SS Canberra

Ten artykuł dotyczy statku pasażerskiego. Zobacz też: inne artykuły o tej nazwie.
{{{nazwa}}}
[[Plik:{{{grafika}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{opis grafiki}}}]]
{{{opis grafiki}}}
Bandera {{ państwo dane {{{bandera}}} | bandera/core | wariant = | rozmiar = | nazwa = | altlink = }}
Numer IMO {{{numer IMO}}}
Call sign {{{call sign}}}
Port macierzysty {{{port macierzysty}}}
Właściciel {{{właściciel}}}
Armator {{{armator}}}
Operator {{{operator}}}
Nadzorujące towarzystwo klasyf. {{{towarzystwo klasyfikacyjne}}}
Dane podstawowe
Typ {{{typ}}}
Materiał {{{materiał}}}
Historia
Stocznia {{{stocznia}}}
Data budowy {{{data budowy}}}
Data wodowania {{{data wodowania}}}
Data oddania do eksploatacji {{{data eksploatacji}}}
Data wycofania ze służby {{{data wycofania}}}
Data zatonięcia {{{data zatonięcia}}}
Dane techniczne
Wyporność {{{wyporność}}} t
Wyporność całkowita {{{wyporność całkowita}}} t
Nośność (DWT) {{{nośność}}}
Liczba członków załogi {{{załoga}}}
Liczba pasażerów {{{pasażerowie}}}
Długość całkowita (L) {{{długość}}} m
Długość linii wodnej {{{długość linii wodnej}}} m
Długość kadłuba {{{długość kadłuba}}} m
Długość po pokładzie {{{długość po pokładzie}}} m
Szerokość (B) {{{szerokość}}} m
Zanurzenie (D) {{{zanurzenie}}} m
Wysokość (H) {{{wysokość}}} m
Pojemność {{{pojemność}}} RT
Pojemność brutto {{{pojemność brutto}}} GT
Pojemność netto {{{pojemność netto}}} NT
Pojemność kontener. {{{pojemność TEU}}} TEU
Masa całkowita {{{masa całkowita}}}
Napęd mechaniczny
Silnik {{{silnik}}}
Moc silnika {{{moc silnika}}}
Liczba śrub napędowych {{{liczba śrub}}}
Prędkość maks. {{{prędkość}}} w.

Canberrabrytyjski statek pasażerski z lat 1961-1997, flagowa jednostka przedsiębiorstwa Penisular&Orient. W czasie wojny falklandzkiej używana jako transportowiec wojska.

Koncepcja i budowa

W drugiej połowie lat 50 XX wieku firma postanowiła wybudować dwa nowe statki, większe i szybsze od statków pasażerskich powszechnych ówcześnie do obsługi linii żeglugowych z Europy do Australii i na zachodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych.

Statek zbudowała stocznia Harland&Wolff w Belfaście. Stępkę położono 23 września 1957, a wodowanie odbyło się 16 marca 1960 (17 marca według niektórych źródeł). Matką chrzestną została Pattie Menzis, żona Roberta Menzisa, ówczesnego premiera Australii.

Od 29 kwietnia trwały próby morskie i usuwanie usterek. Statek przekazano armatorowi 19 maja 1961. Koszt budowy i wyposażenia wyniósł około 17 milionów funtów.

Służba

Jako liniowiec pasażerski

W pierwszą podróż „Canberra” wyruszyła 2 czerwca 1961 z Southampton. Trasa wiodła przez Kanał Sueski, Australię, Nową Zelandię, Hawaje do zachodnich wybrzeży Kanady i Stanów zjednoczonych.

Jako wycieczkowiec

Na przełomie lat 60 i 70 ruch pasażerski zaczęły przejmować linie lotnicze, zaś liniowce pasażerskie stawały się coraz częściej statkami wycieczkowymi. „Canberra” od początku swej służby odbywała kilka rejsów wycieczkowych w roku, a w 1973 została całkowicie wycofana z linii i przekształcona w statek wycieczkowy. Odbywała kilkunastodniowe wycieczki na Karaiby lub Morze Śródziemne, a także rejsy dookoła świata (jeden w roku).

Jako transportowiec wojska

Po wybuchu wojny falklandzkiej znajdująca się na Morzu Śródziemnym „Canberra” została zarekwirowana w celu użycia jej jako transportowca wojska. 5 kwietnia 1982 statek wszedł do Southampton, wyokrętowano pasażerów i rozpoczęto przystosowywanie do nowej roli. Zainstalowano lądowisko dla helikopterów, salę operacyjną i przygotowano pomieszczenia dla rannych. Załadowano też kontenery z wyposażeniem dla wojska.

8 kwietnia rozpoczęto załadunek wojska i 9 kwietnia „Canberra” wyszła z portu, wioząc około 2000 żołnierzy. 28 maja na Georgii Południowej „Canberra” przejęła dodatkowe 3 tysiące żołnierzy z Queen Elisabeth 2, która miała trzymać się w większej odległości od rejonu walk. Wszystkich żołnierzy wyokrętowano 2 czerwca.

W dniach 16-19 czerwca „Canberra” przewiozła jeńców argentyńskich z Falklandów do Puerto Madryn a 25 czerwca, po zabraniu na pokład 2489 żołnierzy brytyjskich, wyruszyła w drogę powrotną. Do Southampton statek powrócił 11 lipca, owacyjnie witany.

Ponownie jako wycieczkowiec

Do 11 września 1982 statek remontowano i przystosowywano do poprzedniej funkcji statku wycieczkowego.

W latach 90 XX wieku „Canberra” stawała się przestarzała i nieekonomiczna (wysokie zużycie paliwa). Jeszcze w 1992 dokonano modernizacji (kosztem 19 milionów dolarów) lecz w 1996 podjęto decyzję o zakończeniu jej eksploatacji.

Ostatni rejs pasażerski zakończył się 30 września 1997. Statek sprzedano na złom do Pakistanu. 31 października Canberrę osadzono na plaży koło Karaczi i w ciągu roku pocięto.

Informacje techniczne

Głównym projektantem „Canberry” był inż. John West, on też zaprojektował sylwetkę statku. Jednostka miała stalowy, spawany kadłub a większą część nadbudowy i nadbudówki wykonano ze stopów aluminium. Z 14 pokładów 10 było przeznaczonych dla pasażerów. W części dziobowej statku znajdowały się trzy ładownie, przeznaczone na bagaż pasażerów (w tym samochody) oraz zapasy prowiantu.

Siłownia

Canberra miała, nieczęsto spotykany na statkach pasażerskich, napęd parowo-elektryczny. 3 wysokociśnieniowe, wodnorurkowe kotły napędu głównego wytwarzały parę, która napędzała dwa turbogeneratory prądu przemiennego, każdy o mocy 32 200 kW. Każda z dwóch czteropłatowych śrub była obracana przez pojedynczy trójfazowy, synchroniczny, chłodzony powietrzem silnik elektryczny.

Oprócz napędu głównego, zainstalowany był kocioł pomocniczy oraz 4 turbogeneratory dostarczające energię elektryczną o łącznej mocy 6000 kW. Na dziobie były dwa stery strumieniowe.

Podczas prób nowy statek osiągnął prędkość 29,27 węzłów. Początkowo prędkość eksploatacyjna wynosiła 27,5 węzła. Po roku 1974 nie wykorzystywano całej mocy i prędkość eksploatacyjną zmniejszono do 23,5 w.

Wymiary i pojemność

Długość całkowita statku wynosiła 249,30 m (niektóre źródła podają 249,41 ub 249,49), długość między pionami 225,56m, szerokość 31,25m (30,65m), zanurzenie 9,84m (9,99-10,80m).

Początkowo pojemność brutto wynosiła 45 270 ton rejestrowych, pojemność netto 23 672 ton rejestrowych, zaś nośność 9910 ton.

Początkowo na Canberze było 786 kabin dla pasażerów, mogących pomieścić, według różnych źródeł, 2212 do 2272 pasażerów w dwóch klasach. Załogę stanowiło wówczas 938 do 960 osób różnych narodowości, w tym 194 osoby zatrudnione w kuchni.

Jako statek wycieczkowy, Canberra mogła zabrać 1641-1737 pasażerów (w jednej klasie), zaś załoga liczyła 795-860 osób.

Źródła

Jacek Jarosz. „Morze, Statki i Okręty”, 2013-02. Magnum-X. ISSN 1426-529X. 

Linki zewnętrzne

Strona poświęcona statkowi (ang.)