Szyja skrzypka

Podbródek (element skrzypiec, na pierwszym planie po lewej)
Żeberko (element zakładany od spodu na pudło rezonansowe skrzypiec)

Szyja skrzypka (ang. {{{1}}} fiddler's neck) – zmiany skórne w obrębie szyi i podbródka, wywołane podrażnieniami związanymi z grą na skrzypcach lub altówce, rzadziej wiolonczeli. Schorzenie nieuwzględnione w klasyfikacji ICD-10. Dolegliwość szeroko znana wśród skrzypków, w terminologii medycznej ujęta dopiero w latach siedemdziesiątych XX wieku[1][2].

Etiologia

Powstaje w wyniku długotrwałego docisku wywieranego przez żuchwę (od góry) i bark wraz z obojczykiem (od dołu) na elementy instrumentu: podbródek i żeberko. Zmiany skórne mogą mieć podłoże mechaniczne (stwardnienie, obrzęk, otarcia prowadzące do zmian o charakterze grzybicznym i lub bakteryjnym) i (lub) alergiczne, jako wyprysk kontaktowy alergiczny w reakcji na materiał, z którego jest wykonany podbródek, najczęściej sole metali (nikiel[3]), a także na użyty do jego pokrycia lakier, osiadające na podbródku okruchy kalafonii ze smyczka (stosunkowo rzadko), na terpentynę, żywice syntetyczne, formaldehyd, egzotyczne gatunki drewna (mahoń)[4].

Objawy i przebieg

Zazwyczaj obserwuje się obszar lichenifikacji i hiperpigmentacji na skórze szyi poniżej kąta żuchwy. Mogą być obecne rumień, wzmożone poletkowanie skóry, bliznowacenie oraz wykwity skórne o charakterze grudek i krost ("acne mechanica"), a nawet torbieli[3][5][6].

Epidemiologia

Brak opracowań na temat występowania schorzenia w większych grupach muzyków; pojedyncze doniesienia sugerują, że jest to bardzo częsta przypadłość. W pierwszym opisie schorzenia z 1978 roku spośród muzyków Royal Academy of the British Broadcasting Corporation Orchestra praktycznie każdy grający na skrzypcach (23 skrzypków) miał objawy. W badanej grupie przeciętny wiek pojawienia się objawów wynosił 14 lat, a każdy z muzyków ćwiczył grę na instrumencie średnio 4 godziny dziennie[1]. W ankiecie, wysłanej w 2008 roku przez Gambichlera i współpracowników do 19 wyższych szkół muzycznych, 14,7% ze 116 muzyków grających na skrzypcach lub altówce zgłosiło objawy szyi skrzypka[7].

Rozpoznanie

Rozpoznanie stawia się na podstawie typowego wywiadu i obrazu klinicznego. W diagnostyce tego schorzenia wykonuje się standardowe testy płatkowe (z uwzględnieniem soli niklu), czasem zachodzi konieczność wykonania dodatkowych testów na żywice syntetyczne i różne rodzaje drewna[8]. Niekiedy wykonuje się również testy skórne punktowe[3]. Potwierdzenie związku wykrytej nadwrażliwości alergicznej na nikiel z objawami można otrzymać sprawdzając obecność soli niklu w podbródku instrumentu dimetyloglioksymem[8].

Leczenie

Leczenie jest zachowawcze[9]. Muzycy dotknięci tą dolegliwością stosują środki zaradcze w postaci maści lub wycinków tkaniny dodatkowo osłaniającej podbródek[8], u mężczyzn może pomóc zapuszczenie brody. Leczenie może być trudne, gdyż pacjenci z reguły nie zgadzają się na zastosownaie środka zaradczego jakim jest przerwa w grze na instrumencie[8].

Zobacz też

  1. a b Peachey RD, Matthews CN. 'Fiddler's neck'. „The British journal of dermatology”, s. 669–74, czerwiec 1978. DOI: 10.1111/j.1365-2133.1978.tb03586.x. PMID: 150281. 
  2. Stern JB. The edema of fiddler's neck. „Journal of the American Academy of Dermatology”, s. 538–40, grudzień 1979. PMID: 160919. 
  3. a b c Pincelli C, Motolese A, Pincelli L. Fiddler's neck and nickel dermatitis. „Contact dermatitis”, s. 37, lipiec 1985. PMID: 4042644. 
  4. Kuner N, Jappe U. Allergic contact dermatitis from colophonium, turpentine and ebony in a violinist presenting as fiddler's neck. „Contact dermatitis”, s. 258–9, kwiecień 2004. DOI: 10.1111/j.0105-1873.2004.0301i.x. PMID: 15186392. 
  5. Mills OH, Kligman A. Acne mechanica.Archiv Deramtol 111, 481 (1975
  6. Gambichler T, Boms S, Freitag M. Contact dermatitis and other skin conditions in instrumental musicians. „BMC dermatology”, s. 3, kwiecień 2004. DOI: 10.1186/1471-5945-4-3. PMID: 15090069. 
  7. Gambichler T, Uzun A, Boms S, Altmeyer P, Altenmüller E. Skin conditions in instrumental musicians: a self-reported survey. „Contact dermatitis”, s. 217–22, kwiecień 2008. DOI: 10.1111/j.1600-0536.2007.01310.x. PMID: 18353029. 
  8. a b c d Moreno JC, Gata IM, García-Bravo B, Camacho FM. Fiddler's neck. „American journal of contact dermatitis : official journal of the American Contact Dermatitis Society”, s. 39–42, marzec 1997. PMID: 9066848. 
  9. Kaufman BH, Hoffman AD, Zimmerman D. Fiddler's neck in a child. „The Journal of pediatrics”, s. 89–90, lipiec 1988. PMID: 3385536. 

Bibliografia

Szablon:Hmed