Huajangozaur

{{{nazwa łacińska}}}[1]
ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta

Huajangozaur (Huayangosaurus taibaii) − rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów.


Morfologia

Huajangozaur był prymitywnym przedstawicielem stegoaurów[2].

Czaszka huajangozaura charakteryzowała się licznymi zębami, w tym obecnością zębów przedszczękowych[3] (małych, rosnących ku tyłowi, ząbkowanych, ksztłtem zbliżonych do stożka[4]), które nie występowały u innych stegozaurów (wnioskuje się z tego, że opisywany rodzaj stanowił względem nich takson siostrzany). Kość przedszczękowa nosiły ich 7, szczękowe natomiast od 25 do 30 zębów[3]. Zęby szczękowe stegozaurów oglądane od strony warg cechowały się kształtem mniej więcej trójkątnym, występowały cingula[4]. Nie były do siebie dobrze dopasowane, choć na powierzchni językoqej korony jednego z zębów holotypu zauważono ślady tarcia zębem o ząb[4]. Od innych przedstawicieli swego infrarzędu Huayangosaurus odróżniał się także większym dołem podoczdołowym[3]. Otwory w długiej, smukłej żuchwie o dobrze rozwiniętym wyrostku dziobiastym występowały w obydwu przypadkach. Z kolei karbowanie, dobrze widoczne od strony "policzków" u huajangozaura i regnozaura, u stegozaura czy kentrozaira jest zredukowane[4].

Gad zachował również podłużne rzędy tarczek na tułowiu[3] i skostniałe ścięgna[2], które u Stegosauridae zanikły[3][2]. Na powierzchni brzusznej kręgów szyjnych widnieje wzniesienie. Łuk kręgowy 6. kręgu szyjnego opada w kierunku przednim. Dystalna część kości łonowej była rozszerzona[5].

Płyty na szyi nie osiągały większych rozmiarów, niż te wyrastające na ogonie[5].

Systematyka

Po powtórnym zbadaniu szkieletu huajangozaura okazało się, że nie posiada on pewnych cech uznawanych wcześniej za [[synapomorfia|synapomorfie grupy Stegosauria. Okazały się być one współne jedynie dla [[rodzina (biologia)|rodziny stegosauridae, w definiowaniu której także odwołano się także do nietypowego dinozaura z Chin. Określono ją bowiem jako zawierającą wszystkie taksony bliżej spokrewnione ze stegozaurem, niż z huajangozaurem[2]. Tego ostatniego umieszcza się nieraz w odrębnej rodzinie Huayangosauridae Dong et al. 1982. zdefiniowanej przez Galtona i Upchurcha w 2004 w analogiczny sposób (wszystkie stegozaury bliżej spokrewnione z Huayangosaurus, niż ze Stegosaurus. Jednak zawierając pojedynczy niższy takson jest ona monotypowa, czyli z punktu widzenia kladystyki zbędna[6]. Z uwagi na swoją pozycję huajangozaur może stanowić punkt odniesienia w przypadku nowo odkrytych stegozaurów, stanowiąc grupę zewnętrzną względem Stegosauridae. Umieszczanie go w Huayangosauridae nie przeszkadza określać go jako bazalnego przedstawiciela Stegosauria[5].

Niektóre z wymienionych wyżej cech posłużyły do pracowania opublikowanego w 2006 przez Maidment, Wei i Normana kladogramu ukazującego pozycję huajangozaura na drzewie rodowym tyreoforów[2]:



Scutellosaurus




Scelidosaurus





Huayangosaurus





Dacentrurus, Kentrosaurus



Stegosaurus, Hesperosaurus




Tuojiangosaurus






Euoplocephalus



Sauropelta





Odkrycie

Czaszkę i fragmenty szkieletu pozaczaszkowego określone później jako holotyp odnaleziono w 1980 i oznaczono jako IVPP V6728. Pochodziła ona z formacja Lower Shaximiao datowanej na środkową jurę, leżącej w Syczuanie w okolicy Zigong (Chińska Republika Ludowa). 2 lata później w tym samym miejscu natrafiono na pozostałości 3 kolejnych zwierząt, przy czym kości tworzące jeden z tych szkieletów nie oddzieliły się od siebie. Obejmują one także czaszkę. 2 pozostałe osobniki nie zachowały się w tak dobrym stanie: ich szczątki były porozrzucane[3].

Huayangosaurus taibaii 20050707 07.jpg
  1. {{{nazwa łacińska}}}, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e Susannah C.R. Maidment, Guanbiao Wei, David B. Norman. Re-description of the postcranial skeleton of the Middle Jurassic stegosaur Huayangosaurus taibaii. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 26 (4), s. 944-956, 2006. The Society of Vertebrate Paleontology. DOI: [944:ROTPSO2.0.CO;2 10.1671/0272-4634(2006)26[944:ROTPSO]2.0.CO;2] (ang.). 
  3. a b c d e f Paul C. Sereno, Dong Zhimin. The skull of the basal stegosaur Huayangosaurus taibaii and a cladistic diagnosis of Stegosauria. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 12 (3), s. 318-343, 1992-09. JSTOR. The Society of Vertebrate Paleontology (ang.). 
  4. a b c d Paul M. Barret: Tooth Wear and Possible Jaw Action of Scelidosaurus harrisonii Owen add Review of Feeding Mechanisms in Other Thyreophoran Dinosaurs. W: Kenneth Carpenter: The armored dinosaurs. Indiana University Press, 2001, s. 36-38. [dostęp 2010-09-25].
  5. a b c Kenneth Carpenter, Clifford A. Miles, Karen Cloward: New Primitive Stegosaur from the Morrison Formation, Wyoming. W: Kenneth Carpenter: The armored dinosaurs. Indiana University Press, 2001, s. 55. [dostęp 2010-09-25].
  6. Paul Sereno: Taxon Search : View Taxon Details (ang.). 2005. [dostęp 2010-09-25].