Jan Zápolya

Jan Zápolya
Herb Jana Zapolyi
jako króla Węgier

Jan Zápolya (węg. Szapolyai János) (ur. 2 lutego 1487 na Zamku Spiskim, zm. 22 lipca 1540) - król Węgier od 1526, przywódca stronnictwa antyhabsburskiego na Węgrzech. Syn Stefana Zápolyi i Jadwigi cieszyńskiej. Brat Barbary Zápolyi.

W 1526, po śmierci Ludwika II Jagiellończyka w bitwie pod Mohaczem, został wybrany na króla Węgier przez zgromadzenia szlacheckie w Tokaju (X 1526) i w Székesfehérvár (XI 1526). W grudniu jednak magnaci pod wodzą rodu Frangepán obwołali w Cetinie królem arcyksięcia Austrii Ferdynanda Habsburga, młodszego brata cesarza Karola V. W zamku kamienieckim w Odrzykoniu 12 marca 1528 r. hetman polny koronny Marcin Kamieniecki podejmował wygnanego z Węgier króla Jana Zapolyę po zatargach w wojnie domowej ze stronnikami Habsburgów na Węgrzech. Wysyłał z Odrzykonia listy zapraszające polskich magnatów na sejmik do Tarnowa, na którym liczył otrzymać poparcie w walce o tron i uzyskał ich głosy oraz Sulejmana I. W 1528 Jan Amor Tarnowski udzielił mu półrocznej gościny na swym zamku w Tarnowie. [1] W 1539 r. poślubił Izabelę Jagiellonkę. Ojciec Jana II Zygmunta Zapolyi.

Był najstarszym dzieckiem Stefana Zapolyi i Jadwigi, księżniczki cieszyńskiej; bratem Jerzego, Barbary i Magdaleny. Najczęściej podaje się jako datę narodzenia Jana rok 1487; za najbardziej prawdopodobną datę uchodzi koniec tego roku, gdyż jego rodzice pobrali się w grudniu 1486[2]. Pojawiło się mniejszościowe stanowisko, że urodził się w 1490 r.

Po śmierci ojca (1499) otrzymał godność żupana spiskiego. Był wojewodą siedmiogrodzkim od 1511 r. i banem komitatu Szörény.

Bibliografia

  1. Zdzisław Spieralski, Jan Tarnowski 1488-1561, Warszawa 1977, s. 124-125.
  2. Sroka, Jadwiga Zapolya, s. 24.

Szablon:Władca-Węgry Szablon:Władca-Siedmiogród