Sweet Track

Szablon:PropozycjaDobregoArtykułu Nieprawidłowe parametry: {51|9|49|N|2|49|31|W}

Sweet Track
Położenie drogi na mapie fizycznej regionu. Obniżenie między wzgórzami Mendip i Quantock jest podmokłe.
Erica vagans w nieznany sposób dostała się do Somersetu

Sweet Track – starożytna droga przeprawowa przez mokradła Somerset Levels w Anglii, w hrabstwie Somerset. Najstarsza ze znanych świadomie poprowadzonych dróg w Europie, której budowa sugeruje prowadzenie przemyślanych prac inżynierskich. Badania dendrochronologiczne budulca drewnianego umożliwiły dokładne podanie wieku drogi. Została wykonana w roku 3807 lub 3806 p.n.e.[1]. Uważa się, że jest to najstarsza droga na świecie[2].

Drogę odkryto podczas wydobywania torfu w roku 1970 i nazwano ją imieniem odkrywcy Raya Sweeta[3]. Droga o długości około 2 km prowadziła przez mokradła między ówczesną wyspą przy dzisiejszej wsi Westhay a wałem niedaleko Shapwick. Była częścią sieci dróg istniejących wówczas na terenie równiny.

Podczas badania Sweet Track powstała wiarygodna teoria, że przebiegał on równolegle do jeszcze starszej drogi – z roku 3838 p.n.e., dla której przyjęto nazwę Post Track. Nie zachował się jednak żaden fragment tej drogi[4].

Budowa drogi

Drogę wybudowano w XXXIX wieku p.n.e. w okresie neolitu. Składała się z pionowo wbitych słupów wykonanych z jesionu, dębu i lipy, które podpierały listwy dębowe kładzione w poprzek na całej powierzchni. Krzywość podstaw słupów wskazuje, iż były pozyskiwane ze ścinanego drewna. Do zbudowania drogi wykorzystano dwanaście różnych gatunków drewna[5], pochodzącego z dwóch różnych miejsc: podłużne bale północnej strony traktu zbudowane były z czterystuletniego dębu, podczas gdy strona południowa - z dębu mającego w chwili budowy 120 lat. Sugerowałoby to, że część drewna przeznaczonego na budulec pochodziła z części lasu wyciętehgo uprzednio. Całość pokryto torfem i mchem[6].

Droga była budowana bardzo szybko. Na całość trasy składało się ponad 4000 metrów płaskich elementów drewnianych podpartych 2000 metrów bali i 6000 kołkami. Prace mogły zostać wykonane wiosną roku 3806 p.n.e. przez 10 osób pracujących przez cały dzień[1][7]. Analiza znalezisk sugeruje, że raczej nie były to dwie rodziny pracujące wspólnie, a przedstawiciele co najmniej dwóch stosunkowo odmiennych kultur[5].

Inne znaleziska na Sweet Track

Prowadzone obok traktu wykopaliska archeologiczne potwierdziły występowanie innych elementów pochodzących z neolitu, których wiek odpowiadał wiekowi drogi. Znalezione naczynia ceramiczne charakteryzują się starannym wykonaniem, wygładzeniem, umiejętnym wykończeniem. Wątpliwe, by były używane przez budowniczych drogi, a prawdopodobnie przez jej późniejszych użytkowników[5]. Jedna z mis pełna była orzechów laskowych. Znaleziono również głowice siekier oraz groty strzał. Półmetrowa strzała świadczyć może o tym, że była to zabawka dla dziecka[6]. W pobliżu znaleziono również nasiona wrzośca rozpierzchłego (Erica vagans L.), który rośnie obecnie wyłącznie na półwyspie Lizard i nie ma dowodów, poświadczających jego występowanie na terenie Somersetu.

Wnioski ze znaleziska

Zważywszy na podmokłość terenu, materiał budulcowy musiał być pozyskany w innym miejscu i przetransportowany na miejsce budowy[7]. Droga była używana prawdopodobnie tylko przez około dziesięć lat ze względu na grząskość terenu[8]. Rodzaj gliny, z której wykonano znalezione naczynia, nigdy nie występował w południowo-zachodniej Anglii, co potwierdzałoby, że przeprawa przez bagna była elementem większej drogi, możliwe że ciągnącej się między Kanałem La Manche a Atlantykiem.

Sposób budowy drogi wskazuje na wysoką organizację społeczeństwa w tamtym okresie[5]. Aby wykonać dwukilometrowy odcinek traktu w ciągu jednego dnia, niezbędny jest podział pracy, planowanie i należyty nadzór - wykonywane prace, ich kolejność i użyte surowce świadczą o drobiazgowym zarządzaniu budową. Świadczy to też o determinacji i wysoko umotywowanej potrzebie stworzenia drogi - przeprowadzone prace logistyczne sugerują, że droga była elementem większego planu ludzi ją budujących.

Drogi Somersetu okresu neolitu

Pierwsze trakty w Somersecie powstawały głównie wzdłuż rzek. Z epoki neolitu znanych jest co najmniej trzydzieści osiem dróg[6]. Sweet Track nie był drogą wzdłuż rzeki a przeprawową - stąd również jej unikalność. Drogi służyły głównie do przemieszczania się ludności, ale również transportu surowców i produktów, choć nie ma dowodów na ich transport lądowy. Drogi transportu dóbr materialnych w Somersecie, jak np. Wiltshire Ridgeway, powstawały dopiero w epoce żelaza[6]

Obecny stan techniczny i dostęp

Większość drogi znajduje się obecnie w oryginalnym miejscu, gdzie prowadzi się prace konserwacyjne, głównie osuszające grunt. Niektóre elementy znajdują się w British Museum[9].

Miejsce nie jest udostępnione do zwiedzania[10].

Literatura

  • Michael Coster: The Origins of Somerset. Manchester: Manchester University Press. ISBN 0-7190-3675-5.
  • John Coles: Sweet Track to Glastonbury:The Somerset Levels in Prehistory. Thomas and Hudson. ISBN 0-500-27507-6.
  • G. J. Webster: The Archaeology of South West England. Taunton: Somerset Heritage Service. ISBN 978-0-86183-392-4.
  1. a b New Scientist: Science: The day the Sweet Track was built (ang.). [dostęp 18 września 2008].
  2. Błąd w składni szablonu {{Cytuj stronę}}. Brak podanego tytułu cytowanej strony (parametr tytuł=|).
  3. Szablon:Cite book
  4. Szablon:Cite book
  5. a b c d Michael Coster: The Origins of Somerset. Manchester: Manchester University Press. ISBN 0-7190-3675-5.
  6. a b c d G. J. Webster: The Archaeology of South West England. Taunton: Somerset Heritage Service. ISBN 978-0-86183-392-4.
  7. a b British Museum: Section od the Sweet Track (ang.). [dostęp 18 września 2008].
  8. Sweet Track (Peat Moors Centre) (ang.). [dostęp 18 września 2008].
  9. The Sweet Track (ang.). [dostęp 18 września 2008].
  10. Digital digging: Sweet Track, Shapwick Heath. (ang.). [dostęp 18 września 2008].