Solaris Urbino 8,9 LE electric

{{{nazwa}}}
[[Plik:{{{zdjęcie}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{opis zdjęcia}}}]]
{{{opis zdjęcia}}}
Dane ogólne
Inne nazwy {{{inne nazwy}}}
Producent {{{producent}}}
Premiera {{{premiera}}}
Lata produkcji {{{lata produkcji}}}
Miejsce produkcji {{{miejsce produkcji}}}
Dane techniczne
Typy nadwozia {{{typy nadwozia}}}
Układ drzwi {{{układ drzwi}}}
Liczba drzwi {{{liczba drzwi}}}
Wysokość podłogi {{{wysokość podłogi}}}
Po zastosowaniu przyklęku {{{po zastosowaniu przyklęku}}}
Szerokość drzwi {{{szerokość drzwi}}}
Silniki {{{silniki}}}
Moc silników {{{moc silników}}}
Skrzynia biegów {{{skrzynia biegów}}}
Liczba przełożeń {{{liczba przełożeń}}}
Długość {{{długość}}}
Szerokość {{{szerokość}}}
Wysokość {{{wysokość}}}
Masa własna {{{masa własna}}}
Masa całkowita {{{masa całkowita}}}
Rozstaw osi {{{rozstaw osi}}}
Prędkość maksymalna {{{prędkość maksymalna}}}
Wnętrze
Liczba miejsc ogółem {{{liczba miejsc ogółem}}}
Liczba miejsc siedzących {{{liczba miejsc siedzących}}}
Informacje dodatkowe
ABS Tak
ASR Tak
EBS Tak
Klimatyzacja {{{klimatyzacja}}}
Portal Portal Komunikacja miejska

Solaris Urbino 8,9 LE electric − prototypowy, niskowejściowy elektryczny autobus miejski, zaprezentowany po raz pierwszy jesienią 2011 roku. Został wyprodukowany przez przedsiębiorstwo Solaris Bus & Coach S.A. z Bolechowa koło Poznania. Powstały 3 egzemplarze prototypowe. Produkcja seryjna miała rozpocząć się w roku 2013. W 2014 dwa Solarisy tego typu zostały wyprodukowane dla MZK w Ostrołęce[1]. Od 2 września 2016 roku 4 autobusy Solarisa obsługuja linie 154 w Krakowie[2]. Linia ta jest pierwszą linią w Polsce obsługiwaną wyłącznie przez autobusy elektryczne[3].

Prototypy

20 września 2011 roku podczas targów Transexpo 2011 zaprezentowano pierwszy prototyp autobusu Solaris Urbino 8,9 LE electric[4]. Nowy model wyposażony został w napęd elektryczny, którego głównym elementem jest produkowany przez niemiecką firmę Vossloh Kiepe czteropolowy silnik asynchroniczny o mocy maksymalnej 120 kW (163 KM) i maksymalnym momencie obrotowym 1400 Nm[5]. Energia do zasilania silnika magazynowana jest w chłodzonych cieczą dwóch bateriach litowych o łącznej pojemności 120,9 kWh i napięciu znamionowym 600V, których dostawcą jest polska firma Wamtechnik[5]. Maksymalny czas ładowania dwóch akumulatorów o łącznej masie 1400 kg z terminala ładowania 3x400V 63A wynosi 4 godziny i jest możliwy poprzez złącze plug-in firmy Walter. Doładowanie baterii możliwe jest również w trakcie jazdy pojazdu poprzez odzyskiwanie energii przy hamowaniu. Maksymalny zasięg wynosi 100 km, a autobus jest w stanie osiągnąć prędkość ograniczoną do 50 km/h. Cewka hamowania ogranicza tempo przyśpieszania autobusu. Baterie elektryczne zastąpiły kompresory napędzane za pomocą silnika spalinowego, dlatego oprócz układu napędowego, są źródłem energii dla wszystkich innych systemów w autobusie, w tym wspomagania układu kierowniczego, ogrzewania, wentylacji i sterowania elektrycznymi drzwiami. Instalacja elektryczna jest oparta o magistralę CAN-Bus.

Konstrukcja nadwozia wykonana została z rur stalowych o zwiększonej odporności na korozję. Ze względu na konieczność redukcji masy do wykonania poszycia zewnętrznego nadwozia zastosowano stal nierdzewną i lekkie panele z włókna węglowego, z którego wykonano również tylną pokrywę komory silnika[5]. Do wykończenia modelu Urbino 8,9 LE electric wykorzystane zostały komponenty o obniżonej masie jak np. cieńsze szyby i lżejsze fotele, podłoga wykonana z drewna mahoniowego (zamiast sklejki), piankowy materiał Foamed ACM do wykonania klap kanałów powietrza, oraz felgi aluminiowe[5]. Mniejsze wymiary silnika elektrycznego w stosunku do jednostki spalinowej umożliwiły ograniczenie wielkości komory silnika i tym samym przesunięcie tylnej osi o 31 cm[5] w tył, co wpłynęło na zwiększenie przestrzeni pasażerskiej. W celu zmniejszenia zużycia energii elektrycznej do wewnętrznego i zewnętrznego oświetlenia zastosowano lampy z diodami LED. Na stanowisku kierowcy zamontowano pulpit z trzema dotykowymi ekranami LCD zamiast analogowych wskaźników i tradycyjnych przełączników. Układ jezdny stanowi niezależne zawieszenie przednie typu ZF RL55 oraz tylny most DANA G150, które oparte są na miechach pneumatycznych. Rozpoczęcie produkcji seryjnej ma nastąpić w 2013 roku[5].

W pierwszej połowie 2012 roku zbudowano drugi prototyp o bogatszym wyposażeniu (m.in. klimatyzacja). Wyposażono go w system szybkiego ładowania z użyciem specjalnych ładowarek, umożliwiający naładowanie (przy mocy 100 kW) całkowicie wyczerpanych baterii w 1,5 godziny[6]. Pozwoliło to na zwiększenie zasięgu po jednokrotnym ładowaniu do ponad 150 km[6]. Od 2 czerwca 2012 roku, przez trzy tygodnie Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej - Euro 2012, woził on za darmo pasażerów na linii "E" z Portu Lotniczego Poznań-Ławica, poprzez Rondo Kaponiera do Centrum Handlu, Sztuki i Biznesu Stary Browar w centrum Poznania[7][8][9]. W tym czasie przejechał bez usterek około 3000 km. Dla celów promocyjnych karoseria na zewnątrz została pokryta sztuczną trawą[6], a podsufitka była wykończona obrazem nieba[8]. W lipcu 2012 autobus odbywał również testy w Warszawie[6].

W lipcu 2012 roku powstał trzeci prototyp[10]. Posiada on klimatyzator łączący w jedno układ chłodzenia i ogrzewania, w którym czynnikiem roboczym jest CO2. Wykorzystuje się w nim m.in. energię cieplną wytwarzaną przez część agregatów napędu elektrycznego. W autobusie tym zastosowano poszycia boczne z tradycyjnych materiałów, by umożliwić porównanie mas, technologii produkcji i kosztów różnych rozwiązań.

Jury targów Transexpo przyznało modelowi Urbino 8,9 LE electric Złoty Medal w kategorii Najlepszy Produkt. Czytelnicy niemieckiego magazynu “Busplaner” w piątej edycji konkursu, uznali pojazd za “Innowację Roku 2012” w kategorii “Transport Publiczny”[11].

Wprowadzenie ładowarek o mocy 200 kW powinno skrócić czas przewodowego ładowania baterii poprzez złącze plug-in o około połowę. W seryjnym pojeździe może znaleźć zastosowanie bezprzewodowy system zasilania indukcyjnego Bombardier PRIMOVE. Dzięki temu baterie będą mogły być ładowane na przystankach bądź tzw. pętlach autobusowych. W innych wersjach rozważana jest możliwość zasilania autobusu w czasie postoju za pośrednictwem pantografu z trakcji naziemnej lub szybka wymiana rozładowanych baterii.

Graficznym symbolem autobusu jest zielony jamnik z wtyczką elektryczną zamiast ogona.

Wyniki testu oraz wady

W 2012 roku na linii 222, w stolicy Polski na kilkunastodniowych testach był prezentowany Solaris Urbino Electric. Według stołecznego MZA baterie solarisa pozwalały jedynie na przejechanie 90-kilometrowej trasy. Aby autobus spełniał oczekiwania MZA na jednych bateriach powinien przejeżdżać 350 km, co zapewniłoby możliwość całodniowego kursowania pojazdu[12].

Przypisy

  1. Pierwsze w Polsce elektryczne autobusy Solarisa pojadą do Ostrołęki (pol.). forsal.pl. [dostęp 2015-01-20].
  2. MPK SA w Krakowie: Cztery nowe autobusy elektryczne na linii nr 154. 2016-09-02. [dostęp 2016-12-09].
  3. MPK SA w Krakowie: Pierwsza regularna linia obsługiwana autobusami elektrycznymi w Krakowie. 2014-04-29. [dostęp 2016-12-09].
  4. Wielka premiera SOLARISA na wystawie TRANSEXPO. TargiKielce.pl, 20 września 2011. [dostęp 23 września 2011].
  5. a b c d e f Premiery TRANSEXPO 2011 – Solaris i elektrobus. Infobus, 22 września 2011. [dostęp 23 września 2011].
  6. a b c d Aleksander Kierecki: Elektrobusem po Poznaniu i Warszawie. Infobus, 11 lipca 2012. [dostęp 28 sierpnia 2012].
  7. E jak elektryczny. MPK Poznań, 1 czerwca 2012. [dostęp 9 października 2012].
  8. a b Michał Prałat: Pierwszy niskopodłogowy autobus elektryczny Solaris Urbino Electric. Przystanek, nr 5 (123), s. 5-6, 29 lipca 2012. [dostęp 9 października 2012]. (pdf)
  9. Autobus elektryczny sprawdzony przez pasażerów. Solaris Bus & Coach, 9 lipca 2012. [dostęp 9 października 2012].
  10. Michał Mariański, Wkrótce premiera Solarisa Urbino Electric 12, Transport Technika Motoryzacyjna nr 9, wrzesień 2012, s. 53-55.
  11. Autobus elektryczny Solarisa nagrodzony za innowacyjność. Solaris Bus & Coach, 4 czerwca 2012. [dostęp 9 października 2012].
  12. Przejedź się elektrycznym autobusem - Warszawa - NaszeMiasto.pl, warszawa.naszemiasto.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).

Linki zewnętrzne