 października, dzięki czemu ładownia ta została stacją końcową[6]. Przedłużenie linii do Świeradowa Nadleśnictwo oddano do regularnego użytku 6 czerwca 1910 r.[7]. Głównym kierunkiem pociągów do 1945 r. była d. stacja Mirsk, w której to pasażerowie przesiadywali się do państwowych pociągów. Większość z nich była skomunikowana z pociągami Kolejki Izerskiej[8].

Po 1945 r.

Pieczątka stacji z 1986 r.

Po II wojnie światowej cała infrastruktura dawnej stacji przeszła w zarząd PKP. Stację tę polscy kolejarze przejęli we wrześniu 1945 r., natomiast pierwszy pociąg po odbudowie mostu przyjechał do Świeradowa-Zdroju 18 grudnia 1946 r. Odświętnie udekorowany skład przyprowadził burmistrz Mirska Ludwik Żak[9]. Wydłużono wtedy też linie pociągów regionalnych, które zamiast kończyć bieg w dawnej stacji węzłowej Mirsk przedłużono, jeżdżąc głównie do Legnicy przez Gryfów Śląski i Lwówek Śląski[10].

Ostatni pociąg pasażerski przez dawną stację Świeradów Zdrój odjechał 11 lutego 1996 r., a przez następne dwa lata kursowały pociągi towarowe[11].

Zabudowę oraz teren ładowni został przejęty przez miasto Świeradów-Zdrój 27 grudnia 2012 r.[12], natomiast na początku maja 2013 r. rozpoczęto demontaż torów na terenie ładowni[13].

Linie kolejowe

Świeradów Zdrój jest 4. posterunkiem ruchu na linii kolejowej nr 336 (5,260 km)[14][6].

Układ torowy ładowni to tor główny zasadniczy, główny dodatkowy oraz 4 tory boczne w tym 2 ładunkowe[2].

Infrastruktura

Dworzec kolejowy

Dworzec powstał wraz z budową linii w 1909 r. W późniejszym czasie budynek uległ przebudowie. Pierwotnie był on zaopatrzony w kasy biletowe, pomieszczenia biurowe, mieszkania służbowe i pokoje gościnne, a także był zaopatrzony w energię elektryczną, wodę i kanalizację[5]. W budynku mieści się nieczynna nastawnia Św[2].

Perony

W ładowni znajduje się peron główny (szerokość - 6 m) oraz peron wyspowy (3 m)[5]. Długość peronów wynosi łącznie 2 100 m[15]

Pozostała infrastruktura

Na stacji znajduje bądź znajdował się[2]:

  • magazyn z rampą boczno-czołową,
  • plac ładunkowy,
  • ubikacja,
  • budynek gospodarczy.

Dodatkowo dawna stacja posiadała możliwość awaryjnego wodowania parowozów dzięki obecności studni ponad stacją oraz wieży wodnej, która umożliwiała grawitacyjne wodowanie lokomotyw[15].

Połączenia

Połączenia pasażerskie realizowane z dawnej stacji Świeradów Zdrój miały charakter regionalny, ale przez stację kursowały przed 1945 r. dodatkowo dalekobieżne wagony w relacji między Berlinem i Wrocławiem. Okazjonalnie kursowały tu pociągi specjalne (w tym kolonijne), które dowoziły turystów i kuracjuszy do Świeradowa-Zdroju[16]. Z biegiem czasu zmniejszała się liczba połączeń oraz relacji bezpośrednich, które były realizowane z obecnej ładowni.

Okres Kierunek Liczba połączeń Źródło
1939 Mirsk[a]
Świeradów Nadleśnictwo
10
3
[17]
1947 Świeradów Nadleśnictwo[b]
Gryfów Śląski
Lwówek Śląski
3
2
1
[18]
1966/67 Legnica
Gryfów Śląski
Jelenia Góra
Lubań Śląski
Złotoryja
2
1
1
1
1
[19]
1985/86 Gryfów Śląski
Jelenia Góra
2
2
[20]
1995/96 Gryfów Śląski 4 [21]
  1. Dodatkowo bezpośrednie wagony do Berlina i Wrocławia.
  2. Źródła literaturowe podają o zawieszeniu po II wojnie światowej kursów pasażerskich do Świeradowa Nadleśnictwo. Z rozkładu jazdy na 1947 r. wynika, że te kursy były.
  1. a b Indeks stacji, przystanków osobowych i posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Marcin Stankiewicz, Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  2. a b c d e f Linia Mirsk – Świeradów Nadleśnictwo. www.jelenia.rail.pl. [dostęp 2013-12-09].
  3. a b Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , s. 74, 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  4. Geoportal. Mapa topograficzna. Skala 1:10 000 (pol.). [dostęp 2013-12-09].
  5. a b c Janusz Gołaszewski. Kolejka Izerska 1909–1945. „Rocznik Jeleniogórski”, s. 66, 1997. Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry, Jelenia Góra. 
  6. a b Arkusz F2. W: Marcin Stankiewicz, Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  7. Janusz Gołaszewski. Kolejka Izerska 1909–1945. „Rocznik Jeleniogórski”, s. 70, 1997. Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry, Jelenia Góra. 
  8. Janusz Gołaszewski. Kolejka Izerska 1909–1945. „Rocznik Jeleniogórski”, s. 67, 1997. Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry, Jelenia Góra. 
  9. Andrzej Grzelak, Henryk Szoka (red.): Świeradów Zdrój. Monografia historyczna miasta. Jelenia Góra: Wojewódzki Dom Kultury w Jeleniej Górze, 1989, s. 117.
  10. Linia 284: Gryfów Śląski – Lwówek Śląski (pol.). sdmk.vgh.pl, 2011. [dostęp 2013-11-21].
  11. Feliks Chojnacki. Jak to w Mirsku z kolejami bywało... „Izery”. 5, s. 8, 2009. ISSN 1899-8313. 
  12. Roland Marciniak. Przejęliśmy dworzec PKP. „Notatnik Świeradowski”. 1 (170), s. 5, 2013. Wspólnota Samorządowa gminy miejskiej Świeradów-Zdrój. ISSN 1732-9612 (pol.). 
  13. I po torach!. „Notatnik Świeradowski”. 5 (174), s. 13, 2013. Wspólnota Samorządowa gminy miejskiej Świeradów-Zdrój. ISSN 1732-9612 (pol.). 
  14. Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  15. a b Józef Andrzej Bossowski: Kolej do Świeradowa Zdroju. Lwówek Śląski: BUD-STAL-TEST II, 2004, s. 33. ISBN 83-919960-2-6.
  16. Andrzej Szynkiewicz: Marzenie inż. Webera, czyli słów kilka o kolei izerskiej. 2003. [dostęp 2013-12-06].
  17. Die Isergebirgsbahn im Sommerfahrplan, 123 r Greiffenberg (Schles) - Friedeberg (Isergeb) – Bad Flinsberg/Heinersdorf (Tafelfichte) and zurück. „Eisenbahn in Schlesien-Bufe-Verlag”, 1939 (niem.). 
  18. 165 Mirsk – Świeradów Nadleśnictwo. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów”, 1947 (pol.). 
  19. 253 Jerzmanice Zdrój – Lwówek Śl.– Świeradów Zdrój. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1966/67” (pol.). 
  20. 253 Jerzmanice Zdrój – Lwówek Śląski – Świeradów Zdrój. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1985/86” (pol.). 
  21. Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów. 28.05.95-01.06.96. Tab. 253 Gryfów Śląski – Świeradów Zdrój. Polskie Koleje Państwowe, 1995, s. 391.

Linki zewnętrzne

Świeradów Zdrój
Linia 336 Mirsk - Świeradów Zdrój (d. Mirsk - Świeradów Nadleśnictwo) (7,701 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Krobica
odległość: 2,441 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 3,128 km