KTM-19

71-619 (KTM-19)
Ilustracja
71-619 w Niżnym Nowogrodzie
Dane techniczne
Liczba członów {{{liczba członów}}}
Długość 15.400 mm
Szerokość 2.500 mm
Wysokość 3.160 mm
Masa 20000 kg
Prędkość maksymalna 75 km/h
Liczba miejsc siedzących {{{miejsca siedzące}}}
Liczba miejsc ogółem {{{miejsca ogółem}}}
Portal Portal Transport szynowy

KTM-19, 71-619 – czteroosiowy, wysokopodłogowy tramwaj zaprojektowany i produkowany seryjnie od roku 1999 w Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów (UKWZ) Rosja. KTM-19 jest najnowocześniejszym seryjnie produkowanym pojazdem w tej fabryce. Pomimo wykorzystania na etapie projektu i budowy rozwiązań konstrukcyjnych z modeli KTM-5 i KTM-8, jest to zupełnie nowa generacja wagonów tramwajowych. Tramwaj ten jeździ głównie w rosyjskich miastach, a także w kilku zagranicznych. Produkcja tego modelu uchroniła wiele linii, a nawet sieci tramwajowych przed likwidacją.

Nazwa

Tramwaj ma dwie nazwy: schematyczną 71-619 i półoficjalną KTM-19. Oznaczenie 71-619 jest nazwą schematyczną stosowaną dla wielu maszyn w dawnym ZSRR, 71 oznacza tramwaj, 600 – numer fabryki (UKWZ), natomiast 19 – numer modelu. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje.

Nazwa półoficjalna KTM-19 oznacza Katawski Tramwaj model 19. Dodatkowe litery oznaczają modyfikacje. W podobny sposób oznaczano tramwaje produkowane w całym ZSRR, np. ЛМ oznacza tramwaj wyprodukowany w Leningradzie (obecnie Sankt Petersburg).

Okoliczności powstania KTM-19

Tramwaj KTM-8 (w malowaniu takim samym jak KTM-19) – poprzednik KTM-19

Po rozpadzie Związku Radzieckiego w latach 90. podstawą komunikacji tramwajowej w Rosji były przestarzałe technologicznie tramwaje typu KTM-5 i KTM-8. Inna sytuacja była jedynie w dwóch największych miastach kraju, Moskwie i Sankt Petersburgu – trzon taboru moskiewskiego stanowiły tramwaje produkcji czechosłowackiej (Tatra), natomiast Petersburg obsługiwały wagony produkcji miejscowej (serie ЛМ)[1]. W mniejszych miastach stan techniczny taboru był bardzo zły. Zakup zagranicznych tramwajów uniemożliwiała szerokość torów (1520 mm w krajach dawnego ZSRR, podczas gdy w pozostałych krajach europejskich najczęściej 1435 mm)[2], a koszt opracowania i następnie zbudowania wózków jest jednym z największych kosztów budowy[3]. W Ust-Katawskiej Fabryce Wagonów podjęto więc decyzję o opracowaniu nowych typów tramwajów. Powstało kilka prototypów jak KTM-11 i KTM-16, jednak do produkcji seryjnej wszedł dopiero KTM-19. Umożliwiło to modernizację taboru tramwajowego rosyjskich miast. W produkcji poszczególnych modeli dochodziło potem do różnych modernizacji i zmian konstrukcyjnych, przez co tramwaj 71-619А różni się bardzo od prototypów 71-619[4].

Budowa tramwaju

Pulpit sterowniczy w KTM-19
Wnętrze tramwaju KTM-19
71-619КТ ma już połówkowy pantograf mimo tego, że pochodzi z pierwszych lat produkcji

Różnice w stosunku do poprzednich modeli

W KTM-19 zastosowano wiele rozwiązań z poprzednich modeli KTM-5, KTM-8. Do głównych różnic należy zaliczyć wydłużenie oraz zwężenie pudła. Zastosowano drzwi otwierane do środka podobnie jak w autobusach. Poprawiono też kabinę sterowniczą, zastosowano lepsze materiały wykończeniowe[4], a także zmieniono światła na bardziej kanciaste (KTM-8 ma okrągłe).

Układ siedzeń

KTM-19 ma wszystkie siedzenia ustawione przodem do kierunku jazdy. Pod lewą ścianą (tą bez drzwi) znajdują się siedzenia pojedyncze, podobnie jak w tramwajach Konstal 105N i pochodnych. Natomiast pod ścianą prawą (z drzwiami) znajdują się siedzenia podwójne. Siedzenia są mocowane podobnie jak w tramwaju Konstal 105N – na metalowym stelażu przymocowanym do podłogi i ściany[5].

Wózki

Tramwaj KTM-19 podobnie jak modele poprzednie KTM-5 i KTM-8 oraz polskie tramwaje Konstal 105N ma dwa wózki dwuosiowe (układ osi BoBo). Wózki pochodzą z tramwaju KTM-8 (z tą różnicą, że zostały wzmocnione, gdyż wzrosła masa pojazdu). Wersja dla Rostowa (normalnotorowa) ma niemalże identyczne wózki co wersja szerokotorowa, tylko nieco węższe)[3].

Pantograf

Początkowo w KTM-19 stosowano pantografy typu wiedeńskiego, używane bardzo często w wielu różnych tramwajach. W wyniku modyfikacji oraz remontów standardowe pantografy zastępowano połówkowymi. Jednakże we wszystkich typach modyfikacji oprócz 71-619А (gdzie zastosowano wyłącznie pantografy połówkowe) oraz 71-619КС (gdzie zachowano pantografy standardowe) można znaleźć zarówno egzemplarze z pantografami wiedeńskimi, jak i połówkowymi[6].

Modyfikacje

  • 71-619 – dwa prototypowe wagony zbudowane w 1999; jeden z nich jeździ w Moskwie, drugi w Czelabińsku.
  • 71-619КТ – wersja ze zmienioną elektroniką, produkowaną przez firmę Kanołus.
  • 71-619КС – wersja z dwumiejscową kabiną przeznaczoną do nauki jazdy (typ używany tylko w Moskwie).
  • 71-619КМ (К-01) – wersja z wózkami dwustopniowego zawieszenia typu Miegi; ma elektroniczną tablicę i klimatyzację sterowaną z kabiny motorniczego.
  • 71-619К-02 – wersja zbudowana specjalnie dla Rostowa nad Donem, mająca rozstaw kół 1435 mm (normalnotorowy, podczas gdy w krajach dawnego ZSRR stosuje się rozstaw szerokotorowy – 1520 mm)[7].
  • 71-619КТМ (КТ-01) – zakres modyfikacji taki jak w 71-619КТ i 71-619КМ (К-01).
  • 71-619КТУ (КТ-02) – modyfikacje takie jak w 71-619КТМ (КТ-01); jest to wersja normalnotorowa projektowana dla Rostowa nad Donem (planowana też na eksport).
  • 71-619А – wersja wyposażona tak jak 71-619КТМ (КТ-01), dodatkowo z napędem asynchronicznym; jeździ w Moskwie, Złatouście i Ufie[8].

Wady i zalety tramwaju KTM-19[4]

Zalety

  • Bardzo prosta i trwała konstrukcja.
  • Niska awaryjność.
  • Znacznie wyższa jakość i estetyka w porównaniu do poprzednich modeli tej firmy.
  • Niska cena (nawet czterokrotnie mniejsza niż tramwajów zachodnich).
  • Możliwość łączenia nawet do czterech wagonów w jeździe wielokrotnej (w praktyce wykorzystuje się maksymalnie dwa).
  • Wózki szerokotorowe (rozstaw torów powoduje znacznie niższą opłacalność kupowania wagonów z zachodu).

Wady

  • Wysoka podłoga (obecnie większość produkowanych tramwajów ma chociażby część niskiej lub średniej podłogi).
  • Wielość modyfikacji powodująca, że nie wszystkie części pasują do siebie.
  • Przestarzała technologia w porównaniu do wagonów produkowanych w zachodniej Europie.
  • Jakość materiałów i wykończenia niższa niż w tramwajach zachodnioeuropejskich.

Miasta, w których jeżdżą KTM-19[9]

KTM-19 w Moskwie
KTM-19 w Charkowie (linia 62)
KTM-19 w trakcji podwójnej w Saratowie, drugi wagon ma opuszczony pantograf

Rosja

Kazachstan

Uzbekistan

Ukraina

  1. Piotr Tomasik. Współczesność tramwajów w Sankt Petersbugu. „Świat Kolei”, s. 46–53. Łódz: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962. 
  2. Istnieją jeszcze wagony wąskotorowe np. 1000mm
  3. a b Трамвай 71-619 (КТМ-19) (ros.). [dostęp 13 stycznia 2009].
  4. a b c KTM-5 prawdziwy tramwajowy best seller oraz inne tramwaje UKWZ (pol.). [dostęp 15 stycznia 2009].
  5. Np. w tramwaju Düwag N8C Siedzenia są zamocowane na skrzyniach
  6. Результаты поиска — СТТС (ros.). [dostęp 17 stycznia 2009].
  7. Харьков транспортный_ Трамвай_ Подвижной Состав_ КТМ-19 (71-619) (ros.). [dostęp 15 stycznia 2009].
  8. Сайт общественной организации Ярославцы за трамвай – КТМ-19 (ros.). [dostęp 16 stycznia 2009].
  9. Трамвайные вагоны (ros.). [dostęp 13 stycznia 2009].

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

Szablon:Bibliografia stop

Linki zewnętrzne

Szablon:Uniwersalny szablon nawigacyjny