Nisshin (1903)

Szablon:Okręt rozszerzony infobox Nisshin - krążownik pancerny japońskiej marynarki wojennej z początku XX wieku, zbudowany we Włoszech, należący do włoskiego typu Garibaldi. Służył aktywnie przede wszystkim podczas wojny japońsko-rosyjskiej 1904-1905. Jego okrętem bliźniaczym w Marynarce Japonii był "Kasuga".

Historia

Krążowniki pancerne "Nisshin" i "Kasuga" zostały zakupione przez Japonię we włoskiej firmie Ansaldo, w związku z planowaną wojną z Rosją. Okręty te były ostatnimi zbudowanymi przedstawicielami długiej włoskiej serii typu Garibaldi, która cieszyła się sporym sukcesem eksportowym, m.in. 4 służyły we flocie Argentyny. Pierwszy okręt typu został wodowany jeszcze w 1895, lecz na dalszych jednostkach wprowadzano ulepszenia związane z rozwojem techniki. Para ostatnich krążowników była budowana na zamówienie Argentyny, złożone w 1902 w związku z napięciem w stosunkach z Chile. Okręty miały nosić nazwy "Mitra" i "Roca", następnie zmienione odpowiednio na "Rivadavia" i "Moreno". Ponieważ oba państwa ostatecznie podpisały porozumienie o wspólnej granicy i zdecydowały ograniczyć zbrojenia morskie, Argentyna zrezygnowała z zakupu budowanych krążowników pancernych. Włosi zaoferowali najpierw zakup znajdujących się w końcowym stadium budowy krążowników pancernych Rosji, jednakże w grudniu 1903 rosyjski sztab morski odrzucił ofertę kupna. Japonia natomiast szybko skorzystała z okazji wzmocnienia swojej floty i 29 grudnia 1903 zakupiła oba krążowniki pancerne za kwotę 760 000 funtów szterlingów za każdy (więcej o okolicznościach budowy i zakupu okrętów w artykule głównym krążowniki pancerne typu Garibaldi).

Stępkę pod budowę "Roca" położono w maju 1902, wodowano go 9 lutego 1903, a wszedł do służby japońskiej pod nazwą "Nisshin" 7 stycznia 1904. "Nisshin" prezentował najrzadszy wariant uzbrojenia głównego krążowników typu Garibaldi, w 4 działa 203 mm w dwóch dwudziałowych wieżach, odmienny od "Kasugi" (taki sam miał tylko argentyński "San Martin"). Uzbrojenie pomocnicze stanowiło 14 dział 152 mm, z tego 10 w kazamatach burtowych i 4 w stanowiskach osłoniętych maskami pancernymi na pokładzie (salwę burtową stanowiło 7 dział), ponadto 10 dział 76 mm i 6 dział 47 mm. Opancerzenie wykonane było z włoskiej stali Terni, zbliżonej technologią do stali Kruppa. Wraz z "Kasugą" "Nisshin" miał cylindryczne kotły parowe, co stanowiło krok wstecz w stosunku do nowszych okrętów, szczególnie pod względem wydłużenia czasu potrzebnego na wyjście w morze, spowodowany chęcią Argentyńczyków ujednolicenia siłowni ze starszymi krążownikami tego typu.

Historia służby

"Nisshin" i "Kasuga" po zakupie pośpiesznie wyszły 9 stycznia 1904 z Genui w drogę do Japonii, z niepełnymi załogami i jeszcze nie w pełni wykończone. W dostarczeniu krążowników pomogła Wielka Brytania, będąca sojusznikiem Japonii - dowodzili nimi w drodze do Japonii brytyjscy oficerowie, a od Port Saidu były eskortowane przez krążownik HMS "King Alfred", w obawie przed płynącym na Daleki Wschód rosyjskim zespołem adm. Wireniusa, z pancernikiem "Oslabja". 16 lutego 1904, już po wybuchu wojny japońsko-rosyjskiej (9 lutego), krążowniki dotarły do Yokosuka, gdzie podjęto przyspieszone prace nad uzyskaniem przez nie gotowości bojowej.

Gotowość "Nisshin" uzyskał 11 kwietnia 1904, pierwszym dowódcą był komandor Heitaro Takeuchi. Wraz z "Kasugą" okręt głównie działał w składzie 1. Dywizjonu bojowego 1. Eskadry admirała Togo, operującej pod Port Arturem. Dywizjon ten stanowił rdzeń japońskich sił i składał się z 6 pancerników. Z chwilą utraty dwóch pancerników "Hatsuse" i "Yashima" na minach 15 maja, oba krążowniki pancerne stanowiły istotne wzmocnienie dywizjonu. Do operowania wraz z pancernikami predestynowały okręty tego typu cechy, jak względnie dobre i rozległe opancerzenie oraz stosunkowo niska prędkość, bardziej odpowiadająca poziomowi pancerników.

Pierwszą akcją krążowników było wyjście eskadry w morze 13 kwietnia, kiedy to przy wyjściu eskadry rosyjskiej z Port Artur flagowy rosyjski pancernik "Pietropawłowsk" zatonął na minie wraz z głównodowodzącym adm. S. Makarowem. Następnego dnia "Nisshin" ostrzeliwał z "Kasugą" przystań bazy Port Artur ogniem pośrednim, przy czym według rosyjskich danych został lekko uszkodzony pociskiem artylerii nadbrzeżnej (brak potwierdzenia w źródłach japońskich). "Nisshin" został następnie flagowym okrętem wiceadmirała Shichiro Kataoki (dowódcy 3. Eskadry).

10 sierpnia 1904 "Nisshin" wziął udział w bitwie na Morzu Żółtym, działając z "Kasugą" w linii bojowej z pancernikami 1. Dywizjonu, jako ostatni okręt linii (w późniejszej fazie za nim dołączył jeszcze krążownik pancerny "Yakumo"). Ostrzeliwał ostatnie okręty linii rosyjskiej, przy czym ogień obu krążowników był bardzo intnsywny (razem z "Kasugą" wystrzelił 307 pocisków kalibru 203 mm, z czego ok. 2/3 powinno pochodzić z "Nisshin" z uwagi na liczbę dział). Sam został lekko uszkodzony trzema pociskami dużego kalibru i stracił 16 zabitych członków załogi, w tym 5 oficerów, a także 15 rannych. Bezpośrednio po bitwie wraz z "Kasugą" i "Asamą" patrolował pod Port Artur, dokąd powróciła flota rosyjska.

W sierpniu kutry parowe obu krążowników uczestniczyły z kanonierkami we wsparciu prawego skrzydła wojsk walczących na lądzie pod Port Artur, a same krążowniki ostrzeliwały rosyjskie pozycje.

27 maja 1905 "Nisshin" w składzie 1. Dywizjonu, stanowiącego rdzeń sił japońskich, wziął udział w bitwie pod Cuszimą, ostrzeliwując intensywnie rosyjskie pancerniki i krążowniki, między innymi w pierwszej fazie bitwy, pancernik "Oslabja". "Nisshin" był okrętem flagowym wiceadmirała Sotaro Misu - dowódcy 1. Dywizjonu i płynął jako ostatni w szyku torowym. Po zmianie kursu obu eskadr, przez pewien czas "Nisshin" był czołowym okrętem japońskiej kolumny, ściągając wówczas na siebie ogień. Podczas bitwy wystrzelił 181 pocisków kalibru 203 mm. Sam został trafiony co najmniej 11 pociskami, w tym sześcioma 305 mm, lecz odniósł umiarkowane uszkodzenia. Jeden z nich przebił burtę pod wodą, ale miało to miejsce w rejonie zasobni węglowych i uszkodzenia były niewielkie. Podczas bitwy zniszczone zostały trzy z czterech jego dział kalibru 203 mm (według oficjalnej wersji japońskiej, trafieniami rosyjskimi ok. godz. 14.40, 17.20 i 19), lecz prawdopodobne jest, że zostały uszkodzone na skutek wybuchów własnych pocisków w lufie. Rozbity został mostek, a odłamki innego pocisku raniły wiceadmirała Misu przez szczeliny obserwacyjne stanowiska dowodzenia (był to jedyny japoński admirał ranny w tej bitwie). Zginęło tylko 5 marynarzy, w tym jeden oficer sztabu eskadry, lecz ponad 90 odniosło rany, w tym 6 oficerów, wśród nich późniejszy admirał Isoroku Yamamoto.

Podczas reorganizacji japońskiej floty po bitwie, 14 czerwca "Nisshin" z "Kasugą", "Yakumo" i "Azumą" przydzielono do przeformowanego 5. Dywizjonu 3. Floty wiceadmirała Shichiro Kataoki. "Nisshin" był okrętem flagowym kontradmirała Hikohachi Yamady. Do końca wojny krążowniki 5. Dywizjonu głównie patrolowały, a w lipcu-sierpniu osłaniały desant na Sachalin.

"Nisshin" służył w ograniczonym zakresie podczas I wojny światowej, patrolując w jej pierwszym okresie bezskutecznie na Oceanie Spokojnym w poszukiwaniu niemieckich krążowników. W 1917 "Nisshin" wraz z "Izumo" operował na Morzu Śródziemnym wraz z flotą brytyjską, ale bez akcji bojowych.

Po wojnie, 1 września 1921 "Nisshin" podobnie jak inne krążowniki pancerne został przeklasyfikowany na okręt obrony wybrzeża. W 1924 nieco zmodernizowano artylerię, zamieniając działa 152 mm na 14 japońskich Typ 41 i działa 76 mm na 9 japońskich dział tego kalibru (nominalnie 8 cm), w tym jedno przeciwlotnicze. W 1927 został okrętem szkolnym Akademii Morskiej w Yokosuka.

Okręt wycofano ze służby 1 kwietnia 1935, po czym zatopiono w 1936 jako okręt-cel nr 6, podczas ćwiczeń floty japońskiej.


Dane techniczne

  • wyporność:
    • normalna 7698 t normalna
    • pełna 8384 ton
  • wymiary:
    • długość całkowita: 111,73 m
    • długość na linii wodnej: 108,86 m
    • długość między pionami: 104,86 m
    • szerokość: 18,71 m
    • zanurzenie: 7,4 m
  • napęd: 2 pionowe 3-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania (prod. Ansaldo), 8 cylindrycznych kotłów parowych, moc: 13 500 KM, 2 śruby
  • prędkość maksymalna: 20 w (realnie 18 w)
  • zapas paliwa: 580 t węgla (teoretycznie 650 t), max. 1200 t
  • zasięg: 4800 Mm (przy prędkości 10 w., z maksymalnym zapasem węgla)
  • załoga: 1 (stan pokojowy, w tym 28 oficerów) - ok. (stan wojenny)

Uzbrojenie :

  • 4 działa 203 mm Armstrong, w wieżach na dziobie i rufie (2xII)
    • długość lufy: L/45 (45 kalibrów), masa pocisku 113,47 kg, donośność: 12 000 m
  • 14 dział 152 mm Armstrong (10 w kazamatach i 4 w stanowiskach na burtach)
    • długość lufy: L/40, masa pocisku: 45,4 kg, donośność: 9000 m
  • 10 dział 76 mm (12pdr) (L/40)
  • 6 dział 47 mm Hotchkiss wz.1890
  • 4 nadwodne wyrzutnie torpedowe 457 mm (w burtach)
Szkic opancerzenia

Opancerzenie (stal Terni - Kruppa):

  • burty:
    • pas burtowy na całej długości linii wodnej:
      • śródokręcie: 152 mm (długość x wysokość - 55 x 3 m)
      • dziób i rufa: 80 mm
    • górny pas burtowy z kazamatami: 152 mm (55 x ? m)
  • wewnętrzny pokład pancerny ze skosami: 22-37 mm
  • górny pokład pancerny (nad cytadelą): 40 mm
  • grodzie z przodu i tyłu cytadeli: 120 mm
  • uzbrojenie:
    • wieże: 102 mm (150 mm wg innych danych)
  • stanowisko dowodzenia: 152 mm


Źródła

  • (ros.) W.Ł. Kofman (В.Л. Кофман): Bronienosnyje kriejsera tipa "Garibaldi" (Броненосные крейсера типа «Гарибальди»), Morskaja Kollekcja nr 3/1995