Konstal 1Mw

Mbxd1 (typ 1Mw)
Ilustracja
MBxd1 (Mx) -203 w Rogowie
Producent Polska Konstal Chorzów
Lata budowy 1960, 1965, 1967
Układ osi B'2'
Układ wagonów s
Liczba miejsc siedzących 32 + 4 odchylane
Masa służbowa 18 t
Długość całkowita 15260 mm
Szerokość 2260 mm
Wysokość 3040 mm
Średnica kół 700 mm
Liczba i moc silników 1 x 150 KM (1 x 180 KM)*
Typ silników trakcyjnych Wola DTK 150 (Wola 14H6)*
Rodzaj przekładni mechaniczna
Prędkość konstrukcyjna 45 km/h
System hamulca Westinghouse XR 1
* Dane po wymianie jednostki napędowej
Portal Portal Transport szynowy

1Mw - dwukierunkowy czteroosiowy wąskotorowych wagon silnikowy wyprodukowanych dla Polskie Koleje Państwowe w ilości 4 sztuk w Chorzowskiej Wytwórni Konstrukcji Stalowych Konstal w latach 1960–1967. Wagon przystosowany jest do kursowania na torze o rozstawie szyn 750 mm. Na PKP wagony te nosiły oznaczenia Mx-201 do 204 zmienione następnie na MBxd1-201 do 204.

Geneza

W latach 50. XX wieku Centralny Zarząd Kolei Dojazdowych podjął działania zmierzające do zastąpienia w ruchu osobowym pociągów prowadzonych trakcją parową wagonami silnikowymi . W roku 1958 zlecono produkcję takich pojazdów Chorzowskiej Wytwórni Konstrukcji Stalowych Konstal oraz przekazano jej dokumentację opracowaną przez Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Taboru Kolejowego w Poznaniu [1].


Konstrukcja

1Mw to dwukierunkowy czteroosiowy wagon silnikowy pierwotnie napędzany silnikiem wysokoprężnym typu Wola DTK 150 o mocy 150 KM i wyposażony w pięciostopniową przekładnię mechaniczną (skrzynię biegów) typu Jelcz sterowaną pneumatycznie. Napęd ze skrzyni biegów był przenoszony za pomocą wału Cardana do przekładni nawrotnej a następnie na obie osie jednego z wózków (układ osi B'2'). Pojazd wyposażony jest w hamulec pneumatyczny systemu Westingouse'a (typ XR1)[1].

W latach 80. XX wieku podczas napraw głównych silniki Wola DTK 150 wymieniono na nowocześniejsze i mocniejsze silniki typu Wola-Henschel 14H6, skrzynie biegów zastąpiono pochodzącymi z samochodów KAMAZ, zaś przekładnie osiowe - pochodzącymi z lokomotyw Lxd2[2].

Pudło wagonu wykonano ze stali. Wnętrze wagonu podzielone jest na cztery przedziały: przedział pasażerski (a w nim 32 stałe miejsca siedzące i 4 rozkładane), przedział silnikowy (umieszczony w środkowej części wagonu, dzielący część pasażerską na dwie części) oraz dwie kabiny maszynisty - po jednej na każdym końcu wagonu. Kabiny pierwotnie były dość niewielkie, a obok nich znajdowały się przedsionki i drzwi do przejścia międzywagonowego. Z czasem przejścia międzywagonowe i przedsionki zlikwidowano dzięki czemu powiększono kabinę maszynisty i utworzono w niej miejsce dla kierownika pociągu[1].

Eksploatacja

Pierwszy z wyprodukowanych wagonów typu 1Mw (Mx201, później przenumerowany na MBxd1-201) przekazano w roku 1960 do eksploatacji próbnej na Krotoszyńską Kolej Dojazdową (Parowozownia Pleszew). Mimo tego, że w początkowym okresie eksploatacji wagon sprawował się dobrze szybko pojawiły się liczne usterki. Największe problemy sprawiała skrzynia biegów oraz przekładnie osiowe. W celu usunięcia usterek wagon wysłano do producenta. Jak wspomniano w wyżej ostatecznie kłopotliwe skrzynie biegów i przekładnie osiowe wymieniono podczas napraw głównych.

Wszystkie wagony typu 1Mw eksploatowano pierwotnie na Krotoszyńskiej Kolei Dojazdowej skąd z czasem trafiły na inne koleje - Śmigielską Kolej Dojazdową oraz Kujawskie Koleje Dojazdowe. W połowie lat 80. XX wieku wszystkie cztery wagony trafiły na Wrocławską Kolej Dojazdową, gdzie pracowały aż do jej likwidacji w roku 1991[2]. Po likwidacji Wrocławskiej KD wagony przesłano do Lokomotywowni Krośniewice[1]. Do dziś zachowały się dwa z czterech wyprodukowanych wagonów. Jeden z nich nadal stacjonuje w Krośniewicach, drugi - na stacji Rogów Towarowy Wąskotorowy (Kolej Wąskotorowa Rogów – Rawa – Biała).

Na przełomie lat 2012 i 2013 poruszenie prasy branżowej wywołało zezłomowanie na zlecenie Starostwa Powiatowego w Gnieźnie wagonu MBxd1-201 (prototypu)[3].


Źródła danych o przebiegu służby:[1], [2], [3]
Oznaczenie pierwotne Rok produkcji Oznaczenie Numer CETAR Przebieg służby Stan
Mx201 1960 MBxd1-201 00-380024960-3 Pleszew Wąsk. (1961-1975),
Śmigiel (1975-1987),
Trzebnica Gaj (1987-1992)
Krośniewice (1992-2002)
Gniezno Wąsk. (2002-2012)
Złom (2012)
Mx202 1965 MBxd1-202 00-380024961-1 Pleszew Wąsk. (1965-1966),
Krośniewice (1966-1969),
Pleszew Wąsk. (1969-1971)
Śmigiel (1971-1986)
Trzebnica Gaj (1986-1992)
Krośniewice (1992-1997)
Złom (1997)
Mx203 1965 MBxd1-203 00-380024962-9 Pleszew Wąsk. (1965-1985),
Trzebnica Gaj (1985-1991),
Krośniewice (1991-2001)
Piotrków Trybunalski Wąsk. (2001-2003)
Rogów Wąsk. (od 2003)
Odstawiony
Mx204 1967 MBxd1-204 00-380024963-7 Pleszew Wąsk. (1967-1977),
Śmigiel (1977-1987),
Trzebnica Gaj (1987-1991)
Krośniewice (od 1991)
Sprawny

Oznaczenia

Wagony otrzymały pierwotne oznaczenie Mx i numery inwentarzowe kolejno od 201 do 204. Od 1 stycznia 1961 roku, po wejściu w życie nowych przepisów o oznaczeniach taboru wąskotorowego WM11 wagony uzyskały oznaczenie MBxd1 z zachowaniem dotychczasowych numerów. Oznaczenie MBxd1 posiadają też inne konstrukcje wąskotorowych wagonów motorowych, dlatego poszczególne konstrukcje odróżnia się zakresem numeracji. W 1974 roku wagony zostały oznaczone numerami CETAR.

Przypisy

  1. a b c d e Bogdan Pokropiński. Wąskotorowe wagony motorowe typu 1Mw. „Świat Kolei”. 5 (94), s. 31-35, 2003. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962. 
  2. a b c Michał Zajfert. Wagon motorowy typu 1Mw. „Stalowe Szlaki”. 1/2/3 (25/26/27), s. 11, 1991. Warszawa: Agencja Wydawnicza MARKOL. 
  3. a b Marek Maleczewski. Gnieźnieńskie kasacje!. „Świat Kolei”. 2 (211), s. 7, 2013. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962. 

Zobacz też