Salamis

Ten artykuł dotyczy pancernika. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Szablon:Okręt rozszerzony infobox Salamis (gr. Σαλαμίς lub Σαλαμινία) – pancernik (drednot), zbudowany dla marynarki wojennej Grecji w stoczni AG Vulcan w Hamburgu w 1912 roku. Zamówiono go w odpowiedzi na ekspansję morską Imperium Ottomańskiego rozpoczętą w roku 1911. Okręt miał mieć długość 173,7 metra, uzbrojenie główne miało się składać z ośmiu dział kalibru 356 mm, a prędkość maksymalna miała wynosić 23 węzły. Nazwa "Salamis" odnosiła się do greckiego zwycięstwa nad flotą perską w bitwie pod Salaminą w 480 roku przed naszą erą.

Stępkę okrętu położono 23 lipca 1913 roku, kadłub zwodowano 11 listopada roku następnego. Prace wstrzymano w grudniu 1914 roku, po wybuchu I wojny światowej. Niemiecka marynarka wykorzystywała nieukończoną jednostkę jako pływające koszary w Kilonii. Uzbrojenie dla okrętu zamówiono w amerykańskich zakładach Bethlehem Steel i nie mogło zostać dostarczone z powodu brytyjskiej blokady Niemiec. W wyniku tego Bethlehem Steel sprzedało działa przeznaczone dla okrętu Wielkiej Brytanii, uzbrojono nimi cztery monitory typu Abercrombie. Okręt pozostawał nieukończony także po wojnie i był przedmiotem arbitrażu międzynarodowego, którego decyzją w końcu został przyznany stoczni. Kadłub zezłomowano w 1932 roku.

Projekt

Ogólna charakterystyka

"Salamis" miał mieć długość 173,71 metra na linii wodnej, szerokość 25 metrów, zanurzenie 7,6 metra. Miał mieć wyporność 19.500 ton (19.200 długich ton; 21.500 krótkich ton). Napęd miały stanowić trzy turbiny AEG, każda napędzająca osobną śrubę napędową. Turbiny miały być napędzane przez parę dostarczaną z osiemnastu kotłów typu Yarrow. Miało to dać moc 40.000 koni mechanicznych na wale i rozpędzać okręt do prędkości maksymalnej 23 węzłów[1].

Uzbrojenie

Główne uzbrojenie jednostki miało stanowić osiem dział kalibru 356 mm/45 w czterech wieżach. Dwie wieże były zamontowane w superpozycji na dziobie przed nadbudówką, dwie na rufie za kominami[1]. Działa miały szybkostrzelność 1,25–1,75 pocisku na minutę i mogły wystrzeliwać pociski przeciwpancerne o wadze 640 kilogramów. Każde działo mogło wystrzelić 500 pocisków, zanim konieczna byłaby wymiana luf z powodu zużycia. Pociski miały być wystrzeliwane z prędkością wylotową około 760 m/s. Przy podniesieniu 15° dawało to zasięg 18.200 metrów. Z odległości 11.00 metrów pocisk miał przebijać płytę pancerną o grubości 330 milimetrów[2].

Uzbrojenie średniego kalibru miało się składać z dwunastu dział kal. 152 mm/50 w kazamatach na śródokręciu, po sześć na każdej burcie[1]. Działa te miały wystrzeliwać pociski o wadze 47,7 kilograma z szybkostrzelnością około 6 strzałów na minutę. Pociski były wystrzeliwane z prędkością wylotową 853 m/s i miały zasięg 13.700 metrów[3].

Uzbrojenie uzupełniało dwanaście szybkostrzelnych dział kalibru 75 milimetrów, także umieszczonych w kazamatach. Okręt miał być również wyposażony w pięć podwodnych wyrzutni torpedowych kalibru 500 milimetrów[1].

Opancerzenie

Pancernik miał burtowy pas pancerny o grubości 250,8 milimetra w centralnej sekcji kadłuba, która zabezpieczała najbardziej krytyczne obszary, takie jak maszynownia i komory amunicyjne. Na końcach okrętu, za wieżami (patrząc od środka) artylerii głównej pancerz miał grubość 98,4 milimetra. Wysokość pasa pancernego w tych okolicach także była zmniejszona. Główny pokład pancerny miał grubość 73 milimetrów w centralnej sekcji kadłuba i tak jak w przypadku burtowego pasa pancernego, w mniej ważnych obszarach jego grubość była zmniejszona do 38 milimetrów. Wieże artylerii głównej zabezpieczono pancerzem o grubości 250,8 milimetra z przodu i po bokach. Barbety artylerii głównej miały opancerzenie o tej samej grubości. Wieża dowodzenia była lekko opancerzona – pancerz miał grubość 32 milimetrów[1].

Budowa i jej zakończenie

W okresie poprzedzającym wojny bałkańskie (1912–1913) Imperium Ottomańskie – tradycyjny rywal morski Grecji – podjęło kroki mające na celu zmodernizowanie floty. Częścią wzmacniania sił było zamówienie drednota "Reshadiye" w 1911 roku. Ekspansja ottomańskich sił morskich zagroziła greckiej kontroli nad Morzem Egejskim. By zwalczać turecki pancernik, Grecja zdecydowała się także zamówić okręt tej klasy – "Salamis"[4]. Nowy okręt zamówiono w 1912 roku w niemieckiej stoczni AG Vulcan z siedzibą w Hamburgu. Czyniło to Grecję czternastym i ostatnim krajem, który zamówił drednota[4]. Wstępny projekt przedstawiał jednostkę o długości 140 metrów, szerokości 22 metrów i zanurzeniu 7,3 metra. Miał mieć wyporność 13.500 ton (13.300 LT; 14.900 ST) oraz napęd o mocy 26.000 koni mechanicznych, składający się z turbin napędzających dwie śruby i nadający jednostce prędkość do 21 węzłów. Uzbrojenie miało stanowić sześć dział 356 mm w trzech wieżach, osiem dział 152 mm, osiem dział 76 mm, cztery działa 37 mm i dwie wyrzutnie torpedowe 450 mm. Projekt zmieniano kilka razy, ostateczną wersję zatwierdzono 23 stycznia 1912 roku. Okręt miał być dostarczony greckiej marynarce do marca 1915 roku za sumę 1.693.000 £[1].

Stępkę położono 23 lipca 1913 roku. Kadłub zwodowano 11 listopada 1914 roku. Artylerię główną i średniego kalibru zakontraktowano w amerykańskim koncernie stalowym Bethlehem Steel. Jednak wybuch I wojny światowej w sierpniu 1914 roku drastycznie zmienił sytuację: morska blokada Niemiec wprowadzona przez Wielką Brytanię oznaczała, że dział nie można dostarczyć. Prace wstrzymano 31 grudnia 1914 roku[5]. Do tego momentu Grecja zapłaciła AG Vulcan 450.000 £[1]. Firma Bethlehem odmówiła także wysłania dział artylerii głównej do Grecji[5]. Działa kalibru 356 mm sprzedano do Wielkiej Brytanii, gdzie posłużyły do uzbrojenia czterech monitorów typu Abercrombie[1]. Nieukończoną jednostkę odholowano do Kilonii, gdzie była używana jako okręt koszarowy[6].

Po zakończeniu wojny grecka marynarka odmówiła odbioru niekompletnego kadłuba. AG Vulcan pozwał grecki rząd w 1923 roku. Długotrwały proces arbitrażowy zakończył się 23 kwietnia 1932 roku. Arbitrzy uznali, że grecki rząd jest winny stoczni AG Vulcan 30.000 £, natomiast do stoczni należy kadłub. Jednostkę rozebrano na złom tego samego roku w Bremie[1]. Drugiego greckiego drednota, o nazwie "Vasilefs Konstantinos", stanowiącego lekko zmodyfikowaną wersję francuskiego pancernika typu Bretagne, spotkał podobny los. Prace nad nim wstrzymano w momencie wybuchu wojny w kwietniu 1914 roku, a po zakończeniu wojny grecki rząd także odmówił zapłaty za nieukończoną jednostkę[4].

  1. a b c d e f g h i Gardiner & Gray, s. 384.
  2. DiGiulian: Britain 14"/45 (35.6 cm) Marks II, IV and V. 25 lutego 2009.
  3. DiGiulian: United States of America 6"/50 (15.2 cm) Mark 6 and Mark 8. 15 sierpnia 2008.
  4. a b c Sondhaus, s. 220.
  5. a b Warren, s. 160.
  6. USNI, s. 1501.

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

Szablon:Bibliografia stop

Linki zewnętrzne

Szablon:Link GA