Tone (1907)

Tone
Ilustracja
Historia
Stocznia Sasebo Naval Arsenal
Początek budowy 17 listopada 1905
Wodowanie 24 października 1907
 Nippon Kaigun
Wejście do służby 15 maja 1910
Wycofanie ze służby 1 kwietnia 1931
Los okrętu zatopiony jako okręt cel 1933
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 4113 t (normalna)
4900 t (pełna)
Długość 113,8 m
Szerokość 14,4 m
Zanurzenie 5,1 m
Napęd
tłokowy silnik parowy o mocy 15 000 KM, 2 śruby
Prędkość 23 węzły
Uzbrojenie
2 działa kal. 152 mm
10 dział kal. 120 mm
4 wyrzutnie torped kal. 457 mm
Załoga 370

Tone (利根) – japoński krążownik pancernopokładowy z okresu I wojny światowej. Do służby we flocie cesarskiej wszedł w 1910 roku. Okręt nazwano imieniem rzeki płynącej na wyspie Honsiu.

Projekt i budowa

W związku z rozpoczęciem przez Japonię wojny z Rosją, w marcu 1904 roku parlament Japonii uchwalił dodatkowy wojenny program budowy okrętów. Przewidziano w nim m.in. budowę jednego krążownika pancernopokładowego, tymczasowo oznaczonego jako krążownik II klasy „A” (A gō)[1]. 30 września 1905 roku nadano mu nazwę „Tone”, od rzeki płynącej na wyspie Honsiu[1]. Budowę zlecono stoczni marynarki wojennej (arsenałowi) w Sasebo, przy czym był on pierwszym dużym okrętem zbudowanym w tej stoczni[2]. Była to jedna z pierwszych jednostek tego typu zaprojektowanych i zbudowanych w Japonii. Konstruktorem okrętu był Kondo Motoki, który swój projekt oparł na wcześniejszym krążowniku zbudowanym w Wielkiej Brytanii „Yoshino”. Miał to być ostatni japoński krążownik, na którym zastosowano tłokową maszynę parową[3]. Cechą odróżniającą okręt od wcześniejszych konstrukcji był dziób kliprowy, który tworzyły wygięte burty nadające dziobowi kielichowaty kształt. Rozwiązanie to w późniejszych latach powszechnie stosowano na japońskich okrętach[4].

Stępkę pod budowę okrętu położono 17 listopada 1905 roku, już po zakończeniu działań wojennych[1]. Budowa się przedłużała z powodów finansowych oraz małego doświadczenia stoczni w budowie okrętów tej wielkości[2]. Wodowanie nastąpiło 24 października 1907 roku, wejście do służby 15 maja 1910 roku[5].

Służba

Pierwszą misją okrętu po wejściu do służby był udział w uroczystościach w Wielkiej Brytanii z okazji koronacji króla Jerzego V w 1911 roku[3]. Po wybuchu I wojny światowej „Tone” został przydzielony do japońskiej 2 Floty, w ramach której w 1914 roku wziął udział w oblężeniu Qingdao[6]. Między innymi, 28 sierpnia korygował przez radio ostrzał bazy przez pancerniki[7].

Następnie krążownik przydzielono do japońskiej 3 Floty, w ramach której stacjonował w Singapurze, skąd wypływał na patrole mające ochraniać szlaki żeglugowe przed atakami niemieckich rajderów i u-bootów.

Okręt wycofano ze służby w 1931 roku. W kwietniu 1933 roku został zatopiony jako okręt-cel[5].

Przypisy

  1. a b c Lacroix 1997 ↓, s. 2.
  2. a b Lacroix 1997 ↓, s. 4.
  3. a b Lacroix 1997 ↓, s. 7.
  4. Lacroix 1997 ↓, s. 6.
  5. a b Gardiner i Gray (red.) 1985 ↓, s. 236.
  6. Tsingtao Campaign ↓.
  7. Michał Jarczyk. Niemiecka kolonia Tsingtau w 1914 roku. „Okręty Wojenne”. Nr 3/2016. XXVI (137), s. 13, maj-czerwiec 2016. 

Bibliografia

  • Robert Gardiner, Randal Gray (red.): Conway's All The World's Fighting Ships 1906-1921. Londyn: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. London: Chatham Publ, 1997. ISBN 1-86176-058-2. OCLC 222107331. (ang.)
  • Tsingtao Campaign (ang.). gwpda org. [dostęp 2017-07-31].