Maikaze

Szablon:Okręt rozszerzony infobox Maikaze (舞風, まいかぜ, マヒカゼ[1]) – japoński niszczyciel typu Kagerō z okresu II wojny światowej. Brał udział w działaniach od początku wojny na Pacyfiku. Zatopiony 17 lutego 1944 przez amerykańskie okręty w bitwie koło Truk.

Historia

Osobny artykuł: Niszczyciele typu Kagerō.

"Maikaze" był osiemnastym - przedostatnim okrętem z serii dużych japońskich niszczycieli typu Kagerō, należącym do drugiej grupy tych niszczycieli, zamówionej w ramach programu z 1939 roku (numer budowy 114)[2]. Nazwa "Maikaze" znaczy tornado (ang. "whirlwind")[3].

Stępkę pod budowę okrętu położono 22 kwietnia 1940 w stoczni Fujinagata w Osace, kadłub wodowano 15 marca 1941, a okręt wszedł do służby 15 lipca 1941[4].

Służba

Po wejściu do służby "Maikaze" został przydzielony do 4. Dywizjonu (Kuchiku-tai) 4. Eskadry Niszczycieli (Suirai Sentai) 2. Floty. Pierwszym dowódcą był kmdr por. Seiji Nakasugi[5].

Działania pierwszego etapu wojny, 1941-1942

Przed wybuchem II wojny światowej na Pacyfiku, okręt przypłynął 2 grudnia 1941 do Mako na Peskadorach. W pierwszym etapie wojny, "Maikaze" ze swoim dywizjonem eskortował okręty sił głównych Zespołu Południowego wiceadmirała Nobutake Kondō, osłaniającego inwazję na Malaje, Filipiny, a następnie Holenderskie Indie Wschodnie. Od 4 grudnia operował wraz z flotą z Mako, eskortując też konwoje inwazyjne na Malaje, następnie od 18 stycznia 1942 operował z Palau i od 21 lutego z zatoki Staring na Celebes[5]. Od 25 lutego osłaniał zespół uderzeniowy lotniskowców w działaniach na południe od Jawy, m.in. w ataku lotniczym na Tjilatjap 5 marca (w tym okresie, do kwietnia, działał w półdywizjonie z bliźniaczym "Hagikaze"). Od 27 marca eskortował zespół zaopatrzeniowy dla lotniskowców operujących na Oceanie Indyjskim, po czym 18 kwietnia eskortował lotniskowce "Shōkaku" i "Zuikaku" do Mako i 22 kwietnia powrócił do Yokosuka w Japonii, gdzie został dokowany[5].

Następnie, w dniach 4-5 czerwca 1942 "Maikaze" ze swoim dywizjonem eskortował lotniskowce wiceadmirała Nagumo podczas powietrzno-morskiej bitwy o Midway. Wraz z "Hagikaze" ratował rozbitków z tonącego lotniskowca "Kaga", po czym pomagał dobić uszkodzony "Akagi" torpedami. Od 9 czerwca do 12 lipca działał na północnym obszarze operacyjnym, eskortując tam lotniskowiec "Zuihō" i patrolując na południowy wschód od Aleutów[5].

Rejon Wysp Salomona, 1942-1943

Rejon działań 1942-1943 (baza Truk leży poza mapą, ok. 1300 km na północ od Rabaulu)

14 lipca 1942 r. 4. Dywizjon Niszczycieli został włączony w skład 10. Eskadry Niszczycieli 3. Floty, operującej na obszarze archipelagu Wysp Salomona, gdzie toczyły się intensywne walki o Guadalcanal. Dopiero 16 sierpnia "Maikaze" został tam skierowany, eskortując jednostki floty z Kure do Truk. Następnie 24 sierpnia "Maikaze" eskortował siły straży przedniej admirała Hiroaki Abe podczas powietrzno-morskiej bitwy koło wschodnich Wysp Salomona. We wrześniu patrolował w rejonie Truk, po czym 1 października przebazował na wyspę Shortland[5].

3 października "Maikaze" eskortował transportowiec wodnosamolotów "Nisshin" w nocnej misji transportu żołnierzy z Shortland na Guadalcanal, a 6 i 9 października brał udział w kolejnych rejsach transportowych na Guadalcanal (określanych potocznie przez Amerykanów jako Tokyo Express). Podczas powietrzno-morskiej bitwy koło wysp Santa Cruz 26 października 1942, eskortował Zespół Uderzeniowy wiceadm. Nagumo, po czym 28 października eskortował uszkodzone lotniskowce "Shokaku" i "Zuiho" do Truk, a następnie do 6 listopada eskortował "Shokaku" do Kure w Japonii, gdzie sam także przeszedł krótki remont[5].

Między 1 a 10 grudnia 1942 "Maikaze" powrócił z Japonii na Shortland, skąd w dniach 13-18 grudnia odholował uszkodzony niszczyciel "Nowaki" do Truk. W dniach 1-10 stycznia 1943 eskortował konwój z wojskiem z Rabaulu do Lae na Nowej Gwinei, przy tym 7 stycznia ratował rozbitków ze zbombardowanego transportowca "Nichiryu Maru", a 10 stycznia wraz z niszczycielem "Isokaze" i wodnosamolotem zatopił amerykański okręt podwodny USS "Argonaut" (APS-1)[5].

14 stycznia 1943 "Maikaze" wziął udział w kolejnej operacji dowozu wojska z Shortland na Guadalcanal, przy czym osłaniał uszkodzony niszczyciel "Arashi". 23 stycznia brał udział w transporcie wojska do Rekata (wyspa Santa Isabel), a 25 stycznia - na Kolombangarę. 1 i 4 lutego "Maikaze" osłaniał ewakuację garnizonu Guadalcanalu, przy czym 4 lutego został uszkodzony przez lotnictwo - bliskie wybuchy bomb spowodowały zalanie maszynowni, po czym został odholowany na Shortland przez niszczyciel "Nagatsuki". Po naprawach w Truk, udał się w dniach 6-16 marca na remont do Yokosuka (eskortując niszczyciel "Hamakaze" holujący "Michishio")[5].

Po remoncie i zmianie dowódcy, od 23 lipca 1943 do końca roku "Maikaze" głównie eskortował lotniskowce lub konwoje pomiędzy Truk, Yokosuka, Szanghajem i Rabaulem. Między innymi, w dniach 19-25 września eskortował lotniskowiec "Zuihō" z Truk do Eniwetok, a w dniach 20-30 października eskortował konwój z wojskiem z Szanghaju do Truk i 22 października wraz z niszczycielem "Nowaki" uratował ok. 1000 ludzi ze storpedowanego transportowca "Awata Maru". 11-16 grudnia eskortował pancerniki "Kongō" i "Haruna" z Truk do Sasebo, gdzie został skierowany do remontu (wraz z "Nowaki"). Prawdopodobnie wówczas wieża dział nr 2 (na rufie) została zdemontowana i zastąpiona przez dwa potrójne stanowiska działek przeciwlotniczych 25 mm[5]. Na przełomie 1943 na niszczycielach tego typu zamieniano też dwa dotychczasowe podwójnie sprzężone działka 25 mm na śródokręciu na potrójnie sprzężone oraz dodawano jedno podwójne stanowisko przed mostkiem[6].

Dalsze działania: 1944

"Maikaze" powrócił na południowy obszar działań, eskortując w dniach 4-9 stycznia 1944 krążownik "Atago" z Yokosuka do Truk (wraz z "Nowaki"). W dniach 24-25 stycznia prowadził rejs transportowy żołnierzy z Rabaulu do Lorengau (na Manus). W pierwszej połowie lutego eskortował konwoje między Truk a Rabaulem[5].

Podczas ewakuacji bazy Truk tuż przed amerykańskim atakiem 17 lutego 1944, eskortował wraz z "Nowaki" krążownik szkolny "Katori" i transportowiec "Akagi Maru". Grupa ta została jednak przechwycona przez amerykańskie samoloty i okręty i "Maikaze" został zatopiony o 13.43[7] ogniem amerykańskich okrętów, przede wszystkim krążowników ciężkich USS "Minneapolis" (CA-36) i USS "New Orleans" (CA-32) 40 mil na północny zachód od Truk, w rejonie pozycji Nieprawidłowe parametry: {7|45|N|151|20|E} (podobnie, jak pozostałe jednostki, z wyjątkiem "Nowaki"). Zginęła cała załoga, w tym dowódca 4. Dywizjonu Niszczycieli kmdr Kenma Isogu[5]. "Maikaze" przed zatonięciem wystrzelił salwę torped, które jednak zostały zauważone przez samolot rozpoznawczy i wyminięte przez Amerykanów[7]. 31 marca 1944 okręt został oficjalnie skreślony z listy floty.

Dowódcy[5]:

  1. kmdr por. Seiji Nakasugi: 1941 - 22 czerwca 1942
  2. kmdr ppor. Tsutomu Hagio: 22 czerwca 1942 - 17 lutego 1944†

Dane techniczne

Opis konstrukcji i szczegółowe dane - w artykule niszczyciele typu Kagerō. Poniżej dane ogólne dla niszczycieli tego typu.[6]

  • wyporność:
    • standardowa: 2033 t
    • pełna: ok. 2600 t
  • wymiary:
    • długość całkowita: 118,5 m
    • długość na linii wodnej: 116,2 m
    • szerokość: 10,8 m
    • zanurzenie: 3,8 m
  • napęd: 2 turbiny parowe o mocy łącznej 52 000 KM, 3 kotły parowe (ciśnienie pary 30 at), 2 śruby
  • prędkość maksymalna: 35 w.
  • zasięg: 5000 mil morskich przy prędkości 18 w.
  • zapas paliwa: 500 t.
  • załoga: 240

Uzbrojenie i wyposażenie:

  • od końca 1943:
    • 4 działa 127 mm (2xII)
    • 14 działek przeciwlotniczych 25 mm Typ 96 (4xIII, 1xII - prawdopodobnie)[6]
    • 8 wyrzutni torpedowych 610 mm (2xIV)
    • 4 miotacze bomb głębinowych (36 bomb głębinowych)[6]
  1. Zapis w alfabecie kanji: 舞風, hiragana (na rufie): まいかぜ, katakana od lewej do prawej: マヒカゼ lub od prawej do lewej: ゼカヒマ
  2. Adam Śmigielski: Prawdziwy rodowód japońskiego niszczyciela Akigumo w: Morze, Statki i Okręty nr 3/2007, s. 40
  3. DD Maikaze w serwisie Naval War in Pacific 1941-195 [dostęp 23-3-2011]
  4. Hiroshi Nishida: Kagero class 1st class destroyers w serwisie Imperial Japanese Navy [dostęp 20-3-2011]
  5. a b c d e f g h i j k l Allyn D. Nevitt: IJN Maikaze: Tabular Record of Movement
  6. a b c d e W. Daszjan, Korabli...
  7. a b Zygmunt Flisowski: Burza nad Pacyfikiem. Tom 2, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1989, ISBN 83-210-0412-1, s. 243

Źródła