Hermann von Soden

Hermann von Soden

Hans Karl Hermann von Soden (1852-1914) – protestancki duchowny, niemiecki biblista, krytyk tekstu Nowego Testamentu.

Życiorys

Urodził się w Cincinnati (Ohio) 16 sierpnia 1852 roku. Studiował na Uniwersytecie w Tybindze. W 1881 został duchownym i służył w kościele w Dreźnie. W 1887 roku został pastorem w Jerusalemkirche w Berlinie. Walczył o demokratyzację i zaprowadzenie prezbiteriańskiego ustroju w Ewangelickim Kościele Unii Staropruskiej. Od 1889 wykładał na Uniwersytecie w Berlinie[1]. Był jednym z autorów Encyclopaedia Biblica. Dzięki finansowemu wsparciu ze strony swej przyjaciółki Elise Koenigs mógł wysyłać swoich studentów do bibliotek Europy oraz Bliskiego Wschodu dla kolacjonowania przechowywanych tam rękopisów[2]. Zginął w katastrofie kolejowej w Berlinie 15 stycznia 1914 roku[1][2].

Jego potomek, Wolfram von Soden, był asyriologiem.

Krytyk tekstu NT

Najważniejszym dziełem jego życia jest Die Schriften des neuen Testaments, in ihrer ältesten erreichbaren Textgestalt, wydane w latach 1902-1913. W trzech pierwszych tomach - 2203 stron drobnego druku - tego dzieła omawia rękopisy Nowego Testamentu[3]. W czwartym tomie zamieścił tekst greckiego Nowego Testamentu w jego własnej rekonstrukcji. Dzieło to uchodzi za najważniejszą publikację w dziedzinie krytyki tekstu Nowego Testamentu od czasów wydania przez Westcotta i Horta The New Testament in the Original Greek w 1881 roku. Soden wprowadził własny, skomplikowany system oznaczania rękopisów, co utrudnia korzystanie z jego dzieła. Ważnym wkładem było odkrycie podgrup tekstu bizantyńskiego[4].

Klasyfikację rękopisów oparł na formie tekstu Pericope adulterae, systemie podziału na rozdziały (jak np. liczba κεφαλαια w Ewangelii Marka), itp. W oparciu o te kryteria rękopisy podzielił na trzy główne grupy i był przekonany, że powstały one w IV wieku w wyniku recenzji: syryjska (K), hezychiańska (H) i jerozolimska (I)[5]. Po rekonstrukcji każdej z tych recenzji, Soden przystąpił do odtworzenia hipotetycznego I-H-K tekstu, który jego zdaniem poprzedzał owe recenzje. Następnie usiłował wykazać, że wszyscy autorzy wieków II-III korzystali z tego tekstu[6]. Tekstem I-H-K miał posługiwać się Orygenes, jakkolwiek używany przezeń tekst był już skażony. Dzieła korupcji Listów Pawła miał dokonać Marcjon, podczas gdy Tacjan Syryjczyk zniekształcił tekst czterech Ewangelii oraz Dziejów Apostolskich[5].

Dzieło Sodena bazowało na błędnych założeniach, tekst I, powiązany przezeń z Jerozolimą, przez innych krytyków tekstu został powiązany z Cezareą[7]. Powstały w wyniku jego rekonstrukcji tekst jest bliższy dla Textus receptus niż jakiegokolwiek innego krytyka tekstu naszych czasów. Z jego tekstu korzystał Merk w 1933 i inni katoliccy krytycy tekstu[8].

Celem Sodena było zastąpienie Editio Octava Critica Maior Tischendorfa i celu tego nie zrealizował. Kirsopp Lake jeszcze w 1904 określił to dzieło jako "chwalebną porażkę". Kurt Aland ocenił, że pomimo porażki dzieło Sodena wciąż pozostaje niezbędnym narzędziem dla każdego krytyka tekstu, ponieważ zawiera szereg informacji i analiz nigdzie indziej nie dostępnych[6]. Soden dokonał analizy tekstu około 1200 rękopisów[7].

Dzieła

  • Hermann von Soden: Die Schriften des Neuen Testaments in ihrer ältesten erreichbaren Textgestalt

hergestellt auf grund ihrer Textgeschichte, Berlin 1902-1913.

  • Palästina und seine Geschichte, sechs volkstümliche Vorträge, Leipzig 1899. 3., verbesserte Aufl.1911.
  • Die Briefe an die Kolosser, Epheser, Philemon; die Pastoralbriefe, 2. verbesserte und vermehrte Aufl.

bearbeitet von H. von Soden. Freiburg i. Br. 1893.

  • Die wichtigsten Fragen im Leben Jesu, Ferienkurs-Vorträge Berlin 1904, 2. verb. Aufl., Berlin 1909.
  • Hebräerbrief, Briefe des Petrus, Jakobus, Judas, 3. verbesserte und vermehrte Aufl., Freiburg i. Br. 1899.
  • Hat Jesus gelebt? aus den geschichtlichen Urkunden beantwortet von Hermann von Soden, Berlin 1910.
  • Urchristliche Literaturgeschichte, die Schriften des Neuen Testaments, Berlin 1905.
  1. a b Klaus-Gunther Wesseling (1995). Soden, Hermann Freiherr von (BBKL). 10. Herzberg: Bautz. cols. 722–727. ISBN 3-88309-062-X.
  2. a b Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration. Wyd. 4. New York – Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 185.
  3. Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration. Wyd. 4. New York – Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 186.
  4. Printed Books = Die Schriften des neuen Testaments, vol. 1 CSNTM
  5. a b Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration. Wyd. 4. New York – Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 187.
  6. a b K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 22-23. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  7. a b Michael W. Holmes: From Nestle to the 'Editio Critica Maior'. W: Scot McKendrick, Orlaith A. O'Sullivan: The Bible as Book: the Transmission of the Greek Text. London: British Library, 2003, s. 126. ISBN 978-1584560821.
  8. Bible Research

Bibliografia

  • Hans Lietzmann, H. von Sodens Ausgabe des Neuen Testamentes, Zeitschrift für die Neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der Älteren Kirche. Volume 15, Issue 4, Pages 323–331, ISSN 0044-2615