ORP S-2

Szablon:Okręt rozszerzony infobox ORP S-2 (oznaczenia brytyjskie MA/SB 44, MGB 44) − polski ścigacz artyleryjski z okresu II wojny światowej, jeden z dwu typu British Power Boat 63' przejętych przez emigracyjną Polską Marynarkę Wojenną w 1940 roku, pozostający w służbie do połowy 1944 roku.

Historia

ORP S-2 i S-3 zostały zaoferowane Kierownictwu Marynarki Wojennej w zamian za jeden ze ścigaczy torpedowych, pochodzących z przedwojennego zamówienia w stoczni J. Samuel White w Cowes. Noszące oznaczenia brytyjskie MA/SB 44 i 45 (skrót od Motor Anti/Submarine Boat) jednostki były z kolei dwoma z sześciu budowanych w firmie British Power Boat w Hythe dla państw skandynawskich: Szwecji i Norwegii, przejętymi po wybuchu wojny przez Royal Navy. S-2 (formalnie będący polską własnością) został obsadzony przez polską załogę 28 czerwca 1940 roku, a jego pierwszym dowódcą był podporucznik marynarki Eugeniusz Wciślicki. Od stycznia 1941 roku, po zmianie oznaczeń brytyjskich, nosił równoległe oznaczenia MGB 44 (od Motor Gun Boat). Część autorów, np. Stanisław M. Piaskowski, podaje dla ścigacza nazwę "Wilczur", ale nie znajduje to potwierdzenia w oficjalnych dokumentach.

S-2, razem z S-1 i bliźniaczym S-3 wszedł 19 lipca 1940 roku w skład 3. Flotylli MGB stacjonującej w Fowey. Pierwszym sukcesem bojowym jego załogi było zestrzelenie niemieckiego He 111 27 sierpnia 1940 roku. Do podstawowych zadań działających na kanale La Manche ścigaczy należała ochrona własnych konwojów przybrzeżnych i wypady ofensywne w kierunku wybrzeży okupowanej Francji. W pierwszym okresie służby S-2 i S-3 były intensywnie wykorzystywane także jako patrolowce przybrzeżne. 23 września 1940 roku były w składzie osłony pancernika HMS "Revenge" podczas bombardowania Cherbourga.

Najbardziej znaną akcją S-2 była walka z sześcioma niemieckimi Schnellbootami w nocy z 21 na 22 czerwca 1942 roku. Podczas patrolu w rejonie wybrzeża francuskiego polski ścigacz natknął się na sześć jednostek przeciwnika, przygotowujących się do ataku na brytyjski konwój przybrzeżny. Polacy otworzyli w ciemnościach ogień, wprowadzając chaos w szyku S-Bootów, które, tracąc atut zaskoczenia, musiały zrezygnować z akcji. Walka ta, przedstawiona w raportach polskich i brytyjskich jako taktyczne zwycięstwo przy przewadze nieprzyjaciela, przyniosła porucznikowi Wciślickiemu odznaczenie Krzyżem Srebrnym Virtuti Militari oraz Distinguished Service Cross.

S-2 pozostawał w akcji przez kolejne lata wojny, między innymi w grudniu 1943 roku wraz z S-1 przewoził dywersantów do Francji. Ostatecznie został wycofany z powodu zużycia 5 lipca 1944 roku i po zakończeniu wojny najprawdopodobniej rozebrany.

Opis konstrukcji

ORP S-2 był ścigaczem artyleryjskim o kadłubie długości całkowitej 19,2 m i szerokości maksymalnej 5 m. Wyporność standardowa wynosiła 24 tony angielskie (ts), pełna około 31 ts. Napęd stanowiły dwa silniki benzynowe Rolls-Royce Merlin, o mocy 1100 KM każdy. Szybkość maksymalna na próbach wynosiła 40 węzłów, w służbie nie przekraczała 36 węzłów.

Początkowe uzbrojenie składało się z pojedynczego działka Oerlikon kal. 20 mm na pokładzie rufowym i czterech karabinów maszynowych Lewis kal. 7,7 mm w wieżyczkach na śródokręciu oraz bomb głębinowych. Po przezbrojeniu ścigacz otrzymał obok Oerlikona jeden zdwojony wielkokalibrowy karabin maszynowy Vickers kal. 12,7 mm w wieżyczce typu Frazer-Nash i dwa podwójne karabiny Lewis na podstawach kolumnowych na burtach. Ponadto miał możliwość postawienia do 18 małych min morskich po 30 kg.

Bibliografia

  • Stanisław M. Piaskowski: Okręty Rzeczypospolitej Polskiej 1920-1946. Warszawa: 1996. ISBN 83-900217-2-3.
  • Marek Twardowski: Polskie ścigacze w II wojnie światowej. "Morza, Statki i Okręty" nr 3/2008. ISSN 1426-529X.

Szablon:Polskie okręty wydzierżawione od Wielkiej Brytanii podczas II wojny światowej Szablon:MW