Hanna Barysiewicz

Szablon:Biogram infobox rozszerzony Hanna Adamauna Barysiewicz (białorus. Ганна Адамаўна Барысевiч, ros. Анна Адамовна Борисевич), ur. 5[1] (18) maja 1888 roku w Ihumeniu, zm. 23 lutego 2007 roku w Mińsku – najstarsza, niezarejestrowana przez Księgę rekordów Guinnessa mieszkanka Białorusi. Do momentu śmierci była najstarszą mieszkanką w państwie i, według mediów, na świecie. Przeżyła 118 lat i 281 dni[2].

Życiorys

Hanna Barysiewicz urodziła się we wsi Buda pod Ihumeniem, w rodzinie chłopskiej Adama i jego drugiej żony Józefy Nowickich. Gdy miała szesnaście miesięcy (według innych danych cztery miesiące[3]), zmarła jej matka. Ojciec ożenił się ponownie. Wychowaniem Hanny Barysiewicz zajmowała się starsza przyrodnia siostra i babcia.

Gdy Hanna Barysiewicz była dzieckiem, rodzina przeniosła się do Starego Kojczyna (obecnie rejon berezyński)[4]. Ojciec, Adam Nowicki, nabył od właściciela folwarku kawałek ziemi. W ramach zapłaty rodzina Nowickich pracowała na roli posiadacza ziemskiego[5]. Hanna Barysiewicz nie uczęszczała do szkoły, nie umiała pisać i czytać:

Dziewek i bab nie uczyli pisania. Za Lenina w likbiezie[6] nauczyli podpisywać się[4].

W okresie pierwszej wojny światowej na froncie zginął starszy przyrodni brat Hanny Barysiewicz (syn Adama Nowickiego z pierwszego małżeństwa)[5]. W 1917 roku, w wieku 27 lat, wyszła za mąż za Ipalita Barysiewicza[4], członka sielsowietu[5]. Urodziła siedmioro dzieci, z których przeżyło tylko troje: Nina, Walancina i Jauhien, czworo zaś zmarło we wczesnym dzieciństwie[4]. W 1937 roku aresztowano jej męża, którego władze radzieckie uznały za wroga ludu i zesłały na Syberię[7]. Ipalit Barysiewicz zmarł w 1940 roku. W wywiadach Hanna Barysiewicz o nim prawie nie wspominała, nadmieniała jedynie, że mu wybaczyła. Ponownie za mąż nie wyszła[3].

W okresie kolektywizacji Hanna Barysiewicz podjęła pracę w kołchozie w Starym Kojczynie i pracowała w nim do emerytury[5]. Podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej rodzina Hanny Barysiewicz pomagała partyzantom. Stary Kojczyn, gdzie mieszkała, został zajęty przez okupantów niemieckich w 1941 roku, jednak niedługo po tym wieś została odbita przez oddziały partyzanckie[4]. W 1965 roku, w wieku 77 lat przeszła na emeryturę[5]. W 1983 roku, w wieku 95 lat, przeprowadziła się do Mińska, do mieszkania swej córki Niny. Zmarła 27 lutego 2007 roku, pozostawiając troje dzieci, trzynaścioro wnuków, czterech prawnuków i czterech praprawnuków[8].

Zdrowie

Przyczyny swej długowieczności Hanna Barysiewicz dopatrywała się w swoim spokojnym charakterze i filozoficznym podejściu do życia[9]. Nie skarżyła się na trudności i problemy i zapewniała, że w jej życiu było wiele dobrego. Barysiewicz nigdy nie stosowała żadnej diety. Spożywała zwykłe, jak mówiła w wywiadach – chłopskie, jedzenie: skwarki, ziemniaki, mleko[4], jajka, śmietanę, masło oraz warzywa z ogródka. Nie paliła papierosów, alkoholu używała umiarkowanie, twierdziła, że nigdy w życiu nie upiła się[10].

Wiosną 2005 roku Hanna Barysiewicz była bohaterką programu w Radiu "Swaboda". Podczas emisji poruszono kwestie, związane z jej zdrowiem. Nadmieniono między innymi, że kobieta traci wzrok. Program nie pozostał bez odzewu. Przypadkiem Barysiewicz zainteresowała się Alena Dzianisawa, kierownik białoruskiego przedsiębiorstwa "Alkon", specjalizującego się w produkcji urządzeń oftalmologicznych. Złożyła propozycję przeprowadzenia badań stanu zdrowia kobiety i przygotowania jej do operacji oczu[11]. Badania wykazały, że biologiczny wiek 117-letniej Barysiewicz można oszacować na 75 lat[8]. U pacjentki stwierdzono także kataraktę, co było przyczyną utraty wzroku. Operację przeprowadził Ihar Paszkin, kandydat nauk medycznych. Zaplanowano wszczepienie sztucznej soczewki[11]. Trwający 25 minut zabieg został przeprowadzony charytatywnie w Mińskim Szpitalu Oftalmologicznym "Optimied"[12]. Sprawa operacji była szeroko komentowana w mediach jako ustalenie rekordu operowania najstarszej pacjentki na świecie. Zaplanowana została także operacja na drugie oko, jednak nie doszła do skutku z powodu śmierci Barysiewicz[11].

Do końca życia Hanna Barysiewicz zachowała jasność umysłu i dobrą pamięć[9].

Stosunek do polityki i religii

Włodzimierz Lenin

Według Hanny Barysiewicz wszystko w świecie powtarza się. Za cara i panów ten był szczęśliwy i miał rację, kto posiadał pieniądze. Ze wszystkich działaczy politycznych najbardziej szanowała Włodzimierza Lenina:

Rozpędził kapitalistów, dał ludziom ziemię. [...] Stalin wszystkich szybko zagonił do kołchozów.

W jednym z wywiadów na pytanie, w którym okresie jej życia żyło się najlepiej, odparła:

Za Breżniewa. Gdy znieśli podatek na każde drzewo owocowe. Zaczęliśmy spokojnie hodować w swoim ogródku wszystko, co chcieliśmy. I nic za to nie płaciliśmy[5].

Pod koniec życia wiedziała, że prezydentem Białorusi jest Alaksandr Łukaszenka, jednak polityką nie interesowała się. Uważała się za oszukaną przez władze rejonowe i miejskie, gdyż przysyłały przedstawicieli z życzeniami na Dzień Kobiet i obiecały podwyżkę do emerytury, postulatów swych jednak nie spełniły[4]. W 2005 roku, w swoje sto siedemnaste urodziny oraz w przeddzień Dnia Zwycięstwa, obchodzonego 9 maja, wyraziła żal z powodu niskiej emerytury:

Wojskowi walczyli na wojnie z bronią, a ja walczyłam z łopatą na roli. Kopaliśmy łopatą i sialiśmy, ponieważ nie było koni, zabrali je Niemcy, więc sama zaprzągałam się do pługu. Nie mamy teraz żadnych przywilejów, a ci, wojskowi, mają. Oni zasłużyli, a my, co karmiliśmy partyzantów, nie zasłużyliśmy. Wojskowym dali dobrą emeryturę, a mnie i emerytury dobrej nie dali...[3]

Pod koniec życia Hanna Barysiewicz, deklarująca przynależność do Kościoła rzymskokatolickiego[4], zmieniła swój stosunek do duchowieństwa. W wywiadzie w 2004 roku mówiła:

Wcześniej ksiądz lub pop był ojcem i sędzią, teraz – samo kłamstwo, dbają jedynie o swój dobrobyt[4].

Rekord długowieczności

Media zainteresowały się Hanną Barysiewicz w 2004 roku. Gdy kobieta wymieniała paszport, urzędnicy zwrócili uwagę na wiek petentki – 115 lat. Początkowo podejrzewano pomyłkę[13].

Przed wydaniem Księgi rekordów Guinnessa za 2007 roku strona białoruska wystawiła kandydaturę Hanny Barysiewicz jako rekordzistki długowieczności[14]. Jednak mieszkanka Białorusi została pominięta. Powodem ku temu były wątpliwości redaktorów wydawnictwa, którzy nie mieli zaufania do dokumentów, wydawanych na terenie byłego ZSRR. W 2007 roku oficjalną rekordzistką długowieczności była 114-letnia mieszkanka Japonii, podczas gdy Hanna Barysiewicz miała wówczas 118 lat[15].

W 2007 roku imię Hanny Barysiewicz jako rekordzistki długowieczności zostało wpisane do Księgi rekordów Rosji, państw WNP i krajów bałtyckich "Diwo" (Книгу рекордов России, стран СНГ и Прибалтики "Диво")[14].

  1. Według starego stylu.
  2. World's Oldest Claimants (with at least a claimed birth date) (as of May 1, 2007). [dostęp: 2010-06-16].
  3. a b c І. Студзінская, Найстарэйшай жанчыне Беларусі спаўняецца 117 гадоў, "Радыё Свабода", 05.05.2005. [dostęp: 2010-06-14].
  4. a b c d e f g h i Т. Нечапайка, Самая старая женщина земли живет в Белоруссии, "Русская служба Би-би-си – Информационные услуги", 31 мая 2004 г. [dostęp: 2010-06-13].
  5. a b c d e f Ганна Барысевіч - старэйшы жыхар Беларусі, "7 дней". [dostęp: 2010-06-15].
  6. Ликбез - skrót od "ликвидация безграмотности" (likwidacja analfabetyzmu), program realizacji postanowienia władz radzieckich, przyjęty w 1920 roku, wdrażany w latach dwudziestych na terenie ZSRR.
  7. Л. Цімошык, 118-гадовая Ганна Барысевіч: "Каб пiлося ды ялося, трэба нервы берагчы", "Звязда" 25865 (2006) nr 276. [dostęp: 2010-06-13].
  8. a b І. Студзінская, Памерла найстарэйшая жыхарка Беларусі Ганна Барысевіч, "Радыё Свабода", 27.02.2007. [dostęp: 2010-06-14].
  9. a b W wieku 118 lat zmarła najstarsza mieszkanka Białorusi, "Gazeta.pl. Wiadomości", 2007-02-27. [dostęp: 2010-06-15].
  10. Самой старой жительнице Беларуси исполнилось 118 лет, "Naviny.by", 06.05.2006. [dostęp: 2010-06-13].
  11. a b c І. Студзінская, Адной з самых старых жыхарак плянэты – Ганьне Барысевіч – вярнулі зрок, "Радыё Свабода", 18.08.2005. [dostęp: 2010-06-14].
  12. О. Томашевская, Теперь можно и подождать. Старейшая жительница Белоруссии обрела зрение в 117 лет, "Издательство "Время"", nr 152, 22 августа 2005. [dostęp: 2010-06-15].
  13. Минчанка Анна Адамовна Борисевич - одна из старейших жительниц планеты, "Первый канал. Новости", 08 марта 2004. [dostęp: 2010-06-15].
  14. a b С. Расолька, На постсавецкай прасторы беларусы не згубiлiся. Са сваiмi рэкордамi, "Звязда" 25687 (2006) nr 98. [dostęp: 2010-06-14].
  15. А. Багданаў, У Менску памерла найстарэйшая жыхарка плянэты, "Polskie Radio", 27.02.2007. [dostęp: 2010-06-14].

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

Szablon:Bibliografia stop