Pesa 401M

Szablon:Wagon infobox

PESA 401M (SA123) – wagon sterowniczy stosowany jako doczepa do szynobusów PESA 214M serii SA106. Wagon ten został zbudowany przez PESA Bydgoszcz na zamówienie Urzędu Marszałkowskiego w Toruniu. W sumie zbudowano 5 wagonów, wszystkie są własnością województwa kujawsko-pomorskiego.

Geneza

W województwie kujawsko-pomorskim, szczególnie w jego zachodniej części, znajduje się sporo niezelektryfikowanych linii kolejowych. Linie te, z wyjątkiem relacji Bydgoszcz GłównaChełmża, są obsługiwane przez spółkę Arriva PCC Rail. Na liniach eksploatowane są w dużej mierze szynobusy PESA 214M serii SA106, które jednak w trakcji pojedynczej okazaływały się często zbyt małe. W celu rozwiązania problemu sprzęgano dwie jednostki typu 214M albo jedną ze zwykłym wagonem osobowym. Pierwszy sposób powodował większe zapotrzebowanie na wagony spalinowe, a drugi zwiększenie ilości manewrów na stacjach, gdyż kabina maszynisty musi znajdować się na czole składu. Z tego powodu zdecydowano się na zakup wagonów sterowniczych z kabiną na końcu[1]. Dodatkowo zakup doczep miał spowodować obniżenie kosztów eksploatacji[2], gdyż obsługa linii składem 214M+401M jest tańsza niż 214M+214M.

Konstrukcja

Wagony serii SA123 są produkowane przez bydgoską Pesę. Podczas konstrukcji wykorzystano wiele rozwiązań stosowanych w innych szynobusach. Pojazdy te są, obok wagonów serii SA121 i SA122, jedynymi z trzech typów wagonów sterowniczych w trakcji spalinowej w Polsce i jedynymi które nie występuje w stałym zespole pojazdów[1].

Projekt i budowa

Wagon 401M posiada wiele wspólnych rozwiązań i części z rodziny wagonów PESA 214M. Podstawowymi różnicami są:

  • obecność tylko jednej pary drzwi na stronę (w 214M taki układ pojawił się dopiero później, w pojazdach zamówionych w 2011 roku dla KM),
  • brak jednej kabiny maszynisty
  • brak silnika, zamiast którego znajduje się jedynie agregat prądotwórczy potrzebny do zasilania wagonu.

Dodatkowo zwiększono ilość miejsc siedzących oraz zrezygnowano z udogodnień dla niepełnosprawnych i rowerzystów, które są w wagonie silnikowym.

Pudło

Przedział służbowy

Pudło wagonów jest niemalże identyczne do PESA 214Mb. Wagon posiada jedną parę drzwi na stronę. Pudło ma duże okna o równej płaszczyźnie ze ścianą boczną. W wagonie znajduje się jedna kabina sterownicza, która jest identyczna z kabiną maszynisty SA106. W przeciwległym końcu znajduje się przedział służbowy dla drużyny konduktorskiej[1]. Wagon ma 79 miejsc siedzących oraz około 20 miejsc stojących[3].

Agregat

Pod częścią podłogi znajduje się agregat prądotwórczy Lechomotoren o mocy 70kVA napędzany silnikiem spalinowym Perkins. Agregat zasila wszystkie obwody elektryczne niezależnie od szynobusu[1].

Wózki

W wagonie zastosowano wózki toczne JBg 3965, pozwalające na jazdę z prędkością 120km/h[1].

Eksploatacja

Na początku 2009 roku Urząd Marszałkowski w Toruniu zamówił w Pesie wagon sterowniczy, który mógłby współpracować z posiadanymi szynobusami 214M. Pięć wagonów kosztowało w sumie 23,7 mln złotych. Zostały one zakupione ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego[2].

Uroczyste przekazanie wagonów nastąpiło 3 sierpnia 2009 roku w Chełmży[3] Pierwszy pojazd (SA123-001) został przekazany spółce PKP PR do obsługi połączenia Bydgoszcz Główna – Chełmża, a pozostałe 4 spółce Arriva PCC Rail do obsługi połączeń regionalnych w województwie[1].

PKP Przewozy Regionalne/Przewozy Regionalne

Wagon SA123-001 został przekazany ówczesnej spółce PKP Przewozy Regionalne, jednakże mały ruch na linii łączącej Bydgoszcz z Chełmżą powodował, że poza przejazdem inauguracyjnym pojazd ten nie wyruszał w trasę i stał w hali toruńskiej lokomotywowni. W 12 grudnia 2010, wraz przejęciem przewozów na linii do Chełmży przez Arrivę, pojazd został przekazany do dyspozycji spółki Arriva RP[4].

Arriva PCC/Arriva RP

Arriva Rail Polska dysponuje obecnie wszystkimi wagonami tej serii. Dwa z nich obsługują połączenia lokalne Toruń – Grudziądz i Bydgoszcz-Tuchola[3] jako doczepa do SA106, gdzie zastąpiły SA106 w trakcji podwójnej. Pozostałe dwa są na razie w rezerwie[1].

Zobacz też

  1. a b c d e f g Paweł Terczyński. Pierwsze wagony sterownicze produkcji PSEA Bydgoszcz. „Świat Kolei”. 9/2009, s. 3. Łódź: EMI-PRESS. ISSN 1234-5962. 
  2. a b Beata Krzemińska rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego: Województwo Kujawsko-Pomorskie – Nowe doczepy do szynobusów (pol.). 4 sierpnia 2009. [dostęp 25 września 2009].
  3. a b c Chełmża: Wagony doczepne z Pesy przekazane (pol.). 4 sierpnia 2009. [dostęp 25 września 2009].
  4. MD Kolejowa Klatka (pol.). [dostęp 2011-07-30].

Szablon:PESA Bydgoszcz