Kodeks 087

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Kodeks 087 (Gregory-Aland no. 087), ε 27 (von Soden)[1] – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu na pergaminie, paleograficznie datowany na VI wiek. Dwie karty kodeksu przechowywane są w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej w Petersburgu, pozostałe w Klasztorze Świętej Katarzyny na Synaju[2]. Rękopis zachował się we fragmentarycznej kondycji, poszczególne jego partie odkrywane były kilkakrotnie na Synaju.

Rękopis cytowany jest w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu, a jego tekst wliczany jest do II kategorii Alanda.

Opis

Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie 3 karty kodeksu (34 na 26 cm), klasyfikowanych jako 087, z tekstem Ewangelii Mateusza (1,23-2,2; 19,3-8; 21,19-24) Ewangelii Jana (18,29-35). Tekst pisany jest jedną kolumną na stronę, 18 linijek w kolumnie[2]. Litery są wielkie i grube[3], kształty liter są podobne do Codex Petropolitanus Purpureus[4]. Według J. Rendel Harrisa oryginalny kodeks musiał być pięknym rękopisem[3].

Tekst dzielony jest według Sekcji Ammoniusza, których numery umieszczono na marginesie tekstu, wraz z odniesieniami do Kanonów Euzebiusza, w czerwonym kolorze[5].

Stosuje inicjały, punktację, dierezę, stosuje skróty. Zawiera błędy itacyzmu (np. εχεται zamiast εχετε)[3]. Akcenty zostały dodane przez późniejszą rękę[5].

Tekst

Gregory uznał, że kodeks przekazuje dobry tekst[5], według Scrivenera jest bliski dla 022[6]. Kurt Aland grecki tekst kodeksu zaklasyfikował do kategorii II, a to oznacza, że reprezentuje on aleksandryjską tradycją tekstualną, z pewnymi naleciałościami obcych tradycji tekstualnych[2]. Jednak w wydaniu Nestle-Alanda, w którym kodeks cytowany jest 11-krotnie, warianty kodeksu są zawsze zgodne z tradycją bizantyjską. Zaliczenie kodeksu do II kategorii Alanda jest więc niejasne[6].

W Mk 12,33 zawiera dodatek και εξ ολης της ψυχης (z całej duszy) obcy dla aleksandryjskiej tradycji tekstualnej. Dodatek ten zawiera też Kodeks Aleksandryjski, rękopisy rodziny Ferrara oraz większość bizantyjska[7].

Historia

Tischendorf datował kodeks na VI wiek[4], Harris na VI wiek. Obecnie INTF datuje rękopis na VI wiek[8].

Kodeks został odkryty przez arcybiskupa Porfirego (Uspienskiego), podczas jego wizyty na Synaju. Przywiózł on jedną kartę kodeksu do Petersburga w 1858 roku (zawiera tekst J 18,29-35). Inną kartę kodeksu przywiózł Tischendorf w 1859 roku (zawiera tekst Mt 21,19-24)[5]. Tischendorf zbadał przywiezioną przez siebie kartę i sporządził krótki jej opis[9]. Tischendorf cytuje kodeks w VII wydaniu swego Nowego Testamentu (oznacza przy pomocy siglum N)[4]. Kartę tę badał następnie Eduard de Muralt, który zacytował dwa jej warianty tekstowe (ΧΧΙ,19 - ΧΡΗΜΑΗΣΥ ΚΕΚΑΙ; 23 - ΥΜΙΝΕΡΩ ΕΝ ΠΟΙΑ)[10].

F. H. A. Scrivener oznaczał fragment petersburski przy pomocy siglum Θc[11]. Gregory w 1908 roku dał mu siglum 087[1]. Partię petersburską ponownie zbadał Kurt Treu w 1966 roku[12]. Po dziś dzień rzechowywana jest w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej, noszą numery katalogowe "Gr. 12" oraz "Gr. 278"[8].

U. B. Schmid, D. C. Parker, W. J. Elliott badali tylko ten fragment petersburskiej partii, która zawiera tekst Ewangelii Jana (18,29-35) i opublikowali go[13].

J. Rendel Harris w 1899 roku odkrył na Synaju inny fragment tego rękopisu[14]. Karta została później skatalogowana jako 092b, zawiera tekst Ewangelii Marka (12,32-37). J. Rendel Harris opublikował jego tekst w 1890 roku[15]. Początkowo oznaczany był przy pomocy siglum ד11[16]. W 1908 Gregory dał mu siglum 092[1]. Później okazało się, że Harris błędnie uznał dwie różne karty za ten sam rękopis. 092 oznakowano nowymi siglami – 092a i 092b. 092b należał do 087, natomiast 092a należał do 089[6].

Kolejny fragment rękopisu odkryty został przez Irving Alan Sparks, który badał lekcjonarz 852 (Gregory-Aland). Fragment zawiera tekst Ewangelii Mateusza (1,23-2,2), włączony został później do lekcjonarza i był traktowany jako jego część[17]. Przechowywany jest w Klasztorze Świętej Katarzyny (Gr. 218) na Synaju[2][8].

Ponownie na Synaju, wśród tekstów syryjskich, odkryto trzy kolejne karty kodeksu z tekstem Ewangelii Jana 19,24-26; 20,17-20; 21,20-23. Partia ta trzymana jest w bibliotece klasztornej pod numerem Syr. 1018[8].

Rękopis cytowany jest w krytycznych wydaniach greckiego tekstu Nowego Testamentu, zarówno jako 087 jak i 092a (NA26, NA27, UBS3, UBS4)[18]. 27 wydanie Nestle-Alanda (NA27), które wśród greckich rękopisów NT wprowadziło rozróżnienie na świadków I i II rzędu, cytuje go jako świadka I rzędu[19].

Zobacz też

  1. a b c Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J. C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 39.
  2. a b c d K. Aland, B. Aland: The Text of the New Testament: An Introduction to the Critical Editions and to the Theory and Practice of Modern Textual Criticism. przeł. Erroll F. Rhodes. Michigan: William B. Eerdmans Publishing Company, 1995, s. 120. ISBN 978-0-8028-4098-1. (ang.)
  3. a b c J. Rendel Harris: Biblical fragments from Mount Sinai. London: 1890, s. XII.
  4. a b c Konstanty Tischendorf: Notitia editionis codicis Bibliorum Sinaitici. Leipzig: 1860, s. 50 [quartum]. (łac.)
  5. a b c d Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testamentes. T. I. Leipzig: Hinrichs, 1900, s. 88. (niem.)
  6. a b c Wieland Willker: Uncial 087 w: "Textual Commentary". s. 11. [dostęp 2011-12-31].
  7. K. Aland (pod red.), E. Nestle: Novum Testamentum Graece. Wyd. 26. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1991, s. 132. ISBN 3-438-05100-1.
  8. a b c d INTF: Kodeks 087 (GA). W: Liste Handschriften [on-line]. [dostęp 14 grudnia 2011].
  9. Konstantin von Tischendorf: Notitia editionis codicis Bibliorum Sinaitici. Leipzig: 1860, s. 50. (łac.)
  10. Eduard de Muralt, Catalogue des manuscrits grecs de la Bibliothèque impériale publique (Petersburg 1864) 12, p. 8.
  11. F. H. A. Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. Cz. 1. London: George Bell & Sons, 1894, s. 159.
  12. Kurt Treu, Die griechischen Handschriften des Neuen Testaments in der UdSSR (1966), ss. 28-30.
  13. U. B. Schmid, D. C. Parker, W. J. Elliott: The Gospel according to St. John: The majuscules. Brill, 2007, s. 108–109.
  14. J. Rendel Harris: Biblical fragments from Mount Sinai. London: 1890, s. XII, 46-47.
  15. J. Rendel Harris: Biblical fragments from Mount Sinai. London: 1890, s. 46-47.
  16. Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testamentes. T. I. Leipzig: Hinrichs, 1900, s. 96. (niem.)
  17. I. A. Sparks. A New Uncial Fragment of St. Matthew. „JBL”. 99, s. 201-202, 1969. 
  18. K. Aland (pod red.), E. Nestle: Novum Testamentum Graece (wyd. 26). Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1991, s. 49*. ISBN 3-438-05100-1.
  19. Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001, s. 16*.

Bibliografia

Linki zewnętrzne