Commandos: Za linią wroga

Szablon:CVG infobox Commandos: Za linią wroga (Commandos: Behind Enemy Lines) – komputerowa strategiczna gra czasu rzeczywistego w realiach II wojny światowej, wyprodukowana przez hiszpańskie studio Pyro Studios i wydana w 1998 przez Eidos Interactive. Jest to pierwsza część serii.

Gracz przejmuje w niej kontrolę nad oddziałem brytyjskich komandosów, sabotujących niemieckie obiekty i instalacje. Mają oni typowe wyłącznie dla nich umiejętności, a ukończenie misji wymaga ścisłej współpracy między nimi. Commandos posiada grafikę dwuwymiarową w rzucie izometrycznym[1], która została użyta w następnych grach strategicznych z serii.

Gra została pozytywnie przyjęta przez krytyków. Chwalono oprawę audiowizualną i nowatorski sposób rozgrywki, natomiast krytykowano zbyt wysoki poziom trudności.

Rozgrywka

Misje w grze Commandos: Za linią wroga rozgrywane są na mapie taktycznej. Gracz kieruje niewielką, liczącą do sześciu osób liczbą ludzi o specjalnych umiejętnościach (pełną kontrolę nad wszystkimi żołnierzami można przejąć dopiero w ostatniej misji[2][3]). Utrata któregokolwiek z nich uniemożliwia wykonanie kolejnych misji, a do sukcesu wymagana jest ścisła współpraca komandosów[4].

Wrogowie posiadają sztuczną inteligencję. Niektórzy patrolują okolicę, poruszając się po stałym torze, inni zaś stoją jako straż. Mają określone pole widzenia, dzielące się na dwa rodzaje[5]. Dalsze pole obrazuje, z jak dużej odległości Niemcy mogą zobaczyć komandosa znajdującego się w pozycji stojącej. Bliższe pokazuje, z jakiej odległości mogą dostrzec żołnierza kierowanego przez gracza, będącego w pozycji leżącej[6]. Jeżeli wrogowie dostrzegą komandosów w swoim polu widzenia, podbiegają do nich, ostrzeliwują ich i alarmują pozostałych Niemców[6]. Tak samo dzieje się, gdy usłyszą strzał z bliskiej odległości bądź wybuch, a także gdy zauważą zwłoki własnych żołnierzy[6]. Niemcy mogą nakazać komandosowi zatrzymanie się (wtedy zabierają go do więzienia) lub zabić go na miejscu[7].

Komandosi kierowani przez gracza reagują tylko na jego rozkaz – nie mogą samodzielnie bronić się przed atakującymi ich Niemcami[8]. Na dodatek strzelają jedynie w pozycji stojącej, co wystawia ich na widok nieprzyjaciela[9]. Zadaniem gracza jest zatem omijanie bądź cicha eliminacja przeciwników w celu wykonania wytycznych misji[1][9]. Możliwe jest dodatkowo podzielenie ekranu w celu śledzenia ruchu pojedynczego strażnika niemieckiego[1].

Kampania zawiera 20 misji rozgrywanych w Norwegii, Afryce Północnej, Francji i Niemczech[4]. Celem misji jest najczęściej destrukcja wrogich obiektów przemysłowych lub wojskowych[2][3]. Niekiedy trzeba wykonywać zadania związane z ratowaniem żołnierzy oraz działaczy podziemia[3].

Oprócz kampanii występuje w grze tryb gry wieloosobowej. W rozgrywce wieloosobowej może wziąć udział do 6 osób połączonych przez protokół TCP/IP lub przez Internet[10]. Polega ona na rozgrywaniu misji z kampanii w trybie współpracy – każdy gracz dostaje określoną liczbę komandosów, którymi może kierować, a zależy ona od liczby grających osób[4]. Rozgrywaną misję można zapisać w dowolnym momencie[4].

Bohaterowie

Jerry McHale (Zielony Beret)

Mistrz boksu w armii od 1934 do 1937. Po uderzeniu oficera został skazany przez sąd wojskowy na 14 lat robót przymusowych. Gdy dołączył do komandosów, umorzono mu karę. Awansowany na sierżanta po unicestwieniu 16 wrogich żołnierzy bez amunicji podczas rajdu na wyspę Vågsøy[11].

  • Wyposażenie: nóż, pistolet, czekan, wabik, łopata.
  • Umiejętności: przenoszenie beczek, ukrywanie ciał, wspinanie się po murach, ukrycie się w śniegu lub piasku.

Samuel Brooklyn (Kierowca)

Dołączył do British Army w 1937 po długiej karierze przestępczej w USA. Samuel[12] przyjął ofertę dołączenia do komandosów, gdyż był poszukiwany przez amerykańskie władze. Podczas rajdu na lotnisko w Tamet udało mu się zniszczyć osiem niemieckich myśliwców przy użyciu karabinu maszynowego zamontowanego na jego jeepie oraz cztery kolejne, gdy uciekł z rozpędzonego pojazdu, który rozbił się o nie[13].

James Blackwood (Płetwonurek)

Wykształcony na Oksfordzie jako inżynier marynarki, przepłynął Kanał La Manche na materacu. Został zdegradowany ze stopnia komandora do rangi sierżanta po tym, jak pod wpływem alkoholu wszczął bójkę w pubie. Dołączył do komandosów jako prosty żołnierz. Odznaczony Krzyżem Wojskowym za uratowanie 45 żołnierzy z Dunkierki[14].

Thomas Hancock (Saper)

Urodzony w Liverpoolu, Hancock stał się specjalistą od materiałów wybuchowych i zgłosił się na ochotnika do komandosów. Podczas rajdu na Saint-Nazaire był odpowiedzialny za wywołanie eksplozji, które uszkodziły tamtejszy port na miesiące. Podczas tej operacji Hancock został złapany, ale po dwóch miesiącach uciekł, przekroczył Pireneje i powrócił do Anglii[15].

  • Wyposażenie: pistolet, pułapka, bomba z zapalnikiem czasowym, zdalnie odpalana bomba, granaty, nożyce.
  • Umiejętności: cięcie drutów, ustawianie pułapki, podkładanie ładunków wybuchowych.

Sir Francis T. Woolridge (Snajper)

Arystokrata z Sheffield znany ze swej oziębłości, spokoju i elegancji. Odznaczony Medalem Wojskowym podczas inwazji na Narwik za zastrzelenie dowódcy niemieckiego garnizonu z odległości ponad półtora kilometra, gdy ten odbywał przegląd wojsk[16].

Rene Duchamp (Szpieg)

Były szef bezpieczeństwa we francuskiej ambasadzie w Berlinie, gdzie uzyskał cenną wiedzę o członkach Naczelnego Dowództwa Sił III Rzeszy. Dołączył do Resistance, gdy Niemcy zamknęli ambasadę. Dzięki jego umiejętnościom informacji, infiltracji, jak również sabotażu zostały zniszczone co najmniej trzy pociągi, cztery czołgi i ponad trzydzieści pojazdów wroga[17].

  • Wyposażenie: pistolet, strzykawka z trucizną.
  • Umiejętności: kradzież mundurów oficerskich, rozmowa z wrogimi żołnierzami, ukrywanie ciał.

Odbiór gry

Szablon:Recenzje gier

Gra spotkała się z różnym przyjęciem przez recenzentów. Według agregatora GameRankings jej oceny w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii wahały się od 50% do 100%[18]. Z kolei niemieckie czasopisma nie wystawiły grze Commandos oceny niższej niż 85%[19].

Trent C. Ward z portalu IGN pisał, że gra stanowi dla strategii nowość taką jak Rainbow Six wśród FPS-ów[6]. Chwalił także sztuczną inteligencję Niemców[6]. Z kolei Greg Kasavin z portalu GameSpot zachwycał się izometryczną grafiką, projektem poziomów i wybuchami obiektów na mapie[1]. Podobnie pozytywnie ocenił oprawę graficzną Greg Ingram z pisma „Computer Games Magazine[20]. Steve Owen z pisma „PC Gamer” pisał: "Nie można zaprzeczyć, że Commandos jest grą oryginalną i bardzo wymagającą"[9].

Wśród wad najczęściej wymieniano wysoki poziom trudności[1][6][21][22]. Recenzent z pisma „PC Zone” nazwał ją "idealną grą dla cierpiących na bezsenność"[21]. Rafael Stark z hiszpańskiego portalu MeriStation skrytykował też ubogie udźwiękowienie oraz powtarzalną muzykę[23]. Porównując rodzimą produkcję z turową grą taktyczną Jagged Alliance, stwierdził: "Commandos jest lepsza we wszystkim, z wyjątkiem dźwięku"[24]. Z rozczarowaniem przyjęto także tryb gry wieloosobowej[9][20].

W Niemczech gra Commandos: Za linią wroga ze względu na występowanie symbolu swastyki trafiła 24 czerwca 1999 na indeks BPjM i w wersji niemieckiej została ocenzurowana[25][26]. Otrzymała zarazem w 1999 nagrody: Złotą i Platynową, przyznane przez organizację VUD (Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland) za sprzedaż powyżej 200 tysięcy egzemplarzy w Niemczech, Austrii i Szwajcarii[27]. Na całym świecie, do końca 2000 gra Commandos została sprzedana w liczbie miliona egzemplarzy[28].

Rozszerzenie

W 1999[29] ukazało się rozszerzenie gry nazwane Commandos: Beyond the Call of Duty (w Polsce Commandos: Zadania Specjalne[30]), które zawierało pakiet nowych misji.


  1. a b c d e Greg Kasavin: Commandos: Behind Enemy Lines Review for PC (ang.). GameSpot, 10 września 1998. [dostęp 12 czerwca 2010].
  2. a b Commandos: Behind Enemy Lines – Prima FastTrack Guide (ang.). IGN, 9 grudnia 1999. [dostęp 24 czerwca 2010].
  3. a b c Commandos: Behind Enemy Lines – Prima FastTrack Guide – Page 2 (ang.). IGN, 9 grudnia 1999. [dostęp 24 czerwca 2010].
  4. a b c d Manfred Duy. Spiele-Test – Commandos – Behind Enemy Lines. „PC Player”. 7, s. 84-87, 1998. ISSN 4-398039-607007. 
  5. Adams & Wilkinson 1998, s. 15.
  6. a b c d e f Trent C. Ward: Commandos: Behind Enemy Lines – PC Review (ang.). IGN, 1 września 1998. [dostęp 12 czerwca 2010].
  7. Adams & Wilkinson 1998, s. 17-18
  8. Greg Kasavin: Commandos: Behind Enemy Lines Preview (ang.). GameSpot, 6 sierpnia 1998. [dostęp 19 czerwca 2010].
  9. a b c d Steve Owen: Commandos: Behind Enemy Lines Review (ang.). PC Gamer, [w:] Wayback Machine. [dostęp 26 czerwca 2002 (strona archiwalna)].
  10. Rafael H Stark: Commandos – Análisis PC – Página 2 (hiszp.). MeriStation, 20 czerwca 1998. [dostęp 20 czerwca 2010].
  11. Adams & Wilkinson 1998, s. 19-20.
  12. Nazwa Kierowcy pochodzi z wersji na rynek europejski (patrz recenzja w piśmie PC Player). W wersji amerykańskiej istniał jako Sid Perkins (Adams & Wilkinson 1999, s. 20).
  13. Adams & Wilkinson 1998, s. 20-21.
  14. Adams & Wilkinson 1998, s. 21-22.
  15. Adams & Wilkinson 1998, s. 23-24.
  16. Adams & Wilkinson 1998, s. 24-25
  17. Adams & Wilkinson 1998, s. 25-27.
  18. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie GameRankings
    BŁĄD PRZYPISÓW
  19. Commandos: Hinter feindlichen Linien – Wertungen & Citate (niem.). PC Games Database. [dostęp 24 czerwca 2010].
  20. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie CGM
    BŁĄD PRZYPISÓW
  21. a b Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie PCZone-2001
    BŁĄD PRZYPISÓW
  22. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie CGW
    BŁĄD PRZYPISÓW
  23. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie MeriStation-1998-1
    BŁĄD PRZYPISÓW
  24. Rafael H Stark: Commandos – Análisis PC – Página 3 (hiszp.). MeriStation, 20 czerwca 1998. [dostęp 24 czerwca 2010].
  25. Indizierte Trägermedien (niem.). BPJM.com. [dostęp 24 czerwca 2010].
  26. Commandos: Behind Enemy Lines - Trivia (ang.). MobyGames. [dostęp 24 czerwca 2010].
  27. Błąd w przypisach: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie VUD
    BŁĄD PRZYPISÓW
  28. Incoming (ang.). Eidos Interactive, 27 października 2000. [dostęp 19 kwietnia 2001 (wersja archiwalna)].
  29. Commandos: Beyond the Call of Duty Tech Info (ang.). GameSpot. [dostęp 24 czerwca 2010].
  30. Commandos: Zadania Specjalne, Commandos: Beyond the Call of Duty ( PC ) – Encyklopedia Gier (pol.). GRY-OnLine. [dostęp 24 czerwca 2010].

Bibliografia

Adams Eric, Wilkinson Lee, Commandos: Behind Enemy Lines Manual. 1998. (wersja elektroniczna)