Synagoga w Rymanowie

Synagoga w Rymanowie
{{{nazwa oryginalna}}}
Ilustracja
{{{opis zdjęcia}}}
Państwo {{{państwo}}}
Miejscowość {{{miejscowość}}}
Adres {{{adres}}}
Budulec murowana
Data budowy {{{data budowy}}}
Data likwidacji {{{data likwidacji}}}
Data zburzenia {{{data zburzenia}}}
Data odbudowy {{{data odbudowy}}}
Tradycja ortodoksyjna
Obecnie restaurowana
Położenie na mapie brak
Mapa lokalizacyjna brak
Brak mapy: {{państwo dane {{{państwo}}} | mapa/core | wariant = {{{państwo}}} }}
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}}
Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|}
[{{{www}}} Strona internetowa]
Plik:RymanówSynagoga2005.jpg
Synagoga podczas prac remontowych, maj 2005
Wnętrze synagogi, maj 2005

Synagoga w Rymanowie - główna synagoga rymanowskiej gminy żydowskiej znajdująca się przy ulicy Bieleckiego.

Synagoga została zbudowana w pierwszej połowie XVII wieku. W 1920 roku przeszła gruntowany remont. Podczas II wojny światowej, hitlerowcy doszczętnie zdewastowali synagogę i urządzili w niej magazyn zrabowanego mienia żydowskiego, a następnie zboża. Po wojnie zniszczonej synagodze rozebrano dach, w 1957 roku wybuchł pożar, który dopełnił zniszczenia bożnicy. Obecnie jest w stanie remontowanej ruiny. W 2005 roku w synagodze odbyło się pierwsze od wojny nabożeństwo.

Niedawno podjęto decyzję o odbudowie synagogi. Pierwszy etap prac remontowych rozpoczął się wiosną 2005 roku, które sfinansowało stowarzyszenie Chasydów Rymanowskich oraz Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego. Kolejne prace remontowe ruszyły w 2006 roku i trwają do dzisiaj. Jest to pierwszy w Polsce powojenny projekt odbudowy synagogi w celach sakralnych. Ma ona służyć chasydom pielgrzymującym do grobu cadyka Menachema Mendla.

Murowana i orientowana synagoga została zbudowana z cegły palonej, kamieni rzecznych oraz ciosów z piaskowca. Była wkomponowana w system murów miejskich. Wewnątrz znajduje się kwadratowa sala główna oraz w północno-zachodnim narożniku okrągła wieżyczka, która spełniała funkcje obserwacyjno-obronne. W piwnicach najprawdopodobniej mieściło się więzienie. Do czasów II wojny światowej, do synagogi przylegały przybudówki; w południowej znajdował się babiniec, a w zachodniej siedziba stowarzyszenia dobroczynnego Jad Harutzim oraz Zgromadzenia Rzemieślników Żydowskich, cheder rabina Szymona Nosla oraz izba kahalna. Wewnątrz znajdują się cztery ośmiometrowe filary z korynckimi głowicami, zwieńczone czworobokiem półkolistych arkad. Kapitele kolumn, wykonane z gipsu, reprezentują styl wiedeńskiego eklektyzmu. We wnętrzu ściany są architektonicznie podzielone na cztery kondygnacje, które zdobione są freskami m.in. pałacu Dawida (wg. jednej z interpretacji w rzeczywistości przedstawiają klasztor karmelitów w Jerozolimie), Ściany Płaczu w Jerozolimie, zwierząt, tygrysa oraz napisy hebrajskie. Mniej więcej na wysokości Aron ha-kodesz znajdują się inskrypcje hebrajskie, namalowane farbą klejową. W narożniku synagogi są także dobudowane kręte schody, prowadzące na nieistniejący obecnie strych.

Podczas pierwszych prac remontowych uzupełniane były ubytki murów, z filarów dawniej wspierających sklepienie usunięto drzewa, które wyrosły na szczycie murów, położono nowy dach, wstawiono nowe okna i drzwi. We wnętrzach wstawiono nową prowizoryczną bimę, a arkę zasłonięto parochetem.

Linki zewnętrzne