Opowieść wigilijna (Doktor Who)

Opowieść wigilijna
Odcinek serialu
Doktor Who
Oryginalny tytuł A Christmas Carol
Numer odcinka 213
Kraj produkcji  Wielka Brytania
Rok produkcji 2010
Data premiery Wielka Brytania 25 grudnia 2010
Polska 25 grudnia 2011
Czas trwania odcinka 60 minut
Produkcja
Reżyseria Toby Haynes
Scenariusz Steven Moffat
Muzyka Murray Gold
Scenografia Michael Pickwood
Produkcja Sanne Wohlenberg
Oryginalna stacja telewizyjna BBC
Chronologia

Opowieść wigilijna (ang. A Christmas Carol) – świąteczny odcinek specjalny brytyjskiego serialu science-fiction pt. Doktor Who. Premiera odcinka odbyła się 25 grudnia 2010 roku jednocześnie na kanałach BBC One[1] i BBC America[2]. Jest on szóstym odcinkiem świątecznym od przywrócenia serialu na ekrany w 2005 roku oraz jest pierwszym odcinkiem tego serialu, którego premiera odbyła się jednocześnie w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych[3]. Odcinek został napisany przez Stevena Moffata, a wyreżyserowany przez Toby'ego Haynesa[1].

Moffat, pisząc odcinek, opierał się po części na powieści Karola Dickensa pod tym samym tytułem. W odcinku wystąpiła brytyjska piosenkarka, Katherine Jenkins, dla której była to pierwsza duża rola telewizyjna[4]. Jenkins podczas odcinka również zaśpiewała piosenkę napisaną specjalnie dla niej[4]. Zdjęcia odbyły się w lipcu i sierpniu 2010 roku[5][6]. Odcinek ten obejrzało ponad 12 milionów widzów w Wielkiej Brytanii[7]. Odcinek został zasadniczo dobrze przyjęty przez krytyków[8][9][10][11].

Fabuła

Statek kosmiczny wiozący 4003 pasażerów, w tym przyjaciół Doktora – Amy Pond i Rory'ego Williamsa, musi awaryjnie lądować. Jednakże warunki atmosferyczne panujące obecnie na planecie, nad którą przelatywali, są bardzo trudne. Okazuje się, że atmosferą planety za pomocą specjalnej maszyny kontrolującej kryształki lodu włada zgorzkniały, stary człowiek o imieniu Kazran Sardick i tylko on może uratować statek. Doktor, wezwany przez Amy, stara się uratować życie pasażerów rozmawiając z Sardickiem. Gdy bezpośrednia perswazja się nie udaje, Doktor przenosi się w przeszłość, by spotkać młodego Kazrana. Za młodu Kazran jest zainteresowany pływającymi w atmosferze planety rybami, choć jego surowy ojciec zabrania mu rozwijania swoich pasji. Doktor i Kazran chcąc zwabić rybkę na przynętę w postaci śrubokrętu sonicznego, niechcący zwabiają rekina, który połyka część urządzenia i natępnie zaczyna gonić bohaterów. Rekina w końcu uspokaja przypadkowo wybudzona ze snu, młoda kobieta o imieniu Abigail za pomocą swojego głosu, która została, podobnie jak wielu innych, zahibernowana przez ojca Kazrana, Elliota. Po tej przygodzie Doktor postanawia odwiedzać Kazrana i Abigail co roku w święta.

Podczas jednych świąt Kazran zauważa, że licznik na hibernatorze Abigail zbliża się ku zeru, co oznacza, że Abigail umiera. Nie mówiąc nic, przestaje chcieć podróżować z Doktorem w święta. By przekonać Kazrana do zmiany zdania, Doktor wraz z młodszą wersją Kazrana podróżuje w przyszłość, by pokazać młodszej wersji to jaki będzie w przyszłości. Wówczas stary Kazran zauważa swój egoizm i postanawia pomóc załodze statku. Jednak okazuje się, że Doktor tak bardzo zmienił jego życie, że maszyna do kontrolowania atmosfery już go nie rozpoznaje i nie chce działać jak powinna. Doktor wtedy przypomina sobie, że nadal pewna część śrubokrętu tkwi w rekinie, a śpiew Abigail mógłby na tyle zakłócić atmosferę, że statek mógłby spokojnie wylądować na powierzchni planety. Wybudzają ją zatem, a Abigail śpiewem kontroluje kryształy za pośrednictwem śrubokrętu sonicznego i statek bezproblemowo ląduje na powierzchni planety. Kazran spędza ostatnie chwile życia Abgail wraz z nią[12].

Nawiązania do innych historii

  • Amy w tym odcinku nosi strój policjantki użyty w odcinku Jedenasta godzina (2010), natomiast Rory strój rzymianina, użyty w historii Otwarcie Pandoriki / Wielki wybuch (2010)[13].
  • Podczas jednej ze wspólnych wypraw Doktora, Kazrana i Abgail bohaterowie noszą długie szaliki podobne do tego, który nosił Czwarty Doktor, a podczas innej wyprawy fezy, które stały się elementem charakterystycznym dla Jedenastego Doktora[10].
  • Kazran stwierdza, że konsola do operowania atmosferą jest „izomorficzna”. To samo czwarty Doktor mówi, wypowiadając się o konsoli TARDIS w historii Pyramids of Mars (1975)[10].

Obsada[1]

Michael Gambon, odtwórca roli Kazrana Sardicka
Katherine Jenkins, odtwórczyni roli Abigail

Doktor

Towarzysze

Pozostali

Produkcja

Scenariusz

Scenariusz do tego odcinka został napisany przez ówczesnego producenta wykonawczego serialu, Stevena Moffata. W związku z tym, że poprzedni odcinek świąteczny, Do końca wszechświata, był utrzymany w mroczniejszym klimacie, Moffat chciał napisać „naprawdę świąteczny” odcinek[14]. Wyjaśniając, dlaczego wybrał jako częściowe źródło inspiracji akurat Opowieść wigilijną Dickensa, Moffat powiedział, że to prawdopodobnie jego ulubiona świąteczna opowieść, która ponadto posiada motyw podobny do podróży w czasie[15]. Dodatkowo fabuła odcinka jest oparta na książce Dickensa, ponieważ jego postać pojawiła się już wcześniej w serialu[a][15]. W dzieciństwie Steven Moffat bał się rekinów, które mogłyby żyć poza wodą, dlatego też tę koncepcję wykorzystał w tym odcinku[15].

Casting

Znany brytyjski aktor, Michael Gambon został obsadzony w roli Kazrana Sardicka. Andy Pryor, kierownik działu obsady, nie sądził, by Gambon miał czas w swoim napiętym grafiku i był zaskoczony, gdy ten przyjął rolę[15]. Matt Smith, Karen Gillan i Arthur Darvill czuli się bardzo zaszczyceni możliwością pracowania z aktorem[16][17][18]. Gambon zagrał rolę Kazrana w podeszłym wieku, natomiast w wieku dziecięcym rolę tą zagrał Laurence Belcher, a w wieku dorosłym – Danny Horn.

Ten odcinek to również debiut aktorski walijskiej piosenkarki Katherine Jenkins. Krótko przez swoimi 30. urodzinami w czerwcu 2010 została poproszona o zagranie roli Abigail i przyjęła propozycję[4]. Moffat nie był świadomy, że Jenkins nie posiadała wcześniej żadnego doświadczenia aktorskiego[19]. Producentka Sanne Wohlenberg wierzyła, że Jenkins jest idealną kandydatką do powierzonej jej roli[15]. Jenkins stwierdziła, że mimo wielkiego zdenerwowania[20], to dzięki zespołowi produkcyjnemu Doktora Who, który okazywał jej wiele wsparcia, udało jej się w odpowiedni sposób zagrać powierzoną rolę[21].

Muzyka

Odcinek zawiera piosenkę napisaną specjalnie dla Jenkins, zatytułowaną Abigail's Song (Silence Is All You Know). O jej napisanie został poproszony Murray Gold, który już wcześniej był odpowiedzialny za tworzenie muzyki do serialu. Jenkins nagrała demo tej piosenki w studio, ale wykonywała później tę piosenkę bezpośrednio podczas kręcenia sceny, dla bardziej wiarygodnego efektu. Następnie nagrała jeszcze jedną, ostateczną wersję piosenki, z nową, delikatniejszą aranżacją skomponowaną przez National Orchestra of Wales[15]. Zarówno piosenka śpiewana przez Jenkins, jak i wybrane utwory związane z odcinkiem, wszystkie skomponowane przez Golda, zostały wydane 21 marca 2011 na osobnej płycie Doctor Who: Original Television Soundtrack – A Christmas Carol przez Silva Screen Records[22].

Emisja w Polsce

W Polsce ten odcinek specjalny miał swoją premierę w pierwszy dzień świąt dokładnie rok po swojej premierze w Wielkiej Brytanii – 25 grudnia 2011 roku, o godzinie 16:00, na kanale BBC Entertainment[23].

Wydanie na DVD i Blu-ray

Odcinek Opowieść wigilijna został wydany na DVD i Blu-Ray jako niezależny segment, najpierw w regionie 2. – 24 stycznia 2011[24][25], a następnie w regionie 1. 15 lutego 2011 roku[26]. Poza samym odcinkiem, wydanie to zawierało odcinek Christmas Special 2010 serialu dokumentalnego Doktor Who: Ściśle tajne, jak również okrojoną wersję Doctor Who Prom z 2010 roku[24][26].

Ponadto odcinek ten dołączono później do zestawu obejmującego również cały szósty sezon serialu. Zestaw ten był dostępny od 21 listopada 2011 w Regionie 2. i 22 listopada 2011 w Regionie 1.[27].

  1. Postać Karola Dickensa pojawiła się wcześniej w odcinku Niespokojni nieboszczycy w 2005 roku
  1. a b c A Christmas Carol (ang.). BBC. [dostęp 2014-12-07].
  2. Christmas Specials Episodes: A Christmas Carol (ang.). BBC America. [dostęp 2014-12-21].
  3. Anthony Ocasio: ‘Doctor Who’ Season 6 to Premiere In US & UK on Same Day (ang.). Screen Rant, 2011-04-24. [dostęp 2014-12-21].
  4. a b c Olga Craig: Katherine Jenkins interview (ang.). The Telegraph, 2010-12-22. [dostęp 2014-12-21].
  5. Father who? The Doctor crashes Christmas (ang.). BBC, 2010-07-12. [dostęp 2014-12-21].
  6. Christmas Special - More Details Emerge (ang.). BBC, 2010-07-12. [dostęp 2014-12-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. Top 10 Programmes (ang.). BARB. [dostęp 2014-12-21].
  8. Dan Martin: Doctor Who: A Christmas Carol – Christmas special 2010 (ang.). The Guardian, 2010-12-25. [dostęp 2014-12-23].
  9. Keith Phipps: Doctor Who: A Christmas Carol review (ang.). A.V. Club, 2010-12-25. [dostęp 2014-12-23].
  10. a b c Doctor Who “A Christmas Carol” Review (ang.). SFX, 2010-12-25. [dostęp 2014-12-21]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  11. Chris Harvey: Doctor Who Christmas Special, BBC One, review (ang.). The Telegraph, 2010-12-25. [dostęp 2014-12-23].
  12. Opowieść wigilijna (A Christmas Carol). Toby Haynes (reż.), Steven Moffat (scenarz.). Doktor Who. BBC. 25 grudnia 2010. Odcinek 213.
  13. Doctor Who Recap: 2010 Christmas Special, "A Christmas Carol" (ang.). Slant Magazine, 2010-12-29. [dostęp 2014-12-21].
  14. Moffat: 'Tennant exit inspired Xmas Who' (ang.). Digital Spy, 2010-12-21. [dostęp 2014-12-21].
  15. a b c d e f 2010 Christmas Special. Doktor Who: Ściśle tajne. 25 grudnia 2010.
  16. Morgen Jeffery, Chris Allen: Christmas 'Who': Q&A with Matt Smith (ang.). Digital Spy, 2010-12-21. [dostęp 2014-12-21].
  17. Morgen Jeffery, Chris Allen: Christmas 'Who': Q&A with Karen Gillan (ang.). Digital Spy, 2010-12-21. [dostęp 2014-12-21].
  18. Jeffery Morgan: [Christmas 'Who': Q&A with Karen Gillan Christmas 'Who': Q&A with Arthur Darvill] (ang.). Digital Spy, 2010-12-21. [dostęp 2014-12-21].
  19. Ben Dowell: http://www.theguardian.com/media/2010/jul/12/doctor-who-christmas-special (ang.). The Guardian, 2010-07-12. [dostęp 2014-12-21].
  20. Jeffery Morgan: Christmas 'Who': Q&A with Katherine Jenkins (ang.). Digital Spy, 2010-12-18. [dostęp 2014-12-21].
  21. Sarah Bull: Battling a giant flying shark in outer space? It can only be the Doctor Who Christmas special. Daily Mail, 2010-12-14. [dostęp 2014-12-21].
  22. Doctor Who: A Christmas Carol (Soundtrack). [dostęp 22 grudnia 2014].
  23. Doktor Who: Opowieść wigilijna w BBC Entertainment - zapowiedź. [dostęp 22 grudnia 2014].
  24. a b Doctor Who Christmas Special 2010: A Christmas Carol (DVD) (ang.). BBC Shop. [dostęp 2014-12-21].
  25. Doctor Who Christmas Special 2010: A Christmas Carol (Blu-Ray) (ang.). BBC Shop. [dostęp 2014-12-21].
  26. a b 'Doctor Who' Christmas Special Gets A DVD Release Date & Photo Shoot! (ang.). splashpage.mtv.com. [dostęp 2014-12-21].
  27. Doctor Who: The Complete Sixth Series.

Linki zewnętrzne