Klon ściętolistny

Klon ściętolistny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mydleńcowce
Rodzina mydleńcowate
Rodzaj klon
Gatunek klon ściętolistny
Nazwa systematyczna
Acer truncatum Bunge
Enum. pl. China bor. 10. 1833[2]
Pokrój
Kora

Klon ściętolistny (Acer truncatum) – gatunek rośliny z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae), sklasyfikowany w sekcji Platanoidea rodzaju klon[3]. Małe drzewo występujący naturalnie na terenie Rosji (Obwód amurski), Chin (prowincje: Gansu, Hebei, Henan, Jiangsu, Jilin, Liaoning, Mongolia Wewnętrzna, Shaanxi, Shanxi, Szantung i na Półwysepie Koreańskim[2]. W Europie uprawiany w kolekcjach.

Morfologia

Pokrój
Jest to małe drzewo[4]. Posiada pokrój rozłożysty[5]. Osiąga 4-8 m wysokości[6] i 3-5 m szerokości w koronie[7]. Kora jest chropowata[8].Posiada najbardziej szorstką i popękaną korę spośród wszystkich klonów[8]. Kora na starszych gałęziach i pniu ma szaro-brązową barwę, natomiast młode gałązki mogą mieć purpurowy odcień[9].
Liście
Liście są 5-klapowe[9]. Klapy są głęboko wcięte[10]. Klapy mają kształt trójkątny[9]. Są podobne do klona zwyczajnego (Acer platanoides)[9] lub Ambrowca balsamicznego (Liquidambar styraciflua)[11]. Mają 5-10 cm długości[11] i 12 cm szerokości[4]. Brzeg liścia jest gładki[9]. Liście są błyszczące[10]. Po ich przerwaniu może się z nich wydobywać mleczny sok[9]. Liście pojawiające się wiosną mają purpurowy kolor[11], latem są ciemnozielone[9], natomiast jesienią przebarwiają się o odcieniach żółci i pomarańczy akcentowane przez czerwienie i fiolety[11].
Kwiaty
Kwiaty mają zielonkawo-żółtą barwę[12]. Zebrane są w baldachogrona[7]. Kwitną w kwietniu i maju[12].
Owoce
Owocami są skrzydlaki[9] ustawione pod kątem prostym do siebie[4]. Rozwijają się od września do listopada[7]. Mają około 3 cm długości[4]. Mają czerwonawą barwę[11].

Biologia i ekologia

Gatunek odporny na mróz – rośnie w strefach mrozoodporności od 4A do 8B[13]. Wytrzymuje spadki temperatur do -25°C[6]. Jest uważany za odporny na niesprzyjające warunki siedliskowe, zanieczyszczoną glebę i powietrze[6]. Toleruje miejskie warunki[6].

Najlepiej rośnie na glebach kwaśnych lub lekko kwaśnych (5,6-6,5 Ph)[13]. Preferuje wilgotną[11], dobrze przepuszczalną glebę[7], jednak jest też tolerancyjny na suszę[11]. Klon ściętolistny posiada umiarkowane tempo wzrostu[11].

Wcześnie rozpoczyna wegetację[6]. Najlepiej rośnie na stanowisku słonecznym, ale toleruje również półcień([13]). Pozostawiony w formie naturalnej wyrasta na niewysokie, wielopniowe drzewko, przycinając można nadać mu formę jednopniowego drzewa[6].

Brak poważnych owadów lub problemów chorobowych[11].

Zastosowanie

Gatunek ma zastosowanie komercyjne[4][10][8][7]. Jest uprawiany jako roślina ozdobna w Europie i Ameryce Północnej[14][15]. Dekoracyjny z korkowej korowiny[16] i z jesiennych liści. Jest to gatunek pożyteczny dla pszczół[5].

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-03].
  2. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN), Agricultural Research Service: Taxon: Acer truncatum Bunge (ang.). [dostęp 2011-10-16].
  3. Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste A-B. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1991. ISBN 83-01-10135-0.
  4. a b c d e Drzewa: Klon ściętolistny (pol.). [dostęp 2011-10-16].
  5. a b IBRO: Klon ściętolistny / Acer truncatum Bunge (pol.). [dostęp 2011-10-16].
  6. a b c d e f uwm.edu.pl: Klon ściętolistny, klon z Shantung (pol.). [dostęp 2011-10-16].
  7. a b c d e ZSZP: Acer truncatum / Klon ściętolistny (pol.). [dostęp 2011-10-16].
  8. a b c drosera.pl: Klon ściętolistny (Acer truncatum) (pol.). [dostęp 2011-10-16].
  9. a b c d e f g h hort.uconn.edu: Acer truncatum (ang.). [dostęp 2011-10-16].
  10. a b c palmatum.pl: Klon ściętolistny (nasiona) (pol.). [dostęp 2011-10-16].
  11. a b c d e f g h i Fine Gardening: Acer truncatum (Shantung maple, Purpleblow maple) (ang.). [dostęp 2011-10-16].
  12. a b Missouri Botanical Garden: Acer truncatum Plant of Merit (ang.). [dostęp 2011-10-16].
  13. a b c Dave's Garden: PlantFiles: Shantung Maple, Purpleblow Maple (ang.). [dostęp 2011-10-16].
  14. A. Huxley: New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan, 1992. ISBN 0-333-47494-5.
  15. K. Rushforth: Trees of Britain and Europe. Collins, 1999. ISBN 0-00-220013-9.
  16. Ogrodniczo Działkowe Forum: Wszystko o moich klonach (pol.). [dostęp 2011-10-16].