SM UC-6

SM UC-6
Ilustracja
{{{opis grafiki}}}
Klasa okręt podwodny
Typ UC I
Oznaczenie NATO {{{oznaczenie NATO}}}
Historia
Stocznia Vulcan, Hamburg
Początek budowy {{{początek budowy}}}
Wodowanie 20 czerwca 1915
 Kaiserliche Marine
Wejście do służby 24 czerwca 1915
Los okrętu zatopiony 27.09.1917
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

168 ton[a]
183 t
Długość 33,99 m
Szerokość 3,15 m
Zanurzenie 3,04 m
Zanurzenie maksymalne 50 m
Napęd
1 silnik wysokoprężny o mocy 90 KM
1 silnik elektryczny o mocy 175 KM, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6,2 węzła
5,22 w.
Zasięg powierzchnia: 780 Mm @ 5 w.
zanurzenie: 50 Mm @ 4 w.
Uzbrojenie
12 min, 1 km
Załoga 14

Nieprawidłowe parametry: {51|30.6998|N|01|34.6692|E} SM UC-6niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej – szósty w kolejności okręt podwodny typu UC I. Zwodowany 20 czerwca 1915 roku w stoczni Vulcan w Hamburgu, został przyjęty do służby w Kaiserliche Marine 24 czerwca 1915 roku. W czasie służby operacyjnej SM UC-6 odbył 89 patroli bojowych, podczas których postawił zagrody minowe, na których zatonęły 54 statki o łącznej pojemności 63 319 BRT i jeden okręt o wyporności 810 ton. Skutkiem wpłynięcia na postawione przez UC-6 miny uszkodzenia odniosło osiem statków o pojemności 33 104 BRT oraz jeden okręt o wyporności 810 ton. SM UC-6 zatonął 27 września 1917 roku, prawdopodobnie po wejściu na minę w estuarium Tamizy.

Projekt i dane taktyczno–techniczne

Sukcesy pierwszych niemieckich U-Bootów na początku I wojny światowej (m.in. zatopienie brytyjskich krążowników pancernych HMS[b] „Aboukir”, „Hogue” i „Cressy” przez U-9) skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowych typów okrętów podwodnych[1]. Doceniając też wagę wojny minowej, 9 października 1914 roku ministerstwo marynarki zatwierdziło projekt małego podwodnego stawiacza min (określanego później typem UC I)[1][2].

SM[c] UC-6 był niewielkim, jednokadłubowym przybrzeżnym okrętem podwodnym o długości całkowitej 33,99 metra, szerokości 3,15 metra i zanurzeniu 3,04 metra[2][3][4]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 6,3 metra[5]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton, a w zanurzeniu 183 tony[3][6][7]. Cechą charakterystyczną jednostki był zaokrąglony, opływowy dziób oraz cylindryczny kiosk o średnicy 1,3 m[8]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 6-cylindrowy, czterosuwowy silnik diesla Daimler RS166 o mocy 90 koni mechanicznych (KM), zaś pod wodą poruszał się dzięki silnikowi elektrycznemu SSW o mocy 175 KM[2][3][9]. Poruszający jedną trójłopatową, wykonaną z brązu śrubą (o średnicy 1,8 m)[8] układ napędowy zapewniał prędkość 6,2 węzła na powierzchni i 5,22 węzła w zanurzeniu[6][10]. Zasięg wynosił 780 Mm przy prędkości 5 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[4][9][d]. Okręt zabierał 3,5 tony oleju napędowego[4]. Maksymalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas zanurzenia 23-36 s[4]. Okręt nie posiadał uzbrojenia torpedowego ani artyleryjskiego, przenosił natomiast w części dziobowej (poza kadłubem sztywnym) 12 min kotwicznych typu UC/120 w sześciu skośnych pionowych komorach minowych o średnicy 100 cm[7][8][10]. Układ ten powodował, że zapalniki min trzeba było uzbrajać przed rejsem, gdyż na morzu nie było do nich dostępu[12]. Uzbrojenie uzupełniał jeden karabin maszynowy[2][3]. Okręt posiadał jeden peryskop, a do jego wnętrza prowadziły dwa luki: jeden w kiosku i drugi w części rufowej, prowadzący do pomieszczeń załogi[8]. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 136 kg[8]. Załoga okrętu składała się z 1 oficera (dowódcy) oraz 13 podoficerów i marynarzy[3][4][e].

Budowa

SM UC-6 zamówiony został w listopadzie 1914 roku jako szósty z serii 16 okrętów typu UC I, w ramach wojennego programu rozbudowy floty[11]. Pierwsze 10 jednostek zostało zamówionych w stoczni Vulcan w Hamburgu[2][13]. UC-6 otrzymał numer stoczniowy 50 (Werk 50)[5]. Okręt został zwodowany 20 czerwca 1915 roku[6], zaś do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęty już 24 czerwca 1915 roku[5][14].

Przebieg służby

1915 rok

24 czerwca 1915 roku por. mar. Matthias Graf von Schmettow został mianowany pierwszym dowódcą UC-6[f], a okręt włączono do Flotylli Flandria w dniu 31 lipca[5][14]. Pierwszą ofiarą postawionych przez okręt min był brytyjski uzbrojony trawler HMT[g] „Worsley” (309 ts), który zatonął 14 sierpnia w okolicy Aldeburgh ze stratą jednego członka załogi[16]. Identyczny los spotkał dwa dni później inny uzbrojony trawler HMT „Japan” (205 ts), który został zniszczony w estuarium Tamizy (śmierć poniosło pięciu marynarzy)[17]. 25 sierpnia na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|09|0|N|1|39|0|E} zatonął zbudowany w 1903 roku szwedzki parowiec „Disa” (788 BRT), płynący z ładunkiem soli z Londynu do Härnösand[18][19]. Kolejny uzbrojony trawler zatonął na pochodzącej z UC-6 minie 28 sierpnia, a był nim wypierający 295 ts HMT „Dane” (w okolicy Aldeburgh, zginęło 5 marynarzy)[20]. Następnego dnia w okolicy Yarmouth ze stratą 2 ludzi zatonął brytyjski parowiec „Sir William Stephenson” (1540 BRT), transportujący drobnicę z Tyne do Londynu[21][22][h]. Druga połowa września była dla UC-6 jeszcze bardziej udana, gdyż na miny postawione przez okręt weszło aż 7 jednostek, z czego 5 zatonęło. 16 września w okolicy Kingsdown zatonął brytyjski parowiec „Africa” (1038 BRT), wiozący drobnicę z Londynu do Boulogne (zginęło 2 marynarzy)[21][24]; dwa dni później na wschód od Dover zniszczony został uzbrojony trawler HMT „Lydian” (244 ts) – śmierć poniosło 8 osób[25]. Więcej szczęścia miał nowy brytyjski tankowiec „San Zeferino” (6430 BRT), płynący z Puerto Mexico do Sheerness z ładunkiem ropy naftowej, który w tym samym dniu został uszkodzony na minie u ujścia Tamizy (ze stratą 2 członków załogi)[26]. 20 września bez strat w ludziach w okolicy Aldeburgh zatonął natomiast zbudowany w 1906 roku brytyjski parowiec „Horden” (1434 BRT), płynący pod balastem z Londynu do Hartlepool[21][27], zaś 3 dni później w estuarium Tamizy identyczny los spotkał brytyjski parowiec „Groningen” (988 BRT), przewożący drobnicę na trasie Harlingen – Londyn (zginął 1 marynarz)[21][28]. 24 września na tym samym akwenie zatonął zbudowany w 1911 roku kuter HMD[i] „Great Heart” (78 ts), na którym życie straciło 8 osób[29], natomiast 27 września w tej samej okolicy na minę wszedł brytyjski parowiec „Nigretia” (3187 BRT), płynący z ładunkiem węgla z Hull do Rouen, który jednak uratowano osadzając na mieliźnie[30][j]. Pierwszym październikowym sukcesem UC-6 było zatonięcie na wschód od Harwich francuskiego uzbrojonego trawlera „Alose” (214 ts), na którym poległo 12 marynarzy (5 października)[32]. 18 października uszkodzeń na minie doznał w tym samym miejscu brytyjski parowiec „Aleppo” (3870 BRT), przewożący zboże i drobnicę z Aleksandrii do Hull – statek osiadł na mieliźnie, skąd go później ściągnięto (nikt nie zginął)[33]. Mniej szczęścia miał tego samego dnia nowy norweski parowiec „Salerno” (2431 BRT), przewożący drobnicę, pocztę i pasażerów z Tyne do Santos – statek zatonął u ujścia Tamizy bez strat w ludziach[34]. Trzy dni później, na wschód od Clacton-on-Sea (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|47|0|N|1|31|0|E}), zatonął zbudowany w 1909 roku brytyjski parowiec „Monitoria” (1904 BRT), płynący z ładunkiem węgla z Humber do Londynu (cała załoga została uratowana)[21][35]. Szczęśliwym dla załogi okrętu podwodnego dniem był ostatni dzień października 1915 roku, kiedy to na postawionych przez niego minach zatonęły 4 jednostki: zbudowany w 1880 roku jacht HMY[k] „Aries” (268 ts), na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|00|0|N|1|24|0|E} (śmierć poniosło 22 członków załogi)[36]; przewożący węgiel z Shields do Rouen norweski parowiec „Eidsiva” (1092 BRT), na wschód od Dover (bez strat w ludziach)[37]; zbudowany w 1907 roku uzbrojony trawler HMT „Othello II” (206 ts), także na wschód od Dover (zginęło 9 członków załogi)[38] oraz – na tym samym akwenie – brytyjski parowiec „Toward” (1218 BRT), przewożący drobnicę z Londynu do Belfastu (bez strat w ludziach)[21][39]. 3 listopada, 4 mile na wschód od latarni Orfordness, ze stratą 2 ludzi zatonął na minie mały brytyjski parowiec „Friargate” (264 BRT), przewożący z Londynu do Middlesbrough[40]. 12 listopada kolejną ofiarą postawionych przez UC-6 min stał się nieopodal Boulogne mały brytyjski parowiec „Moorside” (311 BRT), płynący z ładunkiem węgla z Leith do Francji (na pokładzie poległo 8 członków załogi wraz z kapitanem)[21][41]. Tego dnia zatonął też (w tym samym miejscu) zbudowany w 1903 roku brytyjski parowiec „Nigel” (1400 BRT), płynący z Newhaven do Boulogne (ze stratą 5 ludzi)[21][42]. Były to ostatnie sukcesy załogi UC-6 w 1915 roku.

1916 rok

Pierwsze zatopienie spowodowane minami postawionymi przez UC-6 w 1916 roku miało miejsce 12 stycznia, kiedy to w Cieśninie Kaletańskiej zatonął nowy brytyjski parowiec „Traquair” (1067 BRT), przewożący węgiel z Leith do Dunkierki (bez strat w ludziach)[21][43]. Na kolejny sukces trzeba było czekać miesiąc: 12 lutego zatonął zbudowany w 1891 roku „Leicester” (1001 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Portsmouth do Cromarty (Szkocja), na którym zginęło 17 członków załogi (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|04|0|N|1|15|0|E})[21][44]. 21 lutego los ten spotkał uzbrojony trawler HMT „Carlton” (267 ts), który ze stratą 9 ludzi zatonął na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|03|0|N|1|15|0|E}[45]. Trzy dni później na wschód od Grimsby zatonął francuski parowiec „Trignac” (2375 BRT), płynący pod balastem z Nantes do Newcastle(cała załoga została uratowana)[46]. W ostatnich dwóch dniach lutego na minach postawionych przez okręt zatonęły 4 brytyjskie jednostki: parowiec „Empress Of Fort William” (2181 BRT), płynący z ładunkiem węgla z South Shields do Dunkierki (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|05|0|N|1|19|30|E})[21][47]; duży, zbudowany w 1911 roku statek pasażerski „Maloja” (12 431 BRT), płynący z Londynu do Bombaju, na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|05|0|N|1|19|0|E} (w katastrofie zginęło 122 osoby)[21][48]; uzbrojony trawler HMT „Angelus” (304 ts), który ze stratą 2 ludzi zatonął na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|05|30|N|1|18|20|E}[49] oraz uzbrojony trawler HMT „Weigelia” (262 ts), który został zniszczony na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|08|30|N|1|27|30|E} (ze stratą 1 członka załogi)[50]. 4 marca nieopodal Dover na minę wszedł uzbrojony trawler HMT „Flicker” (192 ts) – wraz z okrętem zginęło 14 marynarzy[51]. Identyczny los spotkał 23 marca uzbrojony trawler HMT „Corona” (212 ts), który zatonął na wschód od Ramsgate ze stratą 13 ludzi (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|08|50|N|1|25|00|E})[52]. W tym samym dniu na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|01|50|N|1|11|30|E} na minę wszedł i zatonął brytyjski parowiec „Sea Serpent” (902 BRT), płynący z ładunkiem galwanizowanych płyt falistych z Liverpoolu do Dunkierki (na pokładzie poniosło śmierć 14 członków załogi wraz z kapitanem)[21][53]. 24 marca szczęście miała załoga pływającego na trasie FalmouthKopenhaga z ładunkiem drobnicy, soli i tytoniu duńskiego parowca „Christianssund” (1017 BRT), który zatonął na minie nieopodal Folkestone (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|01|30|N|1|11|20|E}) – wszyscy zostali uratowani[54]. Także bez strat w ludziach i w tym samym miejscu 26 marca zatonął zbudowany w 1913 roku brytyjski parowiec „Saint Cecilia” (4411 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Portland do Londynu[21][55]. Kolejny sukces załoga UC-6 odniosła 7 kwietnia, kiedy to na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|01|0|N|1|10|0|E} na minie zatonął brytyjski parowiec „Halcyon” (1319 BRT), przewożący drobnicę na trasie Bordeaux – Londyn (nikt nie zginął)[21][56]. Tydzień później (14.04) nieopodal Folkestone ze stratą 2 ludzi zatonął brytyjski parowiec „Shenandoah” (3886 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Halifax do Londynu (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|01|40|N|1|12|30|E})[21][57]. Następnymi ofiarami postawionych przez UC-6 nieopodal Dunkierki min były dwa francuskie uzbrojone trawlery: „Estafette” (267 ts), który ze stratą 8 członków załogi zatonął 21 kwietnia na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|02|0|N|2|11|0|E}[58] oraz „Saint Corentin” (216 ts), który zatonął 29 kwietnia 900 m od portu w Dunkierce na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|04|0|N|2|11|0|E} (zginęło 11 marynarzy)[59].

5 maja 1916 roku nastąpiła zmiana dowódcy okrętu – Matthias Graf von Schmettow został zastąpiony przez por. mar. Ottona Ehrentrauta[l]. W międzyczasie, 16 maja na minę postawioną podczas wcześniejszych misji wszedł zbudowany w 1902 roku holenderski parowiec pasażerski „Batavier V” (1569 BRT), kursujący na trasie Londyn – Rotterdam, który zatonął na wschód od Felixstowe na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|58|0|N|1|57|45|E}[61]. Pierwszy sukces pod nowym dowódcą UC-6 miał miejsce 26 maja, kiedy to u wybrzeży Holandii zatonęła duża belgijska barka „Volharding” (1000 BRT)[62]. 1 czerwca nieopodal Winterton bez strat w ludziach zatonął niewielki norweski parowiec „Excellenz Mehnert” (646 BRT), płynący z ładunkiem drewna z Drammen do Gravesend (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|42|0|N|2|02|0|E})[63], a 8 czerwca na tym samym akwenie mina zniszczyła uzbrojony trawler HMT „Kaphreda” (245 ts), który zatonął na wschód od Corton ze stratą 6 ludzi (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|31|45|N|1|50|00|E})[64]. 19 czerwca ofiarą min UC-6 padły dwie jednostki: brytyjski latarniowiec „Corton”, który zatonął na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|31|0|N|1|50|0|E} na wschód od Corton (zginęło 5 członków załogi)[21][65] oraz francuski trawler „Saint Jacques” (72 ts), który zatonął na postawionym jeszcze w maju polu minowym nieopodal Hawru[66]. 21 czerwca na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|39|0|N|2|10|0|E} zatonął bez strat w załodze stary (zbudowany w 1884 roku) holenderski parowiec „Otis Tarda” (759 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Rotterdamu do Goole[67], a dwa dni później jego los podzielił brytyjski parowiec „Burma” (706 BRT), płynący pod balastem z Londynu do Goole, na pokładzie którego zginęło 7 marynarzy (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|08|30|N|1|45|30|E})[21][68]. 27 czerwca na wschód od Aldeburgh (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|06|30|N|1|51|20|E}) zatonął na minie zbudowany w 1913 roku holenderski parowiec „Waalstroom” (1441 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy na trasie SwanseaAmsterdam[69]. Ostatnim czerwcowym sukcesem załogi okrętu było zniszczenie nowego uzbrojonego trawlera HMT „Hirose” (275 ts), który ze stratą 10 marynarzy zatonął nieopodal Aldeburgh (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|08|10|N|1|42|20|E})[70]. Kolejne zatopienie UC-6 miało miejsce 7 lipca, kiedy to na tym samym akwenie (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|05|0|N|1|53|0|E}) wszedł na minę brytyjski parowiec „Gannet” (1127 BRT), płynący z ładunkiem drobnicy z Rotterdamu do Londynu (w katastrofie zginęło 8 członków załogi)[21][71]. Trzy dni później nieopodal Pakefield w ten sam sposób zakończył swoją służbę brytyjski parowiec „Kara” (2338 BRT), płynący pod balastem z Rouen do South Shields (obyło się bez strat w ludziach)[21][72]. Jedynym wrześniowym sukcesem (3.09) było zatopienie w okolicy Southwold (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {52|15|0|N|1|50|0|E}) brytyjskiego parowca „Mascotte” (1097 BRT), przewożącego drobnicę z Rotterdamu do Leith, na którego pokładzie śmierć poniósł 1 marynarz[21][73].

6 września 1916 roku doszło do kolejnej zmiany dowódcy okrętu, którym został por. mar. Paul Günther[m]. Jedynym sukcesem nowego dowódcy było zatonięcie na Morzu Północnym 2 października niewielkiego kutra HMD „Girl Eva” (76 ts), na którym straciło życie 7 osób[75].

5 listopada 1916 roku nowym dowódcą okrętu został por. mar. Werner von Zerboni di Sposetti[n]. Na pierwszy sukces nowy dowódca musiał czekać do 29 grudnia, kiedy to w estuarium Tamizy na postawione przez UC-6 miny weszły trzy brytyjskie jednostki, z których dwie zatonęły: zbudowany w 1912 roku parowiec „Lonada” (1286 BRT), płynący z ładunkiem węgla na trasie Tyne – Londyn (zatonął ze stratą 6 ludzi)[21][77] oraz dwa bocznokołowe trałowce typu Ascot, o wyporności 810 ts: HMS „Ludlow” (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|51|0|N|1|20|0|E}, który zatonął tracąc 6 członków załogi)[78] i HMS „Totnes”, który doznał uszkodzeń na tej samej pozycji (nikt nie zginął)[79].

1917 rok

Pierwszy sukces w 1917 roku został odniesiony 10 lutego, a było nim zestrzelenie z karabinu maszynowego francuskiego samolotu (oznaczonego E.B.H. 412), którego załogę wzięto do niewoli[80]. 22 lutego na minie postawionej przez UC-6 został uszkodzony duży brytyjski tankowiec „Ashtabula” (7025 BRT), płynący z Port Arthur do Londynu (obyło się bez strat w ludziach)[81]. 31 marca na wschód od Felixstowe (na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|57|30|N|1|48|30|E}) postawiona przez UC-6 mina zniszczyła kuter HMD „Forward III” (89 ts), na którym straciło życie 10 osób[82][o]. Więcej szczęścia miał zbudowany w 1912 roku brytyjski tankowiec „Lumina” (5856 BRT), płynący pod balastem z Thames Haven do Cardiff, który 19 kwietnia został uszkodzony po wejściu na minę w estuarium Tamizy (nikt nie zginął)[84][85].

1 maja 1917 roku nastąpiła zmiana dowódcy okrętu – Werner von Zerboni di Sposetti został zastąpiony przez por. mar. Wernera Löwe[p]. W międzyczasie, 12 maja na minę postawioną podczas wcześniejszych misji w estuarium Tamizy wszedł brytyjski parowiec „Waterville” (1968 BRT), płynący z ładunkiem koksu z Dunston do Hawru, który uratowano osadzając na mieliźnie (bez ofiar śmiertelnych)[87]. 7 czerwca podobny los spotkał pomocniczy trałowiec HMS „Mercury” (378 ts), który doznał uszkodzeń na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|54|0|N|1|41|0|E} (zginęło 2 ludzi)[88]. Ocalał również zbudowany w 1891 roku norweski parowiec „Roald Amundsen” (4390 BRT), płynący pod balastem z Londynu do Filadelfii, który 16 czerwca po wejściu na minę na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|29|0|N|1|23|0|E} osadzono na mieliźnie, a następnie naprawiono (śmierć poniosło 3 marynarzy)[89]. Dwa dni później UC-6 osiągnął ostatni w swojej wojennej działalności sukces, kiedy to na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|29|0|N|1|23|0|E} na minę wszedł i zatonął bez strat w załodze duński parowiec „Dorte Jensen” (2086 BRT), transportujący węgiel z Tyne do Rouen[90].

2 września 1917 roku nowym dowódcą okrętu został por. mar. Gottfried Reichenbach[q].

27 września 1917 roku okręt zatonął wraz z całą załogą, prawdopodobnie po wejściu na minę na północny wschód od North Foreland, na pozycji Nieprawidłowe parametry: {51|30|0|N|1|34|0|E}[2][5]. Inne opracowania podają, że UC-6 został zbombardowany i zatopiony przez brytyjskie wodnosamoloty[9][92][93].

Wrak okrętu

Wrak okrętu został odkryty przez członków klubu płetwonurków z Canterbury w 2005 roku, jednak nie było wiadomo, czy nie jest to UC-21, również zatopiony w tej okolicy. W roku 2014 został zbadany przez brytyjskich archeologów, którzy potwierdzili, że jest to UC-6[8].

Lista załogi

Lista załogi w ostatnim rejsie (zginęło łącznie 16 osób)[8]:

por. mar. Gottfried Reichenbach – kapitan;
st. mat maszynista Binz;
palacz Brase;
st. mat maszynista Bruckner;
st. mar. Detloff;
st. mat maszynista rez. Gorke;
st. mat Jepsen;
st. palacz Kraft;
maszynista Kunkel;
? Lange;
mat maszynista Lehmann;
mar. Nabrotzki;
maszynista Nachtigal;
mar. Schubert;
mar. Schwarz;
sternik Wunderlich.

  1. Wyporność jednostek niemieckich podano w tonach metrycznych, okrętów brytyjskich w długich tonach (ts), dla statków handlowych podano pojemność w tonach rejestrowych brutto.
  2. HMS – His/Her Majesty's Ship – Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
  3. SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  4. R.H. Gibson i M. Prendergast podają inne wartości: prędkość 8,4 węzła. na powierzchni i 5,5 węzła. w zanurzeniu oraz zasięg na powierzchni 850 mil morskich przy prędkości 5 węzłów[11].
  5. W momencie zatopienia na pokładzie UC-6 przebywało 16 ludzi[5].
  6. Matthias Graf von Schmettow (9 listopada 1887 r. – 9 maja 1917 r.) – dowódca SM UC-6, UC-26, UB-10 i UB-23. Odznaczony dwukrotnie Krzyżem Żelaznym, Wojennym Krzyżem Zasługi i Orderem Hohenzollernów[15].
  7. HMT – His Majesty's Trawler – Trawler Jego Mości.
  8. W sierpniu 1915 roku UC-6 uczestniczył w 4 operacjach minowania, stawiając łącznie 48 min[23].
  9. HMD – His Majesty's Drifter – Kuter Jego Mości.
  10. We wrześniu 1915 roku UC-6 uczestniczył w 3 operacjach minowania, stawiając 36 min[31].
  11. HMY – His Majesty's Yacht – Jacht Jego Mości.
  12. Otto Ehrentraut (21 grudnia 1886 r. – 8 lutego 1917 r.) – dowódca SM UC-6 i UC-39, na którym zginął. Odznaczony Krzyżem Żelaznym[60].
  13. Paul Günther (12 stycznia 1890 r. – 14 stycznia 1917 r.) – dowódca SM UC-6 i UB-37, na którym zginął. Odznaczony Krzyżem Żelaznym i Orderem Ernestyńskim[74].
  14. Werner von Zerboni di Sposetti (8 lipca 1890 r. – 30 września 1917 r.) – dowódca SM UC-6 i UC-21, na którym zginął. Odznaczony Krzyżem Żelaznym[76].
  15. W okresie od 3.02–31.03.1917 roku UC-6 uczestniczył w 8 operacjach minowania, stawiając łącznie 96 min[83].
  16. Werner Löwe (4 lipca 1889 r. – 10 marca 1918 r.) – dowódca SM UC-6, UC-79, UC-78 i UB-58, na którym zginął. Odznaczony dwukrotnie Krzyżem Żelaznym[86].
  17. Gottfried Reichenbach (5 maja 1889 r. – 27 września 1917 r.) – dowódca SM UC-6, na którym zginął. Odznaczony Krzyżem Żelaznym[91].
  1. a b Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 59.
  2. a b c d e f Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: 2004, s. 54.
  3. a b c d e Jane's Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 127.
  4. a b c d e Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 62.
  5. a b c d e f UC 6 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-07-12].
  6. a b c Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 100.
  7. a b Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 15.
  8. a b c d e f g UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-09].
  9. a b c Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 181.
  10. a b J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 563.
  11. a b R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 313.
  12. Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: 2009, s. 14.
  13. Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser's Navy. Botley, Oxford: 2002, s. 12.
  14. a b Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 152.
  15. Kapitänleutnant Matthias Graf von Schmettow (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-12].
  16. Worsley (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-12].
  17. HMT Japan (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-12].
  18. Disa (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-12].
  19. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 172.
  20. HMT Dane (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-13].
  21. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v BRITISH MERCHANT SHIPS LOST to ENEMY ACTION Part 1 of 3 – Years 1914, 1915, 1916 in date order. naval-history.net. [dostęp 2016-09-07].
  22. Sir William Stephenson (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-13].
  23. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 170.
  24. Africa (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  25. Lydian (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  26. San Zeferino (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  27. Horden (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  28. Groningen (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  29. HMD Great Heart (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  30. Nigretia (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  31. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 174.
  32. Alose (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  33. Aleppo (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  34. Salerno (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  35. Monitoria (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  36. HMY Aries (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  37. Eidsiva (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-18].
  38. Othello Ii (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  39. Toward (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  40. Friargate (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  41. Moorside (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  42. Nigel (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  43. Traquair (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  44. Leicester (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  45. HMT Carlton (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  46. Trignac (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  47. Empress Of Fort William (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  48. Maloja (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  49. Angelus (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  50. HMT Weigelia (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-06].
  51. Flicker (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  52. HMT Corona (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  53. Sea Serpent (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  54. Christianssund (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  55. Saint Cecilia (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  56. Halcyon (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  57. Shenandoah (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  58. Estafette (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  59. Saint Corentin (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  60. Oberleutnant zur See Otto Ehrentraut (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  61. Batavier V (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  62. Volharding (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  63. Excellenz Mehnert (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  64. Kaphreda (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  65. Corton Light Vessel (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  66. Saint Jacques (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  67. Otis Tarda (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  68. Burma (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  69. Waalstroom (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  70. HMT Hirose (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  71. Gannet (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  72. Kara (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  73. Mascotte (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  74. Oberleutnant zur See Paul Günther (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  75. HMD Girl Eva (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  76. Oberleutnant zur See Werner von Zerboni di Sposetti (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  77. Lonada (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  78. HMS Ludlow (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  79. HMS Totnes (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  80. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 303.
  81. Ashtabula (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  82. HMD Forward Iii (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  83. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 299.
  84. Lumina (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  85. Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: 2000, s. 326.
  86. Oberleutnant zur See Werner Löwe (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  87. Waterville (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  88. HMPMS Mercury (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  89. Roald Amundsen (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  90. Dorte Jensen (ang.). W: Ships hit during WWI [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  91. Oberleutnant zur See Gottfried Reichenbach (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-09-07].
  92. R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: 2014, s. 188.
  93. Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007, s. 101.

Bibliografia