Kodeks Tischendorfa IV

Szablon:Manuskrypt biblijny infobox Kodeks Tischendorfa IV, łac. Codex Tischendorfianus IV (Gregory-Aland no. Γ albo 036), ε 70 (Soden) – grecki kodeks uncjalny, paleograficznie datowany na X wiek (jakkolwiek wiek IX też jest brany pod uwagę)[1]. Rękopis posiada noty marginalne, został przystosowany do liturgicznego użytku, obecnie przechowywany jest w Oksfordzie oraz Petersburgu. Jest wykorzystywany w krytycznych wydaniach Novum Testamentum Graece.

Opis

Kodeks zawiera 257 pergaminowych kart (30 na 23 cm), z tekstem czterech Ewangelii w tzw. zachodnim porządku (Mt, J, Łk, Mk). Tekst pisany jest jedną kolumną na stronę, 24 linijek w kolumnie. Litery są wielkie i pochylone na lewo. Pismo przypomina Kodeks Cypryjski. Skryba był dokładny nie popełniał błędów itacyzmu, stosuje przydechy i akcenty[2].

Tekst dzielony jest według krótkich jednostek, Sekcji Ammoniusza, których numery zamieszczono na marginesie. Pod numerami sekcji znajdują się odniesienia do Kanonów Euzebiusza, dzięki czemu czytelnik mógł łatwo odnaleźć paralelne teksty[2].

Zawiera listy κεφαλαια (spis treści), przed każdą Ewangelią, τιτλοι (tytuły), noty liturgiczne, dzięki którym rękopis mógł być wykorzystywany do czytań liturgicznych. Zawiera też noty muzyczne[3][2].

Luki

Tekst kodeksu zawiera nieco luk w Ewangelii Mateusza (Mt 5,31-6,16; 6,30-7,26; 8,27-9,6; 21,19-22,25), jedną lukę w Ewangelii Marka (Mk 3,34-6,21), natomiast Ewangelia Łukasza i Jana mają pełny tekst[4]. Nie zawiera tekstu Mt 12,2b-3[2].

Tekst

W Mt 27,49 kodeks zawiera tekst: ἄλλος δὲ λαβὼν λόγχην ἒνυξεν αὐτοῦ τὴν πλευράν, καὶ ἐξῆλθεν ὖδορ καὶ αἳμα (inny wziął włócznię i przebił Jego bok, i natychmiast wyszła woda i krew). Tekst pochodzi z Jana 19,34 i jest charakterystyczny dla rękopisów aleksandryjskiego typu (א, B, C, L, 1010, 1293, pc, vgmss)[5][6].

Grecki tekst kodeksu przekazuje Tekst bizantyjski. Aland zaklasyfikował go do Kategoria V[7].

Tischendorf ocenił, że tekst jest pokrewny dla rękopisów: E F G H K M S U V[8].

Historia

W zakończeniu Ewangelii Jana znajduje się nota ετελειωθη η δελτος αυτη μηνι νοεμβριω κζ ινδ η ημερα ε ωρα Β. Tischendorf sugerował, że wedle tej noty kodeks został napisany w czwartek 27 listopada, 844 roku[3]. Rok jednak nie jest jednak pewny, Victor Gardthausen utrzymywał, że możliwym i bardziej prawdopodobnym jest rok 979[8].

Gregory datował na IX albo X wiek[2]. Obecnie INTF datuje na IX wiek.

Kodeks został znaleziony przez Tischendorfa podczas jego wypraw na Wschód, a przywieziony został przezeń w dwóch partiach (jedna podczas drugiej w 1853, druga podczas trzeciej jego podróży w 1859) i dlatego przechowywane są dziś w dwóch różnych miejscach. Pierwsza część, stanowiona przez 158 kart, została w 1855 zakupiona przez Bodleian Library[2], w Oksfordzie, gdzie jest odtąd przechowywana, pod numerem Auct. T. infr 2.2[1]. Część druga, stanowiona przez 99 kart, przechowywana jest w Rosyjskiej Bibliotece Narodowej (Gr. 33) w Petersburg[1].

Zobacz też

  1. a b c Aland i Aland 1989 ↓, s. 123.
  2. a b c d e f Gregory 1900 ↓, s. 85.
  3. a b Scrivener 1894 ↓, s. 290.
  4. Kurt Aland, Synopsis Quattuor Evangeliorum. Locis parallelis evangeliorum apocryphorum et patrum adhibitis edidit, Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart 1996, p. XXIV.
  5. Bruce M. Metzger (2001). "A Textual Commentary on the Greek New Testament", Deutsche Bibelgesellschaft, Stuttgart: United Bible Societies, p. 59
  6. NA26, p. 84; UBS3, p. 113.
  7. Aland i Aland 1981 ↓, s. 123.
  8. a b Gregory 1900 ↓, s. 86.

Bibliografia

  • Kurt Aland, Barbara Aland: Der Text des Neuen Testaments. Einführung in die wissenschaftlichen Ausgaben sowie in Theorie und Praxis der modernen Textkritik. Wyd. 2. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1989, s. 123. ISBN 3-438-06011-6. (niem.)
  • C. R. Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: Hinrichs, 1900, s. 85-86. (niem.)
  • Constantin von Tischendrof, Anecdota sacra et profana (Leipzig: 1861), pp. 20-29.
  • Kurt Treu, Die Griechischen Handschriften des Neuen Testaments in der USSR; eine systematische Auswertung des Texthandschriften in Leningrad, Moskau, Kiev, Odessa, Tbilisi und Erevan, T & U 91 (Berlin: 1966), pp. 41-43.
  • Frederick Henry Ambrose Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. T. 1. London: George Bell & Sons, 1894. (ang.)

Linki zewnętrzne