Carcharhinus borneensis

Carcharhinus borneensis
Carcharhinus borneensis[1]
(Bleeker, 1858)
Plik:Carcharhinus borneensis.png
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada chrzęstnoszkieletowe
Podgromada spodouste
Rząd żarłaczokształtne
Rodzina żarłaczowate
Rodzaj Carcharhinus
Gatunek Carcharhinus borneensis
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Obecny (ciemnoniebieski) oraz przypuszczalny historyczny (błękitny) zasięg występowania C. borneensis

Carcharhinus borneensisgatunek małego rekina z rodziny żarłaczowatych (Carcharhinidae).

Taksonomia i filogenetyka

Gatunek ten został po raz pierwszy opisany w 1858 roku przez holenderskiego ichtiologa Pietera Bleekera na łamach naukowego periodyku Acta Societatis Regiae Scientiarum Indo-Neêrlandicae jako Carcharias (Prionodon) borneensis. Okazem typowym (holotypem) jest nowonarodzony samiec o długości 24 cm, wyłowiony u wybrzeży Singkawang w zachodnim Kalimantan na Borneo[3]. Późniejsi autorzy przenieśli gatunek ten do rodzaju Carcharhinus. Przed rokiem 2004 znanych było jedynie 5 osobników C. borneensis - wszystkie niedojrzałe i wyłowione przed 1937 rokiem[2]. W kwietniu i maju 2004 roku, naukowcy z Universiti Malaysia Sabah wyłowili szereg dodatkowych okazów, w ramach badań nad bioróżnorodnością rekiniej fauny u wybrzeży malezyjskich stanów Sabah i Sarawak[4].

Pozycja filogenetyczna i pokrewieństwo C. borneensis są niejasne. Jack Garrick w 1988 roku według analizy filogenetycznej na podstawie cech morfologicznych nie umieścił tego gatunku w pobliżu żadnego z przedstawicieli rodzaju Carcharhinus[5]. W 1988 roku Leonard Compagno uznał, że C. borneensis jest najbliżej spokrewniony z C. porosus, C. sealei, C. sorrah, C. fitzroyensis, C. dussumeri, C.macloti i C. hemiodon, z którymi to tworzy wspólny klad[6]. Badania przeprowadzone przez Gavina Naylora i współpracowników na 595 gatunkach spodustych w 2012 roku wykazują, że takson ten wraz z C. macloti tworzy wspólny klad, siostrzany do kladu do którego należy C. porosus i drugi nieopisany podobny do niego gatunek. Rekiny te są jednymi z bardziej bazalnych spośród przedstawicieli rodzaju Carcharhinus i zajmują pośrednią pozycję na drzewie ewolucyjnym żarłaczowatych[7]. William White i inni w 2010 roku, uznali, że C. borneensis wykazuje podobieństwa do przedstawicieli rodzaju Rhizoprionodon, jak choćby powiększone pory wokół otworu gębowego. Niemniej jednak wiele innych cech wskazuje na przynależność do rodzaju Carcharhinus[4].

Występowanie

Wszystkie okazy wyłowione w 2004 roku przez naukowców z Universiti Malaysia Sabah, pochodzą jedynie z łowiska u wybrzeży Mokah w malezyjskim stanie Sarawak, pomimo wnikliwych badań całego wybrzeża Borneo. Tak więc zakres tego gatunku może być ograniczony do niewielkich przybrzeżnych płytkich akwenów u wybrzeży północno-zachodniego Borneo[8]. Z pośród pięciu pozostałych osobników pozyskanych przed 1937 rokiem, cztery wyłowiono u wybrzeży Borneo, a ostatni pochodzi z wód wokół chińskiej wyspy Zhoushan. Sugeruje to, że w przeszłości zasięg występowania był większy niż obecnie. Pojedyncze osobniki raportowano również z Borongan na Filiponach w 1895 roku oraz u wybrzeży Jawy w 1933 roku, lecz są to niepewne dane, niepotwierdzone innymi obserwacjami[4].

  1. Carcharhinus borneensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Carcharhinus borneensis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Pieter Bleeker. Twaalfde bijdrage tot de kennis der vischfauna van Borneo. Visschen van Sinkawang. „Acta Societatis Regiae Scientiarum Indo-Neêrlandicae”. 7 (5), s. 1-10, 1858. 
  4. a b c White, W.T.; Last, P.R.; Lim, A.P.K.. Rediscovery of the rare and endangered Borneo Shark Carcharhinus borneensis (Bleeker, 1858) (Carcharhiniformes: Carcharhinidae). „Descriptions of New Sharks and Rays from Borneo”, s. 17-28, 2010. CSIRO Marine and Atmospheric Research (ang.). 
  5. Garrick, J.A.F. (1982). Sharks of the genus Carcharhinus. NOAA Technical Report, NMFS Circ. 445: 1–194.
  6. Compagno, L.J.V.: Sharks of the Order Carcharhiniformes. Princeton University Press, 1988, s. 319–320. ISBN 0-691-08453-X.
  7. G.J.P. Naylor, J.N. Caira, K. Jensen, K.A.M. Rosana, N. Straube i C. Lakner.: Elasmobranch Phylogeny: A mitochondrial estimate based on 595 species. CRC Press, Taylor &Francis Group, 2012, s. 31-56, seria: J.C. Carrier, J.A. Musick and M.R. Heithaus (editors), The Biology of Sharks and Their Relatives. ISBN 978-1-4200-8047-6.
  8. Last, P.R.; White, W.T.; Caire, J.N.; Dharmadi; Fahmi; Jensen, K.; Lim, A.P.K.; Mabel-Matsumoto, B.; Naylor, G.J.P.; Pogonoski, J.J.; Stevens, J.D.; Yearsley, G.K.: Sharks and Rays of Borneo. CSIRO Publishing, 2010, s. 92-93. ISBN 978-1-921605-59-8.