Nowaki (1940)

Szablon:Okręt rozszerzony infobox Nowaki (jap. 野分, のわき, ノワキ)[a]niszczyciel japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej typu Kagerō z okresu II wojny światowej. Brał udział w działaniach od początku wojny na Pacyfiku, zatopiony 25/26 października 1944 podczas bitwy o Leyte.

Budowa

Osobny artykuł: Niszczyciele typu Kagerō.

"Nowaki" był piętnastym okrętem z serii japońskich niszczycieli typu Kagerō. Były to duże niszczyciele, przystosowane do działań oceanicznych, o wyporności pełnej około 2600 ton, silnie uzbrojone w sześć dział kalibru 127 mm w dwudziałowych wieżach oraz osiem wyrzutni bardzo skutecznych torped kalibru 610 mm, z ośmioma dalszymi torpedami zapasowymi[1].

"Nowaki" był ostatnim okrętem z pierwszej grupy typu Kagerō, zamówionej w ramach programu finansowego z 1937 roku. Przydzielono mu numer budowy 31[2]. Stępkę pod budowę okrętu położono 8 listopada 1939 w Stoczni Marynarki w Maizuru, kadłub wodowano 17 września 1940, a okręt oddano do służby 28 kwietnia 1941[3] (warto zauważyć, że budowę rozpoczęto i zakończono później, niż budowanego w tej samej stoczni zamówionego później niszczyciela "Arashi").

Służba

Po wejściu do służby "Nowaki" został przydzielony do 4 Dywizjonu (Kuchikutai) 4 Eskadry Niszczycieli (Suirai Sentai) 2 Floty – wraz z "Arashi", "Hagikaze" i "Maikaze". Pierwszym i najdłużej służącym na nim dowódcą był kmdr por. Magatarou Koga (do 10 kwietnia 1943)[4].

Działania pierwszego etapu wojny, 1941-1942

Przed wybuchem II wojny światowej na Pacyfiku, okręt przypłynął 2 grudnia 1941 do Mako na Peskadorach. W pierwszym etapie wojny, "Nowaki" ze swoim dywizjonem eskortował okręty sił głównych Zespołu Południowego wiceadmirała Nobutake Kondō, osłaniającego inwazję na Malaje, Filipiny, a następnie Holenderskie Indie Wschodnie. Od 4 grudnia operował wraz z flotą z Mako, eskortując też konwoje inwazyjne na Malaje, następnie od 18 stycznia 1942 operował z Palau i od 21 lutego z zatoki Staring na Celebes[4].

Od końca lutego "Nowaki" wziął w operacji zespołu wiceadm. Kondō przeciw jednostkom alianckim ewakuującym się z Jawy, na południe od wyspy, wraz z bliźniaczym niszczycielem "Arashi" i krążownikami ciężkimi "Atago", "Maya" i "Takao". 1 marca "Nowaki" wraz z "Arashi" zatopił holenderski motorowiec "Toradja" (981 BRT) oraz brytyjski trałowiec pomocniczy "Scott Harley"[5]. 2 marca wraz z "Arashi" i krążownikiem "Maya" zatopił stary brytyjski niszczyciel HMS "Stronghold" (wystrzeliwując przy tym 345 pocisków 127 mm). 3 marca oba niszczyciele zatopiły amerykańską kanonierkę USS "Asheville" (PG-21). 4 marca zespół japoński zatopił australijski slup (eskortowiec) HMAS "Yarra", brytyjski tankowiec "Francol" (4900 BRT) i okręt-bazę HMS "Anking"[5]. Po zakończeniu operacji, "Nowaki" eskortował flagowy krążownik wiceadm. Kondō "Atago" w rejsie wokół zdobytych terytoriów, a następnie do Yokosuka w Japonii, gdzie niszczyciel pod koniec kwietnia był dokowany[4].

Następnie, 4-5 czerwca 1942 "Nowaki" brał udział w osłonie lotniskowców wiceadmirała Nagumo podczas powietrzno-morskiej bitwy o Midway. Wraz z "Arashi "ratował rozbitków z tonącego lotniskowca "Akagi", po czym dobił go torpedami. Od 9 czerwca do 12 lipca działał na północnym obszarze operacyjnym, eskortując tam lotniskowiec "Zuihō" i patrolując na południowy wschód od Aleutów[4].

Rejon Wysp Salomona, 1942-1943

Rejon działań 1942-1943 (baza Truk leży poza mapą, ok. 1300 km na północ od Rabaulu)

14 lipca 1942 r. 4 Dywizjon Niszczycieli został włączony w skład 10 Eskadry Niszczycieli 3 Floty. 16 sierpnia "Nowaki" został skierowany z Kure do bazy Truk w celu działań w archipelagu Wysp Salomona, gdzie toczyły się intensywne walki o Guadalcanal. 24 sierpnia eskortował siły straży przedniej wiceadmirała Hiroaki Abe podczas powietrzno-morskiej bitwy koło wschodnich Salomonów. We wrześniu patrolował w rejonie Truk[4].

3 października "Nowaki" eskortował transportowiec wodnosamolotów "Nisshin" transportujący żołnierzy na Guadalcanal, a 6 października brał udział w ponownym nocnym rejsie na Guadalcanal, transportując wojsko na pokładzie (rejsy takie były przez Amerykanów potocznie nazywane Tokyo Express). W kolejnym rejsie na Guadalcanal 9 października "Nowaki" został lekko uszkodzony bliskimi wybuchami bomb, na skutek ataków lotnictwa z wyspy (11 zabitych). Podczas powietrzno-morskiej bitwy koło wysp Santa Cruz 26 października 1942, eskortował zespół zaopatrzeniowy floty. W listopadzie eskortował lotniskowiec "Shōkaku" z Truk do Kure[4].

3 grudnia 1942 "Nowaki" uczestniczył w misji transportu zaopatrzenia z wyspy Shortland na Guadalcanal (zrzucanego przy brzegu z niszczycieli w beczkach). 7 grudnia uczestniczył w ponownym rejsie zaopatrzeniowym, który jednak został przerwany z powodu ataku kutrów torpedowych. Na skutek następujących ataków lotnictwa, "Nowaki" został uszkodzony bliskimi wybuchami bomb i unieruchomiony (17 zabitych, zalana maszynownia), po czym został odholowany przez niszczyciel "Naganami" na Shortland, a następnie przez "Maikaze" do Truk (pod eskortą "Arashi"). Po prowizorycznych naprawach w Truk, w dniach 16-24 lutego 1943 "Nowaki" eskortował konwój przez Saipan do Yokosuka w Japonii, gdzie pozostał na remont[4].

5 sierpnia 1943 "Nowaki" ponownie został skierowany do Truk. W kolejnych miesiącach głównie eskortował lotniskowce lub konwoje pomiędzy Truk, Yokosuka, Szanghajem i Rabaulem. W szczególności 20-30 października eskortował konwój z wojskiem z Szanghaju do Truk i 22 października wraz z niszczycielem "Maikaze" uratował ok. 1000 ludzi ze storpedowanego transportowca "Awata Maru". 11-16 grudnia eskortował pancerniki "Kongō" i "Haruna" z Truk do Sasebo, gdzie został skierowany do remontu. Prawdopodobnie wówczas wieża dział nr 2 (na rufie) została zdemontowana i zastąpiona przez dwa potrójne stanowiska działek przeciwlotniczych 25 mm[4]. Na przełomie 1943 roku na niszczycielach tego typu zamieniano też dwa dotychczasowe podwójnie sprzężone działka 25 mm na śródokręciu na potrójnie sprzężone oraz dodawano jedno podwójne stanowisko przed mostkiem[1].

Działania końcowego etapu wojny, 1944

W dniach 4-9 stycznia 1944 "Nowaki" powrócił na południowy obszar działań, eskortując krążownik "Atago" z Yokosuka do Truk. W dniach 24-25 stycznia brał udział w rejsie transportowym żołnierzy z Rabaulu na Lorengau (wyspa Manus). W pierwszej połowie lutego eskortował konwoje między Truk a Rabaulem[4]. Podczas ewakuacji bazy Truk przed amerykańskim atakiem 17 lutego 1944, eskortował z niszczycielem "Maikaze" krążownik szkolny "Katori" i krążownik pomocniczy (transportowiec) "Akagi Maru" w kierunku Yokosuka, lecz okręty grupy zostały zatopione przez amerykańskie lotnictwo i okręty nawodne na północ od Truk, a jedynie "Nowaki" zdołał ujść z maksymalną prędkością, mimo, że został obramowany salwami pancerników USS "Iowa" i USS "New Jersey" z odległości ok. 30 km. W toku starcia atakował Amerykanów torpedami, lecz bezskutecznie[6].

W dniach 12 marca-1 kwietnia "Nowaki" eskortował konwój z wojskiem Matsu No. 2 z Yokosuki na Saipan i z powrotem. W trakcie tego, 13 marca ratował rozbitków ze storpedowanego krążownika "Tatsuta", po czym po jego zatopieniu został okrętem flagowym kontradmirała Tamotsu Takamy (dowódcy 11 Dywizjonu Niszczycieli i konwoju). W maju i czerwcu "Nowaki" zajmował się eskortowaniem okrętów, m.in. pancerników "Yamato" i "Musashi"[4].

W dniach 19-20 czerwca "Nowaki" wziął udział w powietrzno-morskiej bitwie na Morzu Filipińskim, eskortując zespół lotniskowców Sił B kontradmirała Takaji Joshimy. Od lipca do października głównie pełnił zadania eskortowe. 30 lipca wziął udział w transporcie żołnierzy z Yokosuka na Chichi-jima[4].

W dniach 23-26 października 1944 "Nowaki" wziął udział w bitwie o Leyte, eskortując 1 Dywersyjny Zespół Uderzeniowy adm. Kurity. 25 października w starciu koło Samar brał udział w ataku torpedowym na amerykańskie lotniskowce eskortowe i w zatopieniu niszczyciela USS "Johnston". Pod koniec dnia wyciągnął z wody około 100 rozbitków z tonącego krążownika "Chikuma"[7], który dobił torpedami. Po północy 26 października, zmierzając z powrotem do cieśniny San Bernardino, "Nowaki" został jednak przechwycony przez amerykański zespół TG 38.5 i uszkodzony kierowanym radarowo ogniem trzech amerykańskich krążowników lekkich kontradmirała F. Whitinga. Unieruchomiony i ogarnięty pożarem okręt został dobity torpedami niszczyciela USS "Owen" (DD-536) i ogniem niszczycieli "Owen" i "Miller" i zatonął około 1.35[8]. Okręt zatonął z całą załogą, w tym rozbitkami z "Chikumy", 65 mil morskich na południowy wschód od Legazpi, w rejonie pozycji Nieprawidłowe parametry: {13|00|N|124|54|E}. 10 stycznia 1945 został oficjalnie skreślony z listy floty[4].

Dowódcy:[4]

1. kmdr por. Magatarou Koga - ? 1940 - 10 kwietnia 1943
2. kmdr ppor. Masaomi Araki - 10 kwietnia 1943 - 3 lipca 1943
3. kmdr por. Takeo Kanda - 3 lipca 1943 - 25 grudnia 1943
4. kmdr por./kmdr. Setsuji Moriya - 25 grudnia 1943 - 25 października 1944†
(pośmiertnie awansowany na kontradmirała)[9]

Dane techniczne

Opis konstrukcji i szczegółowe dane - w artykule niszczyciele typu Kagerō. Poniżej dane ogólne dla niszczycieli tego typu.

  • wyporność:[1]
    • standardowa: 2033 t
    • pełna: ok. 2600 t
  • wymiary:
    • długość całkowita: 118,5 m
    • długość na linii wodnej: 116,2 m
    • szerokość: 10,8 m
    • zanurzenie: 3,8 m
  • napęd: 2 turbiny parowe o mocy łącznej 52 000 KM, 3 kotły parowe (ciśnienie pary 30 at), 2 śruby
  • prędkość maksymalna: 35 w.
  • zasięg: 5000 mil morskich przy prędkości 18 w.
  • zapas paliwa: 500 t.
  • załoga: 240

Uzbrojenie i wyposażenie:

  • od końca 1943:
    • 4 działa kalibru 127 mm (2xII)
    • 14 działek przeciwlotniczych 25 mm Typ 96 (4xIII, 1xII - prawdopodobnie)[1]
    • 8 wyrzutni torpedowych 610 mm (2xIV)
    • 4 miotacze bomb głębinowych (36 bomb głębinowych)[1]
  1. Podstawowym sposobem zapisu nazwy w tym okresie był zapis od prawej do lewej: キワノ alfabetem katakana na burcie i きわの alfabetem hiragana na rufie. Obecnie znaki zapisywane są od lewej do prawej: のわき, ノワキ, taki zapis też spotykany był na lewej burcie. Nazwa w alfabecie kanji: 野分
  1. a b c d e W. Daszjan, Korabli...
  2. Adam Śmigielski: Prawdziwy rodowód japońskiego niszczyciela Akigumo w: Morze, Statki i Okręty nr 3/2007, s. 40
  3. Hiroshi Nishida: Kagero class 1st class destroyers w serwisie Imperial Japanese Navy [dostęp 20-3-2011]
  4. a b c d e f g h i j k l m Allyn D. Nevitt: IJN Nowaki: Tabular Record of Movement
  5. a b Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. London, 1997: Chatham Publ. ISBN 1-86176-058-2, s.299 (ang.)
  6. Z. Flisowski, Burza..., s.243
  7. Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. London, 1997: Chatham Publ. ISBN 1-86176-058-2, s.533 (ang.)
  8. Z. Flisowski, Burza..., s.542
  9. Hiroshi Nishida: Graduates of Naval Academy class 51st w serwisie Imperial Japanese Navy [dostęp 20-3-2011]

Źródła