Sławamir Adamowicz

{{{imię i nazwisko}}}
{{{imię i nazwisko org}}}
{{{pseudonim}}}
[[Plik:{{{grafika}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{opis grafiki}}}]]
{{{opis grafiki}}}
Imię i nazwisko {{{pełne imię i nazwisko}}}
Data i miejsce urodzenia {{{data urodzenia}}}
{{{miejsce urodzenia}}}
Data i miejsce śmierci {{{data śmierci}}}
{{{miejsce śmierci}}}
Narodowość {{{narodowość}}}
Język {{{język}}}
Alma Mater {{{Alma Mater}}}
Dziedzina sztuki {{{dziedzina sztuki}}}
Epoka {{{epoka}}}
Muzeum artysty {{{muzeum artysty}}}
Ważne dzieła

{{{ważne dzieła}}}

[[Plik:{{{faksymile}}}|130x100px|alt=Faksymile|{{{opis faksymile}}}]]
{{{opis faksymile}}}
Strona internetowa

Sławamir Hienrychawicz Adamowicz (białorus. Славамір Генрыхавіч Адамовіч[a], ros. Славомир Генрихович Адамович, Sławomir Gienrichowicz Adamowicz; ur. 8 marca 1962 na stacji Unieżma) − białoruski poeta, publicysta, w latach 90. XX wieku radykalnie prawicowy działacz polityczny; w 1996 roku był aresztowany m.in. za napisanie wiersza pt. Ubiej priezidienta (pol. Zabij prezydenta).

Biografia

Anatol Michnawiec czyta i komentuje wiersz Sławamira Adamowicza podczas białoruskiego spotkania w Domu Literatury w Warszawie, 16 stycznia 2014 roku

Urodził się 8 marca 1968 roku na stacji Unieżma, w rejonie oneskim obwodu archangielskiego Rosyjskiej FSRR, ZSRR[1]. W 1977 roku ukończył 8 klas szkoły w Budsławiu, w 1979 roku − Świrską Specjalną Szkołę Zawodowo-Techniczną Nr 17. Pracował w Kazachskiej SRR[2], a następnie, w latach 1979−1980, jako ślusarz w sowchozieBudsławskij” w rejonie miadziolskim Białoruskiej SRR. W latach 1980−1982 odbywał służbę wojskową w szeregach Armii Radzieckiej. W 1983 roku był monterem torowym mołodeczańskiego odcinka drogowego Białoruskich Kolei. W latach 1983−1986 pracował jako wiertacz w Fabryce Budowy Maszyn im. Kirowa w Mińsku. W latach 1991−1995 był korespondentem, kierownikiem działu „Nastaunickiej Haziety” (pol. Gazety Nauczycielskiej)[1]. Od 1986 roku[2] studiował na Wydziale Filologii Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego; studia ukończył w 1992 roku. W latach 1995−1996 był bezrobotny. Pod koniec lat 90. pracował jako korespondent gazety „Nasza Niwa[1].

Od 1993 roku wchodził w skład partii Białoruskiego Frontu Ludowego. W 1994 założył radykalnie prawicową białoruską grupę „Prawy Rewansz” (pol. Rewanż Prawicowy). W kwietniu 1996 roku został aresztowany w związku ze wszczęciem sprawy kryminalnej Nr 182. Formalnym powodem zatrzymania był napisany przez niego w języku rosyjskim wiersz pt. Ubiej priezidienta (pol. Zabij prezydenta)[1], opublikowany w witebskiej gazecie „Wybar” (pol. Wybór)[3]. W areszcie 8 dni prowadził protest głodowy[1]. Skazano go za wzywanie do bezprawnej zmiany władzy, bezprawne przekroczenie granicy państwowej oraz bezprawne noszenie broni białej. W więzieniu spędził niecały rok[4]. Dzięki poparciu społecznemu i wstawiennictwu grupy rosyjskich pisarzy (Dmitrija Lichaczowa, Andrieja Wozniesienskiego, Belli Achmaduliny, Andrieja Bitowa, Bułata Okudżawy, Fazila Iskandera, Anatolija Pristawkina i innych) 7 lutego 1997 roku został uwolniony[3]. Po opuszczeniu więzienia, podczas jednej z manifestacji opozycji[1] publicznie zaszył sobie usta[4]. Od 1999 roku jest członkiem Związku Pisarzy Białoruskich[1].

W 2003 roku [4] (według innego źródła − w 2002 roku[2]) Sławamir Adamowicz wyjechał do Norwegii, gdzie zwrócił się o „azyl humanitarny”. Prośba została rozpatrzona pozytywnie i poeta mieszkał tam do 2010 roku, co pewien czas odwiedzając Białoruś. W 2010 roku wrócił do rodzinnego kraju, nie określając jednak, czy są to przenosiny na stałe, czy czasowy pobyt[4].

Poglądy

W latach 90. XX wieku Sławamir Adamowicz wyznawał poglądy radykalnie prawicowe i opozycyjne wobec prezydenta Alaksandra Łukaszenki[1]. Po latach zamieszkiwania w Norwegii jego stanowisko uległo złagodzeniu. Nadal popiera opozycję, a wśród polityków szczególnie ceni Uładzimira Niaklajeua, także poetę. Uważa jednak, że politykę i sztukę należy rozdzielać, a w tej drugiej dziedzinie być dumnym także z niebiałoruskich utworów[4].

Utwory

  • Kalwaryjskija klony. Mińsk: 1990. (biał.)
  • Ziamla Chanaan. Połock: 1993. (biał.)
  • Zwarotnyja prawakacyi. Połock: 1994. (biał.)
  • Kachańnie pad akupacyjaj. Mińsk: 1996. (biał.)
  • Śpiral Bruna. Mińsk: 1997 lub 1998. (biał.)
  • Pławilszczyki rasy. Wilno: 1999. (biał.)
  • Turemny dzionnik. Mińsk: 2001. (biał.)
  • Cana Europy, albo Historyi Wilmana. 2011. (biał.) − opublikowany na łamach czasopisma „Dziejasłou[5]

Życie prywatne

Sławamir Adamowicz jest katolikiem[1]. Około 1999 roku na Białorusi urodziła się jego nieślubna córka, o której istnieniu dowiedział się ok. 11 lat później[4].

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna forma zapisu, przy użyciu białoruskiej łacinki: Słavamir Hienrychavič Adamovič.
  1. a b c d e f g h i Kto…, s. 7
  2. a b c Адамовіч Славамір Генрыхавіч (biał.). Związek Pisarzy Białoruskich. [dostęp 2014-08-11].
  3. a b Szybieka 2002 ↓, s. 481
  4. a b c d e f Малевіч 2010 ↓, s. 7
  5. Славамір Адамовіч: Цана Эўропы, альбо Гісторыі Вільмана (biał.). Radio Swaboda, 2011-07-26 11:17. [dostęp 2014-04-07].

Bibliografia