Czesław Janicki

Czesław Andrzej Janicki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1926
Korytnica
Data i miejsce śmierci 29 grudnia 2012
Poznań
Zawód, zajęcie zootechnik, nauczyciel, wykładowca akademicki
Edukacja Szkoła Rolnicza w Bojanowie, Liceum Pedagogiczne w Krotoszynie
Alma Mater Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Wyższa Szkoła Rolnicza w Poznaniu
Uczelnia Akademia Rolnicza w Poznaniu
Stanowisko prodziekan Wydziału Zootechnicznego Akademii Rolniczej w Poznaniu (1978–1984), prorektor Akademii Rolniczej w Poznaniu (1984–1985)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal 40-lecia Polski Ludowej
Czesław Janicki
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1926
Korytnica
Data i miejsce śmierci 29 grudnia 2012
Poznań
Wicepremier, minister rolnictwa, leśnictwa i gospodarki żywnościowej
Okres od 12 września 1989
do 6 lipca 1990
Przynależność polityczna Zjednoczone Stronnictwo Ludowe
Poprzednik Kazimierz Olesiak
Następca Janusz Byliński
Poseł na Sejm kontraktowy
Okres od 18 czerwca 1989
do 25 listopada 1991
Przynależność polityczna Parlamentarny Klub Chrześcijańsko-Ludowy

Czesław Andrzej Janicki (ur. 19 lipca 1926 w Korytnicy[1], zm. 29 grudnia 2012 w Poznaniu[2]) – polski naukowiec, zootechnik, nauczyciel i wykładowca akademicki, profesor nauk rolniczych, minister rolnictwa i wicepremier (1989–1990), poseł na Sejm X kadencji.

Życiorys

Młodość

W czasie II wojny światowej od lipca 1944 pracował jako robotnik przymusowy w Gądkach koło Poznania przy kopaniu okopów strzeleckich i rowów przeciwczołgowych. Od sierpnia tego samego roku był przez trzy miesiące więziony w obozie karno-śledczym w Żabikowie. 5 stycznia 1945 przeniesiony do prac przy kopaniu okopów pod Wieluniem[3].

Po wojnie skończył Szkołę Rolniczą w Bojanowie (1947). W 1951 zdał dodatkowo egzamin z przedmiotów pedagogicznych w Liceum Pedagogicznym w Krotoszynie. Był nauczycielem i kierownikiem gospodarstwa w Szkole Rolniczej w Psarach; rozpoczął też działalność w Polskim Stronnictwie Ludowym. W kwietniu 1950 został aresztowany przez funkcjonariuszy UB pod bezpodstawnym zarzutem sabotażu – był więziony w Krotoszynie do marca następnego roku, a następnie przeniesiony do pracy w Liceum Rolniczym w Wolsztynie. W tej szkole pracował w latach 1951–1955 (do czasu zmiany jej specjalizacji), po czym został zatrudniony w Technikum Rolniczym w Koźminie Wielkopolskim (mieszkał tam wraz z rodziną do 1969)[3].

Równolegle z pracą pedagogiczną studiował w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (1952–1956; studia inżynierskie) i Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu (magisterium w 1964)[3].

Działalność naukowa

Po skończeniu studiów magisterskich rozpoczął pracę naukową. W 1967 uzyskał stopień naukowy doktora na podstawie pracy zatytułowanej Zmienność składników białkowych mleka krów w chłopskich oborach zarodowych bydła biskupińskiego. W październiku 1968 jego promotor, profesor Witold Folejewski, zaproponował mu pracę na uczelni. Od 1 września 1969 zajmował w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu stanowisko adiunkta w Katedrze Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt. Zajmował się genetycznym doskonaleniem wydajności i jakości mleka krów, prowadził zajęcia dydaktyczne ze studentami. W 1973 uzyskał stopień doktora habilitowanego[3], a w 1987 otrzymał tytuł profesora nauk rolniczych[3][4]. Jest autorem publikacji na temat leczenia bydła mlecznego[4].

Działał w Polskim Towarzystwie Nauk Weterynaryjnych, Polskim Towarzystwie Zootechnicznym im. Michała Oczapowskiego oraz Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk[4]. W latach 1975–1977 był przewodniczącym koła Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego przy Akademii Rolniczej w Poznaniu[5]. W 1997 został odznaczony Honorową Odznaką PTZ[5].

W okresie 1978–1984 zajmował stanowisko prodziekana Wydziału Zootechnicznego, a w latach 1981–1990 – kierownika Katedry Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt[6]. W 1984 został prorektorem uczelni, jednak po nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym w 1985 minister odwołał go z tego stanowiska – był uznany za „nie nadającego się do socjalistycznego wychowania studentów”[3]. Pracę naukową i dydaktyczną przerwał okres kilkuletniej aktywności politycznej. Po jego zakończeniu na początku lat 90. wrócił do pracy naukowej.

Czesław Janicki w Katedrze Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt kierował badaniami nad doskonaleniem użytkowości mlecznej bydła w drodze krzyżowania z bydłem rasy holsztyńsko-fryzyjskiej[7]. Był autorem publikacji Hodowla zwierząt (Wydawnictwa Radia i Telewizji, Warszawa 1973) oraz Związek beta-laktoglobulin z niektórymi cechami użytkowości mlecznej krów (Wydawnictwo Uczelniane Akademii Rolniczej, Poznań 1973)[8]. W 1990 był promotorem dwóch prac doktorskich – Próba analizy oceny wartości hodowlanej buhajów szacowanej metodą równoczesnego porównania (CC) w oparciu o stada testowe i stada wielkostadnej hodowli zarodowej Ireneusza Dymarskiego oraz Szacowanie korelacji genetycznych i odziedziczalności cech mleczności bydła czarno-białego Tomasza Szwaczkowskiego[4].

Działalność społeczna i polityczna

Był długoletnim działaczem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, od 1990 krótko należał do Polskiego Stronnictwa Ludowego. W wyborach w 1989 uzyskał mandat posła na Sejm kontraktowy w okręgu wyborczym Poznań-Stare Miasto[9]. Pod koniec kadencji należał do Parlamentarnego Klubu Chrześcijańsko-Ludowego, związanego z Polskim Forum Ludowo-Chrześcijańskim „Ojcowizna”. Jako poseł pracował m.in. w Komisji Łączności z Polakami za Granicą oraz dwóch komisjach nadzwyczajnych[1].

Podczas formowania rządu Tadeusza Mazowieckiego ZSL chciał, aby ministrem rolnictwa został Kazimierz Olesiak. Nowy premier odrzucał jednak kandydaturę osoby ściśle związanej z gabinetem Mieczysława Rakowskiego. W rezultacie wybór padł na Czesława Janickiego, mającego poglądy bliższe „Solidarności”[10]. W konsekwencji 12 września 1989 Czesław Janicki został wicepremierem oraz ministrem rolnictwa, leśnictwa i gospodarki żywnościowej w rządzie Tadeusza Mazowieckiego (od 20 grudnia 1989 był wicepremierem oraz ministrem rolnictwa i gospodarki żywnościowej)[11]. Stanowiska te zajmował do 6 lipca 1990[11], kiedy to złożył rezygnację po interwencji funkcjonariuszy policji w budynku kierowanego przez niego ministerstwa[12]. Jego tymczasowym następcą w ministerstwie (kierownikiem resortu) został Mieczysław Stelmach, natomiast następnym ministrem został Janusz Byliński[11]. W 1991 nie ubiegał się o poselską reelekcję.

Odznaczenia

Postanowieniem z 26 lipca 2012, za wybitne zasługi na rzecz budowy demokratycznego państwa polskiego, za osiągnięcia w działalności państwowej, publicznej i naukowo-dydaktycznej, został odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[13]. Dekoracja odbyła się 11 listopada 2012[14].

Odznaczony również Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1989), Medalem KEN (1984) i Medalem 40-lecia Polski Ludowej (1984)[15].

Życie prywatne

W 1952 Czesław Janicki ożenił się z Cecylią Adamczewską; miał dwie córki: Ewę i Barbarę; mieszkał w Poznaniu[3].

  1. a b Strona sejmowa posła X kadencji. [dostęp 2012-10-31].
  2. Zmarł były wicepremier i minister rolnictwa prof. Czesław Janicki. wp.pl, 2012-12-30. [dostęp 2012-12-30].
  3. a b c d e f g Joanna Reimann: Historia pewnej miłości (która zrodziła się w naszej szkole). W: Zespół Szkół Rolniczych i Technicznych. Powodowo 2005 [on-line]. zsritpowodowo.pl. [dostęp 2012-11-11].
  4. a b c d Czesław Janicki w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).. [dostęp 2012-10-31].
  5. a b Polskie Towarzystwo Zootechniczne – Historia. up.poznan.pl. [dostęp 2012-11-10].
  6. Katedra Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu – Historia. up.poznan.pl. [dostęp 2012-11-11].
  7. Edmund Kozal: Wydział Zootechniczny. W: 70 lat akademickich studiów rolniczych i leśnych. Matusiewicz E., Rutkowski M. (red.). Poznań: Akademia Rolnicza w Poznaniu, 1989, s. 44-56.
  8. Wykaz publikacji w katalogu Biblioteki Narodowej. [dostęp 2013-10-31].
  9. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 20 czerwca 1989 r. o wynikach ponownego głosowania i wynikach wyborów do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przeprowadzonych dnia 18 czerwca 1989 r. (M.P. z 1989 r. nr 21, poz. 151)
  10. Tadeusz Mazowiecki: Rok 1989 i lata następne. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2012, s. 55. ISBN 978-83-7839-399-3. OCLC 828408994.
  11. a b c Rząd Tadeusza Mazowieckiego. premier.gov.pl. [dostęp 2012-11-06].
  12. Henryk Kierzkowski, Marek Okólski, Stanisław H. Wellisz: Stabilization and Structural Adjustment in Poland. Londyn: Routledge, 1993, s. 286. ISBN 978-0-415-10024-3. OCLC 27727587. (ang.)
  13. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lipca 2012 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2012 r. poz. 959)
  14. Najwyższe odznaczenia państwowe w Święto Niepodległości. prezydent.pl, 2012-11-11. [dostęp 2012-11-11].
  15. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej. [dostęp 2013-10-03].