Pesa 33WE

EN97
Ilustracja
EN97-001 na stacji Grodzisk Mazowiecki Radońska
Producent Polska Pesa Bydgoszcz
Lata budowy 2011-2012
Układ osi Bo'2Bo'+Bo'2Bo'
Układ wagonów s+d+s+s+d+s
Liczba miejsc siedzących 124
Liczba miejsc ogółem 500 (5 os/m²)
Masa służbowa 101,5 t
Długość całkowita 60 000 mm
Szerokość 2850 mm
Wysokość 4280 mm
Wysokość wejścia 500 mm
(od główki szyny)
Średnica kół 850 mm
Napięcie zasilania obecnie: 600 V DC
docelowo: 3000 V DC
Liczba i moc silników 8×180 kW
Typ silników trakcyjnych asynchroniczne
TME42-26-4
Rodzaj przekładni Wikov AWHC500Z
Przyspieszenie rozruchu 1,2 m/s²
Prędkość konstrukcyjna 80 km/h
System hamulca MZT Hepos (ED+EP+K)
[1][2][3][4]
Portal Portal Transport szynowy

Pesa 33WE (seria EN97) – normalnotorowy niskoperonowy elektryczny zespół trakcyjny, wyprodukowany przez Pesę Bydgoszcz w liczbie 14 sztuk dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej. Mają one zastąpić wysłużone składy EN94.

Historia

Geneza

Po II wojnie światowej elektryczne zespoły trakcyjne produkowane były aż do 1997 roku tylko przez Pafawag z Wrocławia[5]. Był on producentem m.in. najpopularniejszego w Polsce EZT serii EN57 oraz użytkowanego przez WKD EN94[6]. Pafawag po prywatyzacji w latach 90. zaprzestał produkcji tego typu pojazdów, a ostatnim wyprodukowanym zespołem był ED73 w 1997[6]. Przez kilka lat w Polsce nie produkowano żadnych EZT[7].

Później samorządy, kupowały głównie wagony spalinowe i spalinowe zespoły trakcyjne. Pozwoliło to polskim producentom na zebranie doświadczenia w produkcji nowoczesnych pojazdów szynowych.[8].

Bazując na doświadczeniach z produkcji mniejszych pojazdów spalinowych, w 2004 roku Pesa podjęła się próby zbudowania pierwszego EZT własnej produkcji – 13WE[9]. W późniejszym latach Pesa stała się głównym dostawcą EZT na polski rynek, produkując prototyp Acatusa, Bydgostię, Elfa oraz Acatusa II[10][11][12][13][14].

Historia zamówienia

Już w 2004 roku WKD planowała zakup kolejnych 9 składów 13WE[15]. Jednak dopiero 27 maja 2009 ogłoszono przetarg na 14 składów o podobnych parametrach do 13WE. Różnicą była mniejsza liczba miejsc siedzących[16]. Przetarg ten został unieważniony 9 października ze względu na przekroczenie budżetu[17]. 5 listopada 2009 ogłoszono kolejny przetarg na 14 pojazdów[18], ale o nieco innych parametrach technicznych – m.in. zrezygnowano z jednoprzestrzenności składów[19]. Konkurs ponownie wygrała Pesa, proponując całkowicie nowe składy – 33WE. 26 marca 2010 podpisano umowę ich zakupu[20].

W przetargach dla WKD Pesa nie mogła zaproponować pojazdów z rodziny Elf, m.in. ze względu wymagany mniejszy minimalny promień łuku (WKD – 22 m, Elf – 100 m) oraz wysokość podłogi (WKD – 400-600 mm, Elf – 760-800 mm)[21][22][23].

Konstrukcja

33WE jest pojazdem sześcioczłonowym, dwuprzestrzennym i częściowo niskopodłogowym. Przeznaczony jest do obsługi połączeń aglomeracyjnych. Jeden zespół tworzą dwa identyczne, trójczłonowe pojazdy[24], oznaczone jako część a i część b. Każda z nich jest wyposażona w jedną kabinę maszynisty i specjalny pulpit sterowniczy (tzw. manewrowy) na przeciwległym końcu, wyposażony w wyświetlacze stanów pracy pojazdu i monitoring[3]. Dzięki temu w warunkach warsztatowych obie połówki mogą poruszać się w pełni samodzielnie[3]. Zdecydowano się na takie rozwiązanie ze względu na częste kolizje z pojazdami drogowymi, do których dochodzi na trasie WKD[3].

Każdy z sześciu członów porusza się na własnym wózku[3]. Cztery z nich to wózki silnikowe[3] (typ 34MN[25], rozstaw osi 2300 mm[26], prod. Pesa), a dwa to wózki toczne (typ 43AN[27], rozstaw osi 2100 mm[28], prod. Pesa). Pojazdy mogą jeździć po torach o promieniu skrętu nie mniejszym niż 23,5 m[29].

Napęd

Pojazdy są zaprojektowane do zasilania prądem stałym o napięciu 3000 V (docelowe napięcie WKD)[3]. W okresie przejściowym mogą być zasilane prądem o napięciu 600 V, dzięki zastosowaniu przetwornicy 600V/3000V[3]. Pojazdy nie mogą być jednocześnie przystosowane do obu napięć[3].

Wnętrze

Wnętrze końcowego członu EN97-001b

Obie części składu posiadają po 4 pary odskokowo-przesuwnych drzwi[24]. Podłoga w obrębie drzwi jest na wysokości 500 mm ponad główką szyny[3]. W składzie większość foteli umieszczono równolegle do okien, a klasyczne siedzenia 2+2 umiejscowiono wyłącznie w członach środkowych obu części jednostki[30]. W składzie znajduje się 8 miejsc dla rowerów oraz 4 miejsca dla osób niepełnosprawnych[24]. Pojazdy posiadają klimatyzację kabin maszynisty i części pasażerskiej, system monitoringu i system informacji wizualnej (wewnętrznej i zewnętrznej) oraz dźwiękowej, ale nie posiadają toalet[3].

Bezpieczeństwo

Wytrzymałość konstrukcji określono jako P-III wg normy PN-EN 12663[1]. Pojazdy posiadają funkcję Radio-Stop poprzez radiotelefon firmy Pyrylandia[3].

Modyfikacje na życzenie pasażerów

W czasie testów prototypu WKD umożliwiła pasażerom zgłaszanie uwag dotyczących pociągu, z których część została uwzględniona przy budowie kolejnych egzemplarzy – w przestrzeni pasażerskiej zamontowano dodatkowe poręcze i zmieniono ułożenie części istniejących, zmodyfikowano system informacji pasażerskiej, zmniejszono część półek bagażowych i zmieniono sposób mocowania rowerów, ponadto wyregulowano usprężynowanie pojazdu i zmniejszono hałas stacjonarny[31].

W okresie wakacyjnym 2012 roku pojawiły się problemy z klimatyzacją, w związku z którymi system klimatyzacji został przebudowany we wszystkich pojazdach[32].

Awaryjność

Pojazdy wymagają częstych reprofilacji powierzchni tocznych zestawów kołowych[33]. Z tego powodu na początku 2013 roku WKD udostępniła Pesie jeden egzemplarz na dodatkowe badania na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w Węglewie koło Żmigrodu oraz na linii WKD[34]. Na początku 2014 roku jeden z egzemplarzy był użytkowany na linii WKD ze zmodyfikowanym system sterowania. Modyfikacja polegała na zwiększeniu udziału hamulca elektrodynamicznego w procesie hamowania[35].

Pasażerowie korzystający z nowych jednostek skarżyli się na ergonomię wnętrza oraz na problemy z działaniem klimatyzacji[36]. W lipcu 2013 jeden z pojazdów został wyłączony z eksploatacji przez Urząd Transportu Kolejowego ze względu na zbyt dużą temperaturę i zawartość dwutlenku węgla w jego wnętrzu[37].

16 października 2013 na terenie lokomotywowni doszło do pożaru kabiny EN97. Sprawa była badana przez specjalnie powołaną komisję, inne egzemplarze EN97 nie zostały wycofane ze służby[38].

Eksploatacja

33WE wjeżdża na stację Warszawa Zachodnia
Przewoźnik Typ Liczba
dostarczonych
Lata dostaw Numeracja
przewoźnika
Polska WKD 33WE 14 2011-2012 EN97-001 ÷ 014

26 marca 2010 podpisano umowę na zakup 14 składów dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej za 284,2 mln zł[39].

7 grudnia 2011 pierwszy egzemplarz został dostarczony do lokomotywowni w Grodzisku Mazowieckim a następnego dnia rozpoczęły się jazdy testowe na linii WKD[40]. 11 stycznia 2012 miał miejsce ostateczny odbiór pierwszego pojazdu, po czym rozpoczęto eksploatację obserwowaną w ruchu pasażerskim[40], która służyła zebraniu uwag od pasażerów pod kątem wprowadzenia ewentualnych modyfikacji w kolejnych zamówionych pojazdach[41]. 17 lutego pojazd rozpoczął regularną obsługę linii WKD[39].

28 marca 2012 do Grodziska przyjechał drugi skład[42] zmodyfikowany w stosunku do prototypu zgodnie z uwagami pasażerów (szczegóły w sekcji konstrukcja), który został odebrany 30 marca[40]. Kolejne egzemplarze były dostarczane pod dwie sztuki miesięcznie[43][44]. 28 września 2012 dostarczony został ostatni z pojazdów[45].

Sukcesywnie, wraz z dostarczaniem składów EN97, kolejne składy EN94 były sprzedawane jako złom[46][47]. Jednakże na początku 2014 roku nadal pojazdy serii EN94 był użytkowane - w godzinach szczytu uruchamianych było 7–8 pojazdów EN97 i 3–4 pojazdy EN94[35].

Zobacz też

  1. a b Nowe pociągi !!! (pol.). wkd.com.pl. [dostęp 2012-05-31].
  2. Oznaczenia hamulców na burcie 33WE
  3. a b c d e f g h i j k l Paweł Terczyński. Nowe zespoły trakcyjne WKD serii EN97. „Świat Kolei”. 9/2012, s. 12-13. Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  4. Электропоезд EN95 (ros.). W: 14 [on-line]. advantageaustria.org. [dostęp 2013-02-08].
  5. Ryszard Rusak. Od Pafawagu do Bombardiera. 60 lat Państwowej Fabryki Wagonów Pafawag we Wrocławiu. „Świat Kolei”. 10/2005. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  6. a b Paweł Terczyński. Pafawag – kronika produkcji. „Świat Kolei”. 10/2005. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  7. Elektryczne zespoły trakcyjne. W: Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  8. Paweł Terczyński. Wagony i zespoły spalinowe w obsłudze ruchu regionalnego na PKP. „Świat Kolei”. 9/2008, s. 12-21. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  9. EN95. W: Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 96. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  10. Sprzedaż nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2007 roku (pol.). inforail.pl, 2008-01-14. [dostęp 2012-10-04].
  11. Dostawy nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2008 roku (pol.). inforail.pl, 2009-01-20. [dostęp 2012-10-04].
  12. Sprzedaż nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2009 roku (pol.). inforail.pl, 2010-01-26. [dostęp 2012-10-04].
  13. Rynek nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2010 roku (pol.). inforail.pl, 2011-02-15. [dostęp 2012-10-04].
  14. Rynek nowych pojazdów kolejowych do ruchu pasażerskiego w 2011 roku (pol.). inforail.pl, 2012-02-09. [dostęp 2012-10-04].
  15. Tomasz Tomaszewski. EN95 – nowy zespół trakcyjny dla Warszawskich Kolei Dojazdowych. „Świat Kolei”. 9/2004, s. 3. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  16. WKD kupuje pociągi (pol.). infotram.pl, 2009-06-02. [dostęp 2012-06-05].
  17. Grodzisk Mazowiecki: Warszawska Kolej Dojazdowa nie kupi nowego taboru (pol.). infotram.pl, 2009-10-11. [dostęp 2012-06-05].
  18. Nowy przetarg na 14 ezetów dla WKD (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2009-11-05. [dostęp 2012-06-05].
  19. Przetarg na dostawę 14 ezt dla WKD (pol.). infotram.pl, 2009-11-10. [dostęp 2012-06-05].
  20. EN97 dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej (pol.). infotram.pl, 2012-02-21. [dostęp 2012-02-29].
  21. PODSTAWOWE PARAMETRY TECHNICZNE ELEKTRYCZNEGO ZESPOŁU TRAKCYJNEGO (pol.). wkd.com.pl, 2009-06-26. [dostęp 2012-10-01].
  22. PODSTAWOWE PARAMETRY TECHNICZNE ELEKTRYCZNEGO ZESPOŁU TRAKCYJNEGO (pol.). wkd.com.pl, 2009-11-03. [dostęp 2012-10-01].
  23. Paweł Terczyński. Elektryczne zespoły trakcyjne rodziny Elf. „Świat Kolei”. 3/2012, s. 26-33. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  24. a b c Pierwszy skład EN97 już w stolicy! (pol.). kurierkolejowy.eu, 2012-01-12. [dostęp 2012-09-03].
  25. Zdjęcie tabliczki znamionowej wózka napędowego
  26. Zdjęcie wózka napędowego
  27. Zdjęcie tabliczki znamionowej wózka tocznego
  28. Zdjęcie wózka tocznego
  29. Oznaczenia na burcie 33WE
  30. Nowy pociąg WKD prawie gotowy (pol.). rynek-kolejowy.pl. [dostęp 2012-05-31].
  31. Kamil Kubacki: Które z sugestii pasażerów uwzględniono w nowych pociągach WKD? (pol.). Obiektyw info, 2012-04-11. [dostęp 2012-06-03].
  32. Wadliwa klimatyzacja w pojazdach EN97 (pol.). kurierkolejowy.eu, 2012-07-27. [dostęp 2012-09-14].
  33. Nowe pociągi Pesy zawiodły WKD. Pasażerów wożą stare składy (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-01-29. [dostęp 2013-01-29].
  34. WKD: czas zmian (wywiad) (pol.). kurierkolejowy.eu, 2013-03-31. [dostęp 2013-04-03].
  35. a b Pesa pracuje nad rozwiązaniem problemów nowych pociągów WKD (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-02-07. [dostęp 2014-02-08].
  36. EN97 Artykuł o problemach technicznych EN97 (pol.). WPR24, 2013-08-01. [dostęp 2013-10-28].
  37. UTK wyłącza z eksploatacji nowy pociąg WKD (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2013-07-31. [dostęp 2013-08-01].
  38. Komisja zbada sprawę pożaru wukadki (pol.). wiadomosci.wpr24.pl, 2013-10-18. [dostęp 2013-10-28].
  39. a b EN97 dla Warszawskiej Kolei Dojazdowej (pol.). infotram.pl, 2012-02-21. [dostęp 2012-02-29].
  40. a b c 14 NOWYCH POCIĄGÓW DLA WKD (pol.). wkd.com.pl, 2012-07-12. [dostęp 2012-09-05].
  41. EN97 dopuszczony do eksploatacji (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-01-13. [dostęp 2012-02-29].
  42. Drugi pociąg WKD już kursuje (pol.). wiadomosci.wpr24.pl, 2012-04-05. [dostęp 2012-05-31].
  43. WKD ma już cztery nowe pociągi (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-04-26. [dostęp 2012-04-26].
  44. WKD ma już sześć nowych pociągów (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-05-31. [dostęp 2012-05-31].
  45. Wszystkie nowe pociągi WKD już wożą pasażerów (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-10-04. [dostęp 2012-10-04].
  46. WKD sprzedaje pociągi EN94 w cenie złomu (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-06-15. [dostęp 2012-09-03].
  47. WKD sprzedaje dwa pociągi serii EN94 (pol.). kurierkolejowy.eu, 2012-08-22. [dostęp 2012-09-05].
Błąd w przypisach: Znacznik <ref> o nazwie „KMiD 1/2007”, zdefiniowany w <references>, nie był użyty wcześniej w treści.
BŁĄD PRZYPISÓW