Humber FWD

Humber F.W.D.
Ilustracja
Inne nazwy Humber 4×4 Heavy Utility
Producent Humber
Okres produkcji 1941-1945
Miejsce produkcji  Wielka Brytania
Następca Land Rover Series I (w armii)
Dane techniczne
Segment terenowy
Typy nadwozia 5-drzwiowe zamknięte
Silniki benzynowy R6 4,08 l, 85 KM
Skrzynia biegów 4-biegowa manualna, 2-stopniowy reduktor
Rodzaj napędu silnik z przodu, napęd tylny/dołączany 4×4
Długość 4293 mm
Szerokość 1880 mm
Wysokość 1956 mm
Rozstaw osi 2838 mm
Liczba miejsc 7
Dane dodatkowe
Pokrewne Humber Snipe
Konkurencja Dodge T207
GAZ-61
Horch 901
Humber Heavy Utility
Humber Heavy Utility

Humber F.W.D., znany też jako Humber 4×4 Heavy Utility – brytyjski osobowy samochód terenowy produkowany przez firmę Humber w latach 1941-1945. Potocznie nazywany Box (pudełko)[1]. Produkowany też w wersji lekkiej ciężarówki o ładowności 400 kg (8-cwt).

Historia

Samochód Humber F.W.D. został skonstruowany na potrzeby Armii Brytyjskiej, po wybuchu II wojny światowej. Był jedynym osobowym samochodem terenowym z napędem na 4 koła produkowanym w Wielkiej Brytanii w okresie wojny[1]. Zaliczany był do klasy Heavy Utility – ciężkich pojazdów użytkowych. Konstrukcja wywodziła się częściowo z samochodu osobowego Humber Snipe, z którego zaadaptowano m.in. silnik, niezależne zawieszenie przednie i skrzynię biegów[2]. Produkcja rozpoczęła się w maju 1941 i trwała do końca wojny[3]. Produkcja wyniosła ok. 6500 sztuk[2]. Humbery 4×4 służyły głównie jako samochody sztabowe, czasami przenoszące radiostację[1]. Używane były podczas kampanii w Afryce Północnej i na zachodzie Europy. Wśród użytkowników była też m.in. górska służba ratownicza Royal Air Force[2]. Samochody te uważane były za wytrzymałe i niezawodne[1] i pozostały w użyciu do końca lat 50[3].

Na tym samym podwoziu powstawały lekkie ciężarówki terenowe o ładowności 400 kg (Humber F.W.D. 8-cwt Personnel/G.S. Truck), wykorzystujące taką samą przednią część nadwozia[1]. Budowano je jednak w niewielkiej ilości[2]. Produkowano także lekkie sanitarki terenowe, karosowane przez firmę Thrupp & Maberly, która przed wojną wykonywała ekskluzywne nadwozia dla Humberów[2]. Firma ta wykonywała też na podwoziu F.W.D. limuzyny terenowe (cross-country saloon) z nadwoziem w stylu samochodu osobowego[2]. Podwozie F.W.D. wykorzystano również do produkcji lekkich rozpoznawczych samochodów pancernych Humber LRC Mk.IIIA[1].

Samochód miał zamknięte pięciodrzwiowe metalowe nadwozie typu kombi, z tylną dwudzielną klapą, o łamanej linii podziału – górna część z dwoma małymi oknami otwierała się do góry, dolna na dół. Samochód posiadał dwa rzędy siedzeń (drugi mieścił dwa fotele pomiędzy wnękami kół)[3] oraz dwa odchylane dodatkowe siedzenia pod burtami tylnej części, dla pasażerów siedzących przodem do siebie[2]. Na oparciu przedniego siedzenia był rozkładany stolik pod mapy. W samochodach późniejszej produkcji mógł być w tylnej części rozłożony namiot na stelażu, tworzący wraz z otwartymi klapami przedłużone miejsce do spania[1]. Zmodyfikowane modele dla oficerów sztabu generalnego posiadały odsuwany dach i bardziej komfortowe wnętrze[1]. Koło zapasowe przewożono na dolnej tylnej klapie[1].

Napęd stały był na tylną oś, napęd na przednią oś był dołączany przy włączeniu niższego przełożenia skrzynki rozdzielczej[2]. Według testów pisma The Autocar, na drodze osiągano prędkość podróżną 50 mil/h, prędkość maksymalna z załączonym napędem 4×4 wynosiła ok. 40 mil/h[2].

Dane techniczne

  • Wymiary:[1]
    • Długość: 4293 mm
    • Szerokość: 1880 mm
    • Wysokość: 1956 mm
    • Rozstaw osi: 2838 mm
    • Rozstaw kół: 1549/1543 mm (5'1"/5'¾") (przód/tył)
    • Prześwit: 241 mm
  • Masa: 2413,1 kg (2 tony 7½ cetnarów)[2]
  • Masa całkowita: 2946,5 kg (2 tony 18 cetnarów)[1]
  • Silnik:
    • Humber - benzynowy, gaźnikowy, 6-cylindrowy rzędowy, dolnozaworowy[4], chłodzony cieczą, umieszczony z przodu
    • Pojemność skokowa: 4086 cm³[4]
    • Średnica cylindra × skok tłoka: 85 mm × 120 mm[1]
    • Moc maksymalna: 85 KM przy 3400 obr/min
    • Stopień sprężania: ?
    • Maksymalny moment obrotowy: ?
  • Skrzynia przekładniowa: mechaniczna 4-biegowa i bieg wsteczny
    • Przełożenia: I - 3,7:1, II - 2,48:1, III - 1,46:1, IV - 1:1, wsteczny - 3,7:1[3]
  • Reduktor terenowy: 2-stopniowy (wyższy - 1:1, niższy - 1,477:1)[3]
  • Sprzęgło: jednotarczowe, suche[3]
  • Napęd: 4x4 (stały na tylną oś, dołączany na przednią oś)
  • Mosty napędowe: przełożenie 4,88:1
  • Zawieszenie:
    • przednie: niezależne, poprzeczne resory półeliptyczne, hydrauliczne amortyzatory[3]
    • tylne: resory półeliptyczne, hydrauliczne amortyzatory[3]
  • Hamulec roboczy: hydrauliczny, na wszystkie koła[1]
  • Hamulec ręczny: mechaniczny na koła tylne[1]
  • Ogumienie o wymiarach 9,25 x 16 cali[3]
  • Średnie zużycie paliwa: 12 mil/galon
  • Średnica zawracania: 13,8 m[1]
  1. a b c d e f g h i j k l m n o Jane, D.E. (1978), ss.10-14
  2. a b c d e f g h i j Georgano, G.N. (1998), ss.12-13
  3. a b c d e f g h i Conniford, M.P. (1971), s.16
  4. a b Georgano, G.N. (1998), s.9

Bibliografia

  • David E. Jane: British Military Transport: Light Utilities, Lorries, Heavy General Service Trucks. Londyn: Almark Publishing Co. Ltd., 1978. ISBN 0-85524-308-2. (ang.)
  • M.P. Conniford: Military Vehicle Data. No.6. Londyn: Bellona Publications, 1971. (ang.)
  • G.N. Georgano: World War Two Military Vehicles Transport & Halftracks. Londyn: Osprey Automotive, 1998. ISBN 1-85532-406-7. (ang.)