Pesa Acatus Plus

Pesa Acatus Plus
Ilustracja
Małopolski Acatus Plus 40WE EN64-003
Producent Polska Pesa Bydgoszcz
Lata budowy od 2014
Napięcie zasilania 3000 V DC
Typ silników trakcyjnych asynchroniczne
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
140–160 km/h
Portal Portal Transport szynowy
Wnętrze małopolskiego Acatus Plus EN64-003
Wózek toczny od EN64-001

Pesa Acatus Plus – rodzina elektrycznych zespołów trakcyjnych bydgoskiej Pesy zaprojektowana jako wersja rozwojowa Acatusa II jako alternatywny produkt dla modelu Elf. Acatusy Plus są eksploatowane przez Przewozy Regionalne i Koleje Małopolskie. Powstało łącznie 12 sztuk: 8 pojazdów 3-członowych i 4 pojazdy 2-członowe.

Historia

Geneza

Pesa proponując model Elf kilkukrotnie przegrała w przetargach z konkurencją oferującą tańsze pojazdy. Z tego powodu bydgoski producent włączył do swojej oferty nową rodzinę elektrycznych zespołów trakcyjnych Acatus Plus, które mimo niższych kosztów budowy wciąż mają spełniać wymagania części zamawiających. Przy bardziej wyśrubowanych wymaganiach przetargowych Pesa wciąż planuje składać oferty z Elfami[1].

Zamówienia

Testy

Pod koniec lipca 2014 roku pierwszy 3-członowy Acatus Plus oznaczony wówczas jako EN62-002 był testowany na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w pobliżu Żmigrodu[5].

Konstrukcja

Acatusy Plus to elektryczne zespoły trakcyjne przeznaczone do obsługi ruchu regionalnego i aglomeracyjnego, mogą występować w konfiguracji od 2- do 6-członowej[6]. Wyprodukowane zostały wersje 2- i 3-członowa oznaczone typem odpowiednio 41WE i 40WE[7][8]. Wersja 4-członowa co prawda nie została wyprodukowana, ale otrzymała oznaczenie typu 42WE[9].

Konstrukcja Acatusów Plus bazuje na konstrukcji Acatusów II – Acatusy Plus od Acatusów II różnią się układem napędowym i biegowym oraz spełnionymi normami zderzeniowymi TSI Lok&Pas[10][6].

W jednostkach Acatus Plus zastosowano wózki nowej rodziny 27MN (napędowe) i 42AN (toczne) o zmniejszonym rozstawie osi - odpowiednio 2700 mm i 2600 mm. Wózki napędowe zostały przystosowane do zabudowy silników firmy VEM oraz przekładni firmy Gmeinder. Wózki toczne mają zmieniony sposób oparcia pudeł na ramie wózka, z wykorzystaniem tylko jednej pary sprężyn pneumatycznych[7].

Podłoga w strefie drzwi znajduje się na wysokości 760 mm nad poziomem główki szyn, obszar wysokiej podłogi znajduje się nad wózkami napędowymi i prowadzą do niej stopnie. W rejonie przejść międzywagonowych podłoga ułożona jest pochyło. Pod drzwiami wejściowymi znajdują się stopnie umożliwiające wejście z niższych peronów[7].

Wersje

Typ Liczba
członów
Układ osi Układ drzwi Liczba miejsc
siedzących
Masa
służbowa
Długość
całkowita
Liczba i moc
silników
Maksymalna
prędkość
eksploatacyjna
Wyposażenie
40WE 3 Bo’2’2’Bo’ 1–1–1 157+13 109 t 58,95 m (1440 kW) 140 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej przewóz rowerów ubikacja gniazdka elektryczne Internet bezprzewodowy automaty biletowe  [11][5][12][13]
40WEa 1–2–1 127+11 4×360 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej przewóz rowerów ubikacja gniazdka elektryczne Internet bezprzewodowy  [3]
40WE (świętokrzyskie) klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej przewóz rowerów Internet bezprzewodowy automaty biletowe  [14]
41WE 2 Bo’2’Bo’ 1–1 85+11 84,6 t 42,65 m 4×340 kW 160 km/h klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej przewóz rowerów ubikacja gniazdka elektryczne Internet bezprzewodowy  [3]
klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej  – klimatyzacja części pasażerskiej   przewóz rowerów  – stojaki na rowery  ubikacja  – toaleta(y)   gniazdka elektryczne  – gniazdka elektryczne   Internet bezprzewodowy  – bezprzewodowy dostęp do internetu   automaty biletowe  – biletomaty

Eksploatacja

Państwo Właściciel Przewoźnik Typ Oznaczenie
przewoźnika
Liczba
członów
Lata dostaw Liczba
pojazdów
 Polska Woj. podkarpackie PR (Oddział Podkarpacki) 40WE EN64-001, 005 3 2014 2 [3]
Woj. małopolskie Koleje Małopolskie 40WEa EN64-002 ÷ 004, 006 ÷ 008 3 2014–2015 6 [3]
41WE EN99-001 ÷ 004 2 2014–2015 4 [3]
Woj. świętokrzyskie PR (Oddział Świętokrzyski) 40WE EN64-009 3 2016 1 [4]
Łączna liczba: 13 z 13

Województwo podkarpackie

Podkarpacki EN64-001

4 września 2013 woj. podkarpackie udzieliło Pesie zamówienia na dostawę 2 sztuk 3-członowych elektrycznych zespołów trakcyjnych[2]. Pierwszy z pojazdów miał zostać dostarczony do końca sierpnia 2014, a drugi do końca września 2014[15]. Pod koniec listopada 2014 obydwa egzemplarze zostały przekazane przewoźnikowi i rozpoczęły kursowanie na odcinku RzeszówPrzemyśl[12].

Województwo małopolskie

Seria Numer Data
dostarczenia
Użytkownik Okres eksploatacji
EN64 002 3 listopada 2014 Przewozy Regionalne 4 listopada 2014 – 13 grudnia 2014 [16]
Koleje Małopolskie 14 grudnia 2014 – 10 grudnia 2016 [17][18][19]
003 3 listopada 2014 Przewozy Regionalne 4 listopada 2014 – 13 grudnia 2014 [16]
Koleje Małopolskie 14 grudnia 2014 – 10 grudnia 2016 [17][18][19]
004 21 listopada 2014 Przewozy Regionalne 21 listopada 2014 – 13 grudnia 2014 [20][18]
Koleje Małopolskie 14 grudnia 2014 – 10 grudnia 2016 [17][19]
006 30 listopada 2014 Przewozy Regionalne 30 listopada 2014 – 31 sierpnia 2015 [20][21][22]
Koleje Małopolskie 1 września 2015 – 10 grudnia 2016 [22][19]
007 30 grudnia 2014 Przewozy Regionalne 31 grudnia 2014 – 31 sierpnia 2015 [23][22]
Koleje Małopolskie 1 września 2015 – 10 grudnia 2016 [22][19]
008 30 stycznia 2015 Przewozy Regionalne 31 stycznia 2015 – 28 lutego 2015 [24]
Koleje Małopolskie 1 marca 2015 – 10 grudnia 2016 [18][19]
EN99 001 2 stycznia 2015 Przewozy Regionalne 3 stycznia 2015 – 12 grudnia 2015 [25][26]
Koleje Małopolskie 13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016 [19]
002 6 lutego 2015 Przewozy Regionalne 7 lutego 2015 – 12 grudnia 2015 [27]
Koleje Małopolskie 13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016 [19]
003 20 lutego 2015 Przewozy Regionalne 21 lutego 2015 – 12 grudnia 2015 [28]
Koleje Małopolskie 13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016 [19]
004 6 marca 2015 Przewozy Regionalne 7 marca 2015 – 12 grudnia 2015 [29]
Koleje Małopolskie 13 grudnia 2015 – 10 grudnia 2016 [19]
Małopolski EN99-001

18 października 2013 podpisano umowę z woj. małopolskim na dostawę 6 sztuk 3-członowych i 4 sztuk 2-członowych acatusów plus na potrzeby Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej[3]. 3 listopada 2014 odebrano dwa pierwsze acatusy 3-członowe[20], a 6 listopada zaprezentowano je na stacji Kraków Główny wraz z 2 impulsami zakupionymi w ramach Południowej Grupy Zakupowej[30][31].

Acatusy skierowano na linię KrzeszowiceWieliczka Rynek-Kopalnia obsługiwaną przez Małopolski Oddział Przewozów Regionalnych[7].

14 grudnia 2014 rozpoczęły działalność Koleje Małopolskie, którym przekazano 3 jednostki EN64[32][33], a 1 marca 2015 przekazano im jeszcze jedną jednostkę[18]. Dwa EZT skierowano do obsługi linii Kraków GłównyWieliczka Rynek-Kopalnia, a 2 pozostałe do rezerwy[3]. Dostawy jednostek 3-członowych zakończono 30 stycznia 2015[3].

Pomiędzy 2 stycznia a 6 marca 2015 dostarczono oraz przekazano Przewozom Regionalnym wszystkie 4 jednostki 2-członowe serii EN99[3].

1 września 2015 Koleje Małopolskie przejęły od Przewozów Regionalnych 2 ostatnie jednostki EN64[22]. 13 września 2015 EN64-008 został wykorzystany przez KMł do przejazdu promocyjnego po linii do Balic związanego z obchodami „Odlotowej Niedzieli” – imprezy, jaka została zorganizowana przez władze portu lotniczego w związku z zakończeniem budowy pierwszej części nowego terminala pasażerskiego[34]. 28 września przewoźnik rozpoczął regularny przewozy po linii do przystanku Kraków Lotnisko przy porcie lotniczym Kraków-Balice[35].

5 grudnia EN64-002 odbył przejazd promocyjny na trasie Kraków Główny – Miechów[36]. 13 grudnia 2015 cztery EN99 zostały przekazane Kolejom Małopolskim[19]. Tego samego dnia KMł rozpoczęły obsługę trasy Kraków Główny – Miechów – Sędziszów[37].

Każdy z acatusów otrzymał własne imię: Solny, Szarotka, Centuś, Królewski, Zalipianka, Juhas, Gazda, Poprad, Sabała i Hejnalista[3].

Województwo świętokrzyskie

25 sierpnia 2015 UM województwa świętokrzyskiego podpisał umowę na dostawę jednego zespołu typu 40WE. Pojazd ma zostać dostarczony do końca lutego 2016 roku[4].

Zobacz też

  1. Acatusy plus zastąpią Elfy (pol.). 2014-03-25. [dostęp 2014-03-25].
  2. a b Polska-Rzeszów: Tabor kolejowy 2013/S 181-312198 Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia (pol.). ted.europa.eu, 2013-09-17. [dostęp 2013-09-04].
  3. a b c d e f g h i j k Paweł Terczyński. Zespoły trakcyjne EN64 i EN99 dla kolei aglomeracyjnej w Krakowie. „Świat Kolei”. 4/2015, s. 12-15. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  4. a b c Pesa Bydgoszcz: Pesa dostarczy Świętokrzyskiemu Acatusa (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-08-25. [dostęp 2015-08-25].
  5. a b PESA’s Źmigród Line-Up. railvolution.net, 2014-07-31. [dostęp 2014-08-01].
  6. a b Acatus Plus (pol.). pesa.pl. [dostęp 2015-03-19].
  7. a b c d Paweł Terczyński. Kolejowe nowości w aglomeracji krakowskiej. „Świat Kolei”. 11/2014, s. 12-12. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  8. Krzysztof Dyl, Ignacy Góra. Świadectwo dopuszczenia do eksploatacji typu kolejowego 41WE. „Elektroniczna baza świadectw dopuszczenia typu do eksploatacji”. T/2015/0002, 2015-01-02. utk.gov.pl (pol.). 
  9. Wyrok z dnia 20 grudnia 2013 r.. . KIO 2794/13. uzp.gov.pl (pol.). 
  10. Pierwsze Acatusy plus pod koniec sierpnia (pol.). inforail.pl, 2014-06-04. [dostęp 2014-06-05].
  11. Dostawa dwóch sztuk fabrycznie nowych trójczłonowych zespołów trakcyjnych z napędem elektrycznym (EZT) wraz z usługą serwisowo-utrzymaniowo-naprawczą (pol.). bip.podkarpackie.pl, 2013-05-15. [dostęp 2013-10-22].
  12. a b Acatusy plus na Podkarpaciu (pol.). inforail.pl, 2014-11-24. [dostęp 2014-11-29].
  13. tk. "Přehlídka" jednotek Pesa. „Železniční magazín”. 7/2014, s. 11. M-presse plus. ISSN 1212-1851 (cz.). 
  14. Świętokrzyskie podpisuje umowę z Pesą na dostawę Acatusa (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-08-25. [dostęp 2015-09-09].
  15. Dostawa dwóch sztuk fabrycznie nowych trójczłonowych zespołów trakcyjnych z napędem elektrycznym (EZT) wraz z usługą serwisowo-utrzymaniowo-naprawczą (pol.). bip.podkarpackie.pl. [dostęp 2012-09-20].
  16. a b Uchwała Nr 1338/14 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2014-11-25. [dostęp 2015-03-17].
  17. a b c Uchwała Nr 1409/14 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2014-12-11. [dostęp 2015-03-17].
  18. a b c d e Uchwała Nr 200/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-02-19. [dostęp 2015-03-17].
  19. a b c d e f g h i j k Uchwała Nr 1499/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-11-05. [dostęp 2015-12-05].
  20. a b c Uchwała Nr 1398/14 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2014-12-09. [dostęp 2014-12-29].
  21. Uchwała Nr 1407/14 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2014-12-11. [dostęp 2014-12-29].
  22. a b c d e Uchwała Nr 973/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-07-21. [dostęp 2015-09-13].
  23. Uchwała Nr 21/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-01-13. [dostęp 2015-03-17].
  24. Uchwała Nr 199/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-02-19. [dostęp 2015-03-17].
  25. Uchwała Nr 22/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-01-13. [dostęp 2015-03-17].
  26. Uchwała Nr 198/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-02-19. [dostęp 2015-03-17].
  27. Uchwała Nr 197/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-02-19. [dostęp 2015-03-17].
  28. Uchwała Nr 285/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-03-12. [dostęp 2015-03-26].
  29. Uchwała Nr 354/15 Zarządu Województwa Małopolskiego (pol.). bip.malopolska.pl, 2015-03-26. [dostęp 2015-04-13].
  30. Małopolskie: Nowe Acatusy i pierwsze połączenie w ramach SKA (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-11-06. [dostęp 2014-11-06].
  31. Małopolskie Acatusy plus zaprezentowane (pol.). inforail.pl, 2014-11-07. [dostęp 2014-11-08].
  32. Start Kolei Małopolskich bez problemów (aktualizacja) (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-12-14. [dostęp 2014-12-15].
  33. W niedzielę ruszą pociągi spółki samorządowej Koleje Małopolskie (pol.). wyborcza.pl, 2014-12-11. [dostęp 2014-12-15].
  34. Pierwszy pociąg pasażerski dojechał do Balic (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-09-14. [dostęp 2015-09-16].
  35. Połączenie do Balic w końcu otwarte (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-09-28. [dostęp 2015-09-28].
  36. Pociąg Kolei Małopolskich po raz pierwszy pojechał do Miechowa (pol.). radiokrakow.pl, 2015-12-05. [dostęp 2015-12-14].
  37. Wszedł w życie nowy rozkład jazdy pociągów (pol.). kurierkolejowy.eu, 2015-12-13. [dostęp 2015-12-13].