Emil Zátopek

Emil Zátopek
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 19 września 1922
Kopřivnice
Data i miejsce śmierci 22 listopada 2000
Praga
Dyscypliny lekkoatletyka
Dorobek medalowy
Reprezentacja  Czechosłowacja
Igrzyska olimpijskie
złoto Londyn 1948 lekkoatletyka
(bieg na 10 000 m)
złoto Helsinki 1952 lekkoatletyka
(bieg na 5000 m)
złoto Helsinki 1952 lekkoatletyka
(bieg na 10 000 m)
złoto Helsinki 1952 lekkoatletyka
(bieg maratoński)
srebro Londyn 1948 lekkoatletyka
(bieg na 5000 m)
Mistrzostwa Europy
złoto Bruksela 1950 bieg na 5000 m
złoto Bruksela 1950 bieg na 10 000 m
złoto Berno 1954 bieg na 10 000 m
brąz Berno 1954 bieg na 5000 m
Odznaczenia
Medal za Zasługi I Stopnia

Emil Zátopek (ur. 19 września 1922 w Kopřivnicy, zm. 22 listopada 2000 w Pradze) – czeski biegacz, długodystansowiec. Czterokrotny złoty medalista olimpijski, 18-krotny rekordzista świata.

Urodził się jako szóste dziecko ubogiej rodziny. W wieku 16 lat zaczął pracować w fabryce obuwia Bata, tam też zainteresował się bieganiem.

W 1944 jako pierwszy Czech pokonał 5000 m w czasie poniżej 15 minut. Pobił w tym roku rekordy Czechosłowacji na 2000 m, 3000 m i 5000 m. Wystąpił na Mistrzostwach Europy w 1946 w Oslo, gdzie zajął 5. miejsce w biegu na 5000 m poprawiając własny rekord Czechosłowacji o prawie 25 sekund na 14:25,8.

Wystawa poświęcona Emilowi Zátopkowi w rodzinnej Kopřivnicy

Na Igrzyskach Olimpijskich w 1948 w Londynie Zátopek zdobył złoty medal w biegu na 10 000 m i srebrny na 5000 m (za Gastonem Reiffem z Belgii). W 1949 dwukrotnie pobił rekord świata na 10 000 m. Zwyciężył na 5000 m i 10 000 m na Mistrzostwach Europy w 1950 w Brukseli. W tym samym roku po raz kolejny poprawił rekord świata na 10 000 m. W 1951 ustanowił rekordy świata w biegach na 10 mil, na 20 000 m oraz w biegu godzinnym.

Emil Zátopek (z lewej) i Reinaldo Gorno po biegu maratońskim na Igrzyskach Olimpijskich w Helsinkach

Na Igrzyskach Olimpijskich w 1952 w Helsinkach dokonał wyczynu, którego żadnemu lekkoatlecie nie udało się do tej pory powtórzyć: zdobył złote medale na 5000 m, 10 000 m i w biegu maratońskim, w którym biegł po raz pierwszy w życiu. Na wszystkich tych dystansach ustanowił rekordy olimpijskie. W 1952 poprawił rekordy świata na 25 000 m i 30 000 m. Na Mistrzostwach Europy w 1954 w Bernie obronił złoty medal na 10 000 m, a na 5000 m został brązowym medalistą. W tym samym roku ustanowił rekordy świata na 5000 m (13:57,2) i 10 000 m (28:54,2 – pierwszy w historii wynik poniżej 29 minut).

Na Igrzyskach Olimpijskich w 1956 w Melbourne zajął 6. miejsce w biegu maratońskim.

Był mistrzem Czechosłowacji na 5000 m w 1945, 1946, 1947, 1948, 1950, 1952, 1953 i 1954, na 10 000 m w 1952 i 1953 oraz w biegu przełajowym w 1948, 1949, 1952, 1954 i 1955.

W 1968 poparł polityczne zmiany praskiej wiosny, za co został po 1968 usunięty z pracy w ministerstwie obrony i pracował jako robotnik w kopalni uranu aż do przejścia na emeryturę w 1976. W 1975 Międzynarodowy Komitet Olimpijski nagrodził go nagrodą im. Pierre de Coubertina. W 1997 został ogłoszony najlepszym czeskim lekkoatletą XX wieku, a w 1999 najlepszym czeskim olimpijczykiem.

Emil Zátopek, nazywany „czeską lokomotywą”, był również znany ze swojej „cierpiącej” miny podczas biegu. Żoną Emila Zátopka była utytułowana oszczepniczka, mistrzyni olimpijska Dana Zátopková.

Odznaczenia

  1. Odznaczeni Medalem za Zasługi (od 1994) (cz.). Pražský hrad (www.hrad.cz). [dostęp 3 sierpnia 2010].

Linki zewnętrzne