Nortowie

Nortowie – fikcyjna federacja plemion ze stworzonej przez J. R. R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Zwani także „Ludźmi Północy”. Najszlachetniejszy szczep ludzki po Dúnedainach, dalecy przodkowie Rohirrimów. Klasyfikowani, analogicznie do Sindarów, jako „Ludzie Pośredni” lub „Ludzie Zmierzchu”, w odróżnieniu od Edainów, „Ludzi Światła” i Easterlingów, „Ludzi Ciemności”.

W historii Śródziemia

Początki

Byli potomkami tych ludzi, którzy w Pierwszej Erze przeszli na zachód Śródziemia i walczyli przeciwko Morgothowi. Od Edainów różnili się tylko tym, że nie przekroczyli Ered Luin, przez co nie weszli do Beleriandu i nie wypłynęli do Númenoru. Konsekwencją ich nieuczestniczenia w Wojnie Gniewu było to, że nie otrzymali przywileju długowieczności.

Początkowo, zamieszkiwali równiny północno-wschodniego Rhovanionu. Przez wzgląd na swoją wrogość w stosunku do Easterlingów, około 1000 roku Trzeciej Ery, otrzymali od królów Gondoru ziemie w południowo-wschodnim Rhovanionie, między Wielkim Zielonym Lasem a Celduiną. Przy wschodnim skraju Wielkiego Zielonego Lasu, gdzie najgęściej się osiedlili, utworzyli przez wyrąb drzew tzw. Wschodnie Zakole. Od tej pory stanowili przedmurze Gondoru, zabezpieczając północne i wschodnie jego granice. Zdarzało się jednak, że przyłączali się do napastników.

Wierni sojusznicy Gondoru

W 1248 roku, najpotężniejszy z wodzów Nortów, Vidugavia, wsparł regenta Gondoru, Rómendacila, w jego wyprawie przeciw Easterlingom. Wielu pobratymców Vidugavii zostało wtedy zaciągniętych do wojska gondorskiego, by ostatecznie zasymilować się z Gondorczykami. Sojusz z Dúnedainami został wzmocniony, kiedy królewicz Valacar, jako ambasador, został wysłany do Ludzi Północy, by poznać ich język, obyczaje i politykę. Ożenił się tam z córką Vidugavii, Vudugamią, i miał syna Eldacara, którego Nortowie wsparli podczas Waśni Rodzinnej.

Zimą 1635 roku, kiedy Nortowie skupiali się w zatłoczonych domach, a swoje konie spędzili do stajni, Wielka Zaraza nawiedziła Rhovanion. Ludzie Północy nie byli biegli w sztukach leczniczych, toteż na skutek epidemii zmarła ponad połowa ludzi i ich koni. Przez długi czas nie byli napastowani, aż do 1856 roku, kiedy to król Narmacil II i wódz Marhari wzięli udział w obronie przed Woźnikami i polegli w bitwie na Równinach. Większość z Nortów popadła wtedy w niewolę.

W rozproszeniu

Część ocalałych uciekła do Gondoru i z czasem zmieszali się z miejscową ludnością (ich potomkiem był Borondir, jeździec wysłany do Eorla). Niewielkiej liczbie Ludzi Północy udało się dotrzeć do północnego Rhovanionu. Później (choć nie wiadomo, kiedy) założyli tam miasta Dal i Esgaroth.

Pozostali zebrali się wokół Marhwiniego, pod rozkazami jego i króla Calimehtara, w 1899 roku, uczestniczyli w bitwie na Dagorlad. Równocześnie, zniewoleni Ludzie Północy wznieśli bunt przeciw Woźnikom, i wielu z nich dotarło do pobratymców z otoczenia Marhwiniego. Osiedlili się oni w dolinie Anduiny i zostali nazwani Éothéodami.

Ci, którzy zostali we wschodnim Rhovanionie, kontynuowali w późniejszych wiekach walki z Easterlingami i ich sprzymierzeńcami, m.in. część z nich uczestniczyła w bitwie pod Fornostem w 1975 roku.

Na przełomie er

Pod koniec trzeciego tysiąclecia Trzeciej Ery, sprzymierzyli się z krasnoludami z Ereboru i odepchnęli Easterlingów w głąb Rhûn. W Czwartej Erze, mogli być sojusznikami Odnowionego Królestwa (Arnoru i Gondoru połączonych w ręku Aragorna i jego potomków).

Pomniejsze plemiona

W skład Nortów, oprócz Éothéodów, mieszkańców Dali i Esgaroth, wliczano także ludzi z Dorwinionu, Beorningów oraz Leśnych Ludzi z Wielkiego Zielonego Lasu. Przez podobieństwo języka hobbitów do rohirrickiego, a także podobieństwo nazw hobbickich do tych spotykanych w Dal, można domniemywać, że Fallohidzi i Harfootci byli w jakiś sposób spokrewnieni z Nortami, lub przynajmniej przejęli ich język jako swój pierwotny, zanim przeszli na Westron.

Goci Śródziemia

Nortowie byli przodkami Éothéodów, i tak, jak język rohirricki jest przeniesieniem w świat Śródziemia języka staroangielskiego, tak język Nortów odpowiada językowi gockiemu[1]. Poza tym, jak Goci, zamieszkiwali stepy, hodowali konie i słynęli z kunsztu jeździeckiego. Oryginalna nazwa jest jednak kalką nazwy Nordyków.

  1. Por. imiona rodu Vidugavii do Frumgara.

Bibliografia