USS Kentucky (BB-66)

Zobacz też: Inne okręty USS "Kentucky".

Szablon:Okręt rozszerzony infobox USS[1] Kentucky (BB-66) – szósty i ostatni pancernik typu Iowa budowany dla United States Navy. Był drugim okrętem noszącym nazwę 15. stanu USA. Pancernik był ostatnim skierowanym do budowy okrętem typu Iowa i jedynym okrętem tego typu rozważanym do przebudowy na pancernik rakietowy. Jego budowa nie została ukończona.

Na kadłubie BB-66 miał być zbudowany drugi okręt typu Montana, ale zmiany na froncie II wojny światowej spowodowały, że zamówienie zostało zmienione na okręt typu Iowa. Pozwoliło to na zwiększenie jego prędkości o 8 węzłów, zdolności do przechodzenia przez istniejące śluzy kanału panamskiego i zwiększenie liczby dział przeciwlotniczych. Kosztem była utrata dodatkowego pancerza i redukcja liczby dział największego kalibru w porównaniu z projektem typu Montana.

Podobnie jak siostrzany okręt USS "Illinois" (BB-65), "Kentucky" był jeszcze w budowie, gdy zakończyła się II wojna światowa i stał się ofiarą powojennego ograniczania wielkości floty oraz odejścia od budowy pancerników na rzecz lotniskowców. Budowa okrętu była dwukrotnie wstrzymywana i w tym czasie okręt stanowił źródło części zapasowych do momentu sprzedaży na złom w 1958, gdy nie powiodły się próby ukończenia go jako pancernika rakietowego.

Historia projektu

Osobny artykuł: pancerniki typu Iowa.

"Kentucky" był jednym z serii "szybkich pancerników" projektowanych w 1938 przez Preliminary Design Branch w Bureau of Construction and Repair. Był piątym z sześciu okrętów typu Iowa zatwierdzonych do budowy. Jego stępkę położono w stoczni Norfolk Navy Yard w Portsmouth 6 grudnia 1944. Tak jak "Illinois", "Kentucky" różnił się od swoich siostrzanych okrętów tym, że był całkowicie spawany. To pozwoliło na zaoszczędzenie masy i wzmocnienie konstrukcji w porównaniu z nitowo-spawanym kadłubem, jaki zastosowano w poprzednich jednostkach. Pojawiła się propozycja przeprojektowania kadłuba zgodnie z projektami opancerzenia jednostek typu Montana (nowszy schemat wzmocniłby odporność pancerza o około 20%[2]), ale zostały odrzucone i "Kentucky" był budowany według projektu jednostek typu Iowa[3].

Budowa "Kentucky", podobnie jak innych okrętów typu Iowa, rozpoczęła się w odpowiedzi na zapotrzebowanie na okręty szybkiej eskorty dla lotniskowców typu Essex. Koncepcje budowy takich okrętów pojawiły się w 1935, kiedy US Navy zapoczątkowała studium projektowe dla okrętów będących powiększonymi jednostkami typu South Dakota, które nie byłyby ograniczone założeniami II londyńskiego traktatu morskiego. 4 ostatnie okręty typu Iowa ("Missouri", "Wisconsin", "Illinois" i "Kentucky") nie zostały zatwierdzone do budowy do 1940[3], a i wtedy BB-65 i BB-66 miały być większymi, wolniejszymi pancernikami uzbrojonymi w 12 dział kal. 406 mm[4][5].. Pod koniec 1939 okazało się, że marynarka wojenna potrzebuje jak najwięcej szybkich pancerników, więc "Illinois" i "Kentucky" były budowane według projektu Iowa[6][7].

Budowa

Główna artyleria "Kentucky" miała się składać z 9 dział kal. 406 mm/50 Mark 7, które mogły wystrzelić salwę pocisków przeciwpancernych o wadze 2700 funtów na odległość 39 km. Średnia artyleria miała się składać z 10 dział 127 mm o donośności 14 km. Wraz ze wzrostem znaczenia lotnictwa pojawiła się potrzeba obrony własnych okrętów przed samolotami wroga. "Kentucky" miał być wyposażony w liczne działa Oerlikon 20 mm i Bofors 40 mm, służące do obrony zgrupowań własnych jednostek[8][9].

Budowa pancernika była często przerywana: pierwsze wstrzymanie prac nastąpiło 6 czerwca 1942 i stępka została usunięta z pochylni, aby zwolnić miejsce dla budowy jednostek o wyższym priorytecie. Budowę wznowiono 6 grudnia 1944 położeniem nowej stępki, ale proces budowy został wstrzymany ponownie 17 lutego 1947. Budowę wznowiono przeszło rok później 17 sierpnia 1948 i kontynuowano do momentu przerwania budowy 20 stycznia 1950, kiedy okręt został wyprowadzony z doku, aby zrobić miejsce dla siostrzanego okrętu USS "Missouri", który wszedł na mieliznę w pobliżu Hampton Roads[10][11].

Dalsze losy

Okręt nigdy nie został ukończony, w zamian służył jako źródło części zamiennych. Był przydzielony do floty rezerwowej w Philadelphia Naval Shipyard i stał tam na kotwicy do 1958. W tym czasie pojawiło się kilka planów proponujących przerobienie "Kentucky" na pancernik rakietowy (BBG), poprzez usunięcie rufowej wieży artylerii głównej i instalacji w to miejsce systemu rakietowego. Ponieważ okręt był ukończony w 73,1%[3] (budowa została przerwana na wysokości pierwszego pokładu[12]), instalacja systemu rakietowego ograniczałaby się tylko do montażu potrzebnego wyposażenia, bez konieczności przebudowywania kadłuba jednostki[13][14]. Rysunki koncepcyjne proponowanej przebudowy pokazywały "Kentucky" wyposażonego w dwie wyrzutnie rakiet Terrier na rufie fizycznie przypominające dwuramienne wyrzutnie rakiet Mk. 26, które zostały zainstalowane na pokładach pierwszych pięciu krążowników typu Ticonderoga na początku lat 80. XX wieku.

W maju lub czerwcu 1956 roku dziób "Kentucky" został usunięty i przetransportowany przy pomocy wielkiej barki z Newport News (Wirginia), gdzie pancernik odholowano z powrotem do Norfolk Naval Shipyard, po czym został użyty do remontu USS "Wisconsin" (BB-64). Remontowany pancernik został uszkodzony w kolizji z USS "Eaton" (DDE-510) 6 maja 1956[3]. Nowy dziób został zbudowany, ale nigdy nie został zainstalowany[15].

Gdy we wczesnych latach 60. rozpoczęła się budowa USS "Sacramento" (AOE-1) i USS "Camden" (AOE-2) – pierwszych dwóch okrętów zaopatrzeniowych typu Sacramento – marynarka wojenna przekazała 4 zestawy turbin z "Kentucky" do napędzania tych okrętów. To okazało się być decyzją o długofalowych skutkach: kiedy US Navy zmieniła standard kotłów dla nowych okrętów z 600 psi na 1200 psi (4.1 na 8.3 MPa); marynarze, którzy służyli w maszynowniach na okrętach typu Sacramento (przy kotłach starego typu), zostali zaokrętowani na pokładzie "New Jersey" (BB-62) w czasie jego tury bojowej w Wietnamie i na pokładach wszystkich okrętów typu Iowa, które zostały wprowadzone ponownie do aktywnej służby i zmodernizowane w latach 80. w ramach programu Marynarka 600 okrętów[3].

"Kentucky" został skreślony z rejestru okrętów 9 czerwca 1958, a jego nieukończony kadłub sprzedano na złom firmie Boston Metals Company z Bostonu 31 października[16][12]. Był przedostatnim pancernikiem będącym w budowie dla US Navy[17] i pancernikiem o najwyższym numerze kadłuba jaki był budowany, ale nie został ukończony. USS "Wisconsin" (BB-64) był okrętem o najwyższym numerze, którego budowę ukończono, ale stało się to przed USS "Missouri" (BB-63), co czyni właśnie z tego okrętu ostatni ukończony pancernik amerykański[16][18].

  1. Z technicznego punktu widzenia prefiks "USS" jest nieprawidłowy, ponieważ pancernik nigdy nie wszedł do pełnej służby. Jednak ze względu na powszechne użycie w literaturze został tu umieszczony.
  2. Iowa Class: Armor Protection. [dostęp 1 maja 2008].
  3. a b c d e J. David Rogers: Development of the World's Fastest Battleships. [dostęp 1 maja 2008].
  4. Tony DiGiulian: United States of America 16"/50 (40.6 cm) Mark 7. [dostęp 1 maja 2008].
  5. To nie była pierwsza propozycja wprowadzona do projektu Iowa: w tym okresie niektórzy analitycy twierdzili że pancerniki nie są już potrzebne USA i padały propozycje ukończenia okrętów jako lotniskowców poprzez osadzenie na ich pokładów startowych (taką przeróbkę przeszły lotniskowce "Lexington" i "Saratoga". Ta propozycja jednak została odrzucona przez Ernesta Kinga - sekretarza marynarki wojennej (za BB-61 Iowa-class Aviation Conversion. [dostęp 28 kwietnia 2008].)
  6. W tym czasie planowano że pierwsza jednostka typu Montana otrzyma numer BB-65. Zamówiono jednak dwie dalsze jednostki typu Iowa i to one otrzymały numery BB-65 i BB-66. USS "Montana" otrzymał numer BB-67. Iowa Class (BB-61 through BB-66) Drawings. [dostęp 1 maja 2008].
  7. Projekty wcześniej zakładały, że BB-65 i BB-66 będą należały do typu Montana. Okręty te miały artylerię główną złożoną z 12 dział kal. 406 mm i grubszy pancerz, ale miały mieć mniejszą prędkość maksymalną w porównaniu do typu Iowa.
  8. Johnston, Ian & McAuley, Rob: The Battleships. London: Channel 4 Books/Pan Macmillian, LTD, 2002. ISBN 0-7522-6188-6.
  9. The 10 Greatest Fighting Ships in Military History, kanał The Discover Channel.
  10. USS Missouri (BB-63) (sekcja: Accidents aboard USS MISSOURI). [dostęp 1 maja 2008].
  11. USS Missouri (BB 63) History. W: Dictionary of American Naval Fighting Ships [on-line]. [dostęp 1 maja 2008].
  12. a b United States Navy: Naval Vessel Register (ang.). [dostęp 1 maja 2008].
  13. Zamontowanie wyrzutni rakiet na pancerniku w tym czasie już przeprowadzono na pokładzie USS "Mississippi" (BB-41/AG-128), by przetestować wyrzutnie rakiet typu Terrier (USS Mississippi (BB 41) History. W: Dictionary of American Naval Fighting Ships [on-line]. [dostęp 1 maja 2008].)
  14. .W latach 80. XX wieku przerobiono w taki sposób cztery ukończone pancerniki typu Iowa. Zmodyfikowano je w taki sposób, że mogły przenosić i wystrzeliwać pociski BGM-109 Tomahawk Missile i RGM-84 Harpoon Missile (United States General Accounting Office: Update of the Issues Concerning the Proposed Reactivation of the Iowa class battleships and the Aircraft Carrier Oriskany. 20.04.1981. s. 3-18. [dostęp 1 maja 2008].)
  15. hazegray.org USS Kentucky (BB-66) data dostępu 03.11.2007
  16. a b United States Navy: USS Kentucky (BB 66) History. W: Dictionary of American Naval Fighting Ships [on-line]. [dostęp 1 maja 2008].
  17. United States Navy: Naval Vessel Register. [dostęp 1 maja 2008].
  18. "Wisconsin" został włączony do służby 16 kwietnia 1944 (WISCONSIN (BB 64) (ang.). [dostęp 24 maja 2008].), podczas gdy USS "Missouri" wszedł do służby 11 czerwca 1944 (MISSOURI (BB 63) (ang.). [dostęp 24 maja 2008].).

Bibliografia

  • Naval Historical Foundation. The Navy. Barnes & Noble Inc, China ISBN 0-7607-6218-X
  • Keegan, John; Ellis, Chris, and Natkiel, Richard. World War II: A Visual Encyclopedia PRC Publishing Ltd. ISBN 1-85585-878-9
  • William H. Garzke and Robert O. Dulin, Jr. Battleships: United States Battleships 1935–1992
  • Sumrall, Robert. Iowa Class Battleships: Their Design, Weapons & Equipment. Naval Institute Press, 1988. ISBN 0870212982

Linki zewnętrzne

Szablon:Link FA