Codex Porphyrianus

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Codex Porphyrianus (Gregory-Aland no. Papr albo 025; von Soden α 3) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na IX wiek. Jest jednym z nielicznych kodeksów uncjalnych zawierających Apokalipsę[1]. Posiada wiele luk, jest palimpsestem. Kopista popełnia wiele błędów.

Opis

Kodeks zawiera 327 pergaminowych kart (16 na 13 cm), z tekstem Dziejów Apostolskich, Listów Pawła, Listów powszechnych, Apokalipsy św. Jana, z pewnymi lukami[2]. Tekst pisany jedną kolumną na stronę. Jest palimpsestem, górny tekst jest minuskułem 1834, datowanym na 1301 rok, zawiera komentarz Eutaliusza do Dziejów i Listów Pawła oraz tekst biblijny[1]. Pomiędzy Listami Pawła a Apokalipsą umieszczono męczeństwo Piotra i Pawła[3].

Stosuje przydechy i akcenty. Akcenty często są w niewłaściwych miejscach. Inicjały są dwóch wielkości, mniejsze pisane są czarnym atramentem, większe w czerwonym i innych kolorach[4]. Skryba często myli dyftong αι z literą ε, literę η z dyftongiem ει lub literą ι, literę ο z ω, dyftong οι z literą υ. Ponadto zachodzą podobieństwa litery ν do α lub χ, co często prowadzi do błędnego ich odczytu[3]. Tekst jest w wielu miejscach poprawiany zarówno przez oryginalnego skrybę, jak i późniejszych korektorów[3].

Rękopis zawiera również fragmenty 4 Księgi Machabejskiej[5].

Luki

Dzieje 1,1-2,13; Rz 2,16-3,4; 8,32-9,10; 11,23-12,1; 1 Kor 7,15-17; 12,23-13,5; 14,23-39; 2 Kor 2,13-16; Kol 3,16-4,8; 1 Tes 3,5-4,17; 1 Jan 3,20-5,1; Juda 4-15; Apokalipsa 16,12-17,1; 19,21-20,9; 22,6- do końca[6].

Tekst

Grecki tekst Listów Pawła i Listów powszechnych reprezentuje Tekst aleksandryjski z pewną liczbą obcych naleciałości. Gregory ocenił, że najniższą wartość ma tekst Dziejów oraz 1 Piotra, i jest charakterystyczny dla późnych uncjałów, takich jak Codex Mutinensis i Codex Angelicus, Natomiast tekst Apokalipsy oraz pozostałych Listów jest znacznie lepszy, jest bliski dla Kodeksu Synajskiego, choć najbliżej mu do Kodeksu Aleksandryjskiego i Efrema[3]. Tekst Dziejów i Apokalipsy przekazuje natomiast tekst bizantyński z niewielką liczbą obcych naleciałości[1]. Hermann von Soden uznał go za standardowy tekst bizantyński (tekst K)[7].

Aland w tekście Dziejów Apostolskich sporządził dlań następujący profil tekstualny: 691 291/2 12 1S. Profil ten oznacza, że kodeks wspiera tekst bizantyński przeciwko „oryginalnemu” w 69 miejscach, współbrzmi zarówno z tekstem bizantyńskim jak i „oryginalnym” w 29 miejscach, wspiera tekst „oryginalny” przeciwko bizantyńskiemu w 1 miejscu. Ponadto kodeks posiada 1 sobie właściwe wariant. W Listach Pawła nadano mu następujący profil tekstualny: 821 361/2 872 31S, a w Listach powszechnych – 481 71/2 262 9S[2]. W oparciu o ten profil tekst Dziejów Apostolskich oraz Apokalipsy został zaklasyfikowany do kategorii V, natomiast tekst pozostałych ksiąg do Kategorii III[2]. Tekst III kategorii jest jeszcze przydatny przy rekonstrukcji oryginalnego tekstu Nowego Testamentu, natomiast tekst V kategorii traktowany jest jako bezużyteczny[8].

W Apokalipsie reprezentuje tekst, który wyszedł z recenzji Andrzeja z Cezarei, nie jest jednak doskonałym tej recenzji reprezentantem[1].

W Hb 8,11 stosuje wariant πλησιον zamiast πολιτην, wariant wspierany jest przez 81, 104, 436, 629, 630 oraz 1985[9].

Historia

Rękopis datowany jest zwykle na wiek IX[2]. Rękopis należał do bp Uspienskiego, stąd nazwa kodeksu. W 1862 znalazł go w kolekcji Uspienskiego Konstanty Tischendorf[5]. Tischendorf pożyczył go do Lipska, gdzie odczytał dolny tekst palimpsestu[5] i wydał go w latach 1865-1869. Tekst Apokalipsy skolacjonował Herman Charles Hoskier[10]. Tekst Apokalipsy badał J. Schmid.

Kodeks przechowywany jest obecnie w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej (Gr. 225), w Petersburgu[2].

NA27 cytuje go w niektórych partiach. W Listach powszechnych zalicza go do rękopisów cytowanych w pierwszej kolejności[11], w Apokalipsie zaliczony został do rękopisów cytowanych w drugiej kolejności[12], w Listach Pawła cytowany jest w drugiej kolejności[13], natomiast w Dziejach Apostolskich w ogóle nie jest cytowany[14].

Zobacz też

  1. a b c d Metzger i Ehrman 2005 ↓, s. 79.
  2. a b c d e Aland i Aland 1989 ↓, s. 122.
  3. a b c d Gregory 1900 ↓, s. 103.
  4. Gregory 1900 ↓, s. 102.
  5. a b c Scrivener 1894 ↓, s. 172.
  6. NA27 ↓, s. 693.
  7. Waltz 2007 ↓.
  8. Aland i Aland 1989 ↓, s. 116-117.
  9. UBS3, pp. 761-762.
  10. Hoskier 1927 ↓.
  11. NA27 ↓, s. 62*.
  12. NA27 ↓, s. 63*.
  13. NA27 ↓, s. 61*.
  14. NA27 ↓, s. 59*.

Bibliografia

Wydania tekstu
Wydania tekstu NT
  • Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001. ISBN 978-3-438-05100-4. [NA27]
  • Herman C. Hoskier: Concerning the Text of the Apocalypse. T. 1-2. London: 1927, s. 1.7.
Introdukcje do krytyki tekstu NT
Inne
  • Kurt Treu, "Die Griechischen Handschriften des Neuen Testaments in der USSR; eine systematische Auswertung des Texthandschriften in Leningrad, Moskau, Kiev, Odessa, Tbilisi und Erevan", T & U 91 (Berlin: 1966), pp. 101-104.

Linki zewnętrzne