Pafawag 1B/2B

EW53
Ilustracja
Producent Polska Pafawag Wrocław
Lata budowy 1954-1956
Układ osi 2'2'+Bo'Bo'+2'2'
Układ wagonów r+s+r
Liczba miejsc siedzących 209
Liczba miejsc ogółem 530
Masa służbowa 135 t
Długość całkowita 63 100 mm
Szerokość 2950 mm
Wysokość 4410 mm
Średnica kół napędne: 1000 mm
toczne: 940 mm
Napięcie zasilania 3 kV DC
Liczba i moc silników 4
Typ silników trakcyjnych PK601
Moc ciągła 432 kW
Prędkość konstrukcyjna 100 km/h
System hamulca Westinghouse
Portal Portal Transport szynowy

Pafawag 1B/2B (seria początkowo E53, od 1959 EW53) – elektryczne zespoły trakcyjne wyprodukowane w latach 1954-1956 przez zakłady Pafawag we Wrocławiu w liczbie 20 sztuk.

Geneza, projekt i produkcja

Po II wojnie światowej w Warszawskim Węźle Kolejowym odbudowano ze zniszczeń trzy zelektryfikowane linie podmiejskie oraz zelektryfikowano kolejne dwa odcinki. Do obsługi tych tras potrzebnych było 110 elektrycznych zespołów trakcyjnych, podczas gdy z 76 przedwojennych pojazdów tego rodzaju odbudowanych zostało 36, a kolejnych 10 mogło zostać odbudowanych, ale zabrakło do nich wyposażenia. Państwo, ze względu na zły stan krajowego przemysłu, rozpoczęło starania o nowe zagraniczne urządzenia i tabor[1].

W 1945 i 1947 zawarto dwie umowy ze szwedzkim przedsiębiorstwem ASEA na dostawę urządzeń i taboru. Na początku 1949 natomiast PKP podpisały umowę z angielskim Contractors Committee for the Electrification of Polish Railways obejmującą dostawę urządzeń do odbudowy zespołów przedwojennych oraz kompletów wyposażenia elektrycznego dla 30 jednostek elektrycznych i 8 elektrowozów. Rozpoczęto wówczas rozmowy z krajowym przemysłem w sprawie odbudowy 10 zespołów serii EW51 oraz budowy części mechanicznej 20 nowych zespołów i 8 lokomotyw. Przemysł nie podjął się odbudowy starszych jednostek, ale zdecydowano za to o budowie nowych elektrowozów i elektrycznych zespołów trakcyjnych[1].

Na przełomie 1950 i 1951 Centralne Biuro Konstrukcyjne Przemysłu Taboru Kolejowego z Poznania według wytycznych Biura Elektryfikacji Kolei opracowano projekt nowego EZT, któremu nadano typ konstrukcyjny 1B/2B. Układ wagonów, wnętrze i wózki były zbliżone do tych zastosowanych w szwedzkich zespołach serii EW54, gdyż wytyczne projektowe do nich również opracowało BEK. Parametry trakcyjne i techniczne natomiast zbliżone były do jednostek serii EW51, gdyż zastosowano tożsame silniki trakcyjne. W latach 1954–1956 we wrocławskim Pafawagu wykonano 20 jednostek nowego typu[1].

Konstrukcja

W pojazdach zamontowano tę samą aparaturę elektryczną co w jednostkach serii EW51. Były one przystosowane do współpracy z jednostkami EW51/EW52. Zmieniono układ wagonów i liczbę drzwi w wagonie rozrządczym (3 pary na każdą stronę). W jednostkach EW53 wprowadzono też tablicę kierunkową ponad kabiną maszynisty. Aparatura wysokiego napięcia była umieszczona w środkowym przedziale wagonu silnikowego, co uniemożliwiało przejście pasażerów przez ten wagon. Zastosowanie tych samych silników co w EW51 w jednostce cięższej obniżyło przyspieszenie rozruchu, co utrudniało utrzymanie rozkładowego czasu jazdy. Duża masa powodowała także pękanie ram wózków.

Eksploatacja

Wszystkie jednostki typu 1B/2B skierowano do lokomotywowni Warszawa Grochów i obsługi ruchu podmiejskiego w węźle warszawskim[1]. Początkowo wagony rozrządcze oznaczano numerami od 93050 wzwyż, a silnikowe od 92050 wzwyż. Równocześnie całe zespoły oznaczano serią E53, a od 1 lipca 1959 jednostki oznaczano wyłącznie serią EW53 i numerami od 01 do 20[2].

W 1985 seria EW55 została wycofana z eksploatacji. Po zakończeniu służby na PKP pudła niektórych wagonów rozrządczych służyły przez pewien czas za tymczasowe magazyny. Ostatecznie wszystkie pojazdy zezłomowano nie zachowując żadnego egzemplarza do celów muzealnych[1].

Zobacz też

  1. a b c d e Zespoły trójwagonowe typu 1B/2B serii EW53. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 220-225, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)
  2. Oznaczenia pojazdów: typy w projektach technicznych, serie i numeracja PKP. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe PKP 1945–1990. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2012, s. 22-25, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-3-3. (pol.)