USS Porter (DD-356)

Szablon:Okręt rozszerzony infobox USS Porter (DD-356)amerykański niszczyciel z okresu II wojny światowej, zatopiony 26 października 1942 roku podczas walk w rejonie Guadalcanalu.

Historia budowy

W 1927 roku w Stanach zjednoczonych rozpoczęto prace koncepcyjne nad skonstruowaniem dużych niszczycieli, zdolnych do pełnienia roli przewodników flotylli. Podpisany w kwietniu 1930 roku traktat londyński ograniczył maksymalną wyporność niszczycieli na 1850 ton i taką graniczną wielkość przyjęto dla projektowanych jednostek. W maju 1932 roku stocznia New York Shipbuilding z Camden przedstawiła szczegółowy projekt nowego typu niszczycieli US Navy, nazwanego typem Porter od nazwy pierwszej budowanej jednostki i otrzymała kontrakt na cztery okręty. Kolejne cztery miała wybudować stocznia Fore Rover w Quincy, należąca do koncernu Bethlehem Steel[1].

Stępkę pod pierwszy niszczyciel typu, który otrzymał sygnaturę DD-356, położono w Camden 18 grudnia 1933 roku. Wodowanie odbyło się 12 grudnia 1935 roku a matką chrzestną okrętu została Carlile Patterson Porter[2]. Jednostka otrzymała jako trzeci okręt amerykański nazwę USS "Porter" na cześć dwóch oficerów US Navy: ojca komandora Davida Portera (1780-1843) i syna admirała Davida Dixona Portera (1813-1891)[3]. Przekazanie okrętu do służby w marynarce wojennej Stanów Zjednoczonych odbyło się 25 sierpnia 1936 roku w Filadelfii, a pierwszym dowódcą został komandor Forrest B. Royal[2].

Opis konstrukcji i modernizacji okrętu

Niszczyciele typu Porter miały stalowy, nitowany kadłub o klasycznym kształcie, z wyniesioną dziobówką i uskokiem na wysokości przedniego komina. Napęd stanowiły dwie umieszczone w oddzielnych maszynowniach turbiny parowe Parsonsa, zasilane w parę przez cztery kotły wodnorurkowe Babcock & Wilcox i napędzające dwie śruby. Łączna moc siłowni wynosiła 50 000 KM i zapewniała uzyskanie stałej prędkości maksymalnej 35 węzłów. W trakcie prób morskich USS "Porter" osiągnął prędkość chwilową 38,19 węzła.[4].

Pierwotne uzbrojenie niszczycieli składało się z ośmiu armat kal. 127 mm w czterech podwójnych wieżach, rozmieszczonych w superpozycjach na dziobie i rufie. Armaty te nie były przystosowane do prowadzenia ognia przeciwlotniczego. Artylerię przeciwlotniczą okrętów stanowiły dwa czterolufowe zestawy armat automatycznych kal. 28 mm, po jednym za wieżą nr 2 i przed wieżą nr 3. Ponadto okręty posiadały osiem wyrzutni torped kal. 533 mm w dwóch poczwórnych zestawach umieszczonych w osi symetrii na śródokręciu, z ośmioma torpedami zapasowymi. Do wykrywania okrętów podwodnych służył sonar typu QC, zaś ich zwalczanie umożliwiały dwie zrzutnie bomb głębinowych na rufie[1].

Jedyną modernizację USS "Porter" przeprowadzono jeszcze przed przystąpieniem Stanów Zjednoczonych do działań wojennych. Wobec nie najlepszej stateczności okrętu zdemontowano na nim ciężki trójnożny maszt rufowy z dalmierzem i platformą reflektorów, podobny przedni zastępując masztem palowym. Kierując się doniesieniami z europejskiego teatru działań wojennych wzmocniono przy okazji uzbrojenie przeciwlotnicze niszczyciela, instalując dodatkowo pięć działek Oerlikon kal. 20 mm. Okręt otrzymał również radary: artyleryjski Mk. 3 i przeciwlotniczy typu SC[5].

Działalność operacyjna

Po wejściu do służby USS "Porter" został wysłany w rejs próbny na wody europejskie a następnie w maju 1937 roku wziął udział w uroczystościach z okazji koronacji Jerzego VI odbywających się w St. John's na Nowej Fundlandii[2]. Od sierpnia 1937 roku wchodził w skład Floty Pacyfiku jako jednostka flagowa 2. Flotylli Niszczycieli, z portem macierzystym San Diego[6][7]. 5 grudnia 1941 roku wyszedł w morze z bazy US Navy w Pearl Harbor, unikając japońskiego ataku w dwa dni później[2].

Po rozpoczęciu działań wojennych USS "Porter" pełnił służbę patrolową i konwojową pomiędzy Hawajami a zachodnim wybrzeżem Stanów Zjednoczonych. 16 października 1942 roku wszedł, jako okręt flagowy 15. Dywizjonu Niszczycieli, w skład Task Force 16 dowodzonego przez admirała Thomasa C. Kinkaida[1]. Razem z zespołem dołączył do sił amerykańskich w rejonie Wysp Salomona, które od sierpnia toczyły zacięte walki o Guadalcanal[2].

Zatopienie USS "Porter"

USS "Porter" wchodził w skład eskorty głównych okrętów TF 16: lotniskowca USS "Enterprise" i pancernika USS "South Dakota" i wraz z nimi popłynął na północ archipelagu, w kierunku wysp Santa Cruz, gdzie 26 października 1942 roku rozegrała się bitwa powietrzno-morska znana jako bitwa koło wysp Santa Cruz. W jej trakcie dowódca niszczyciela, komandor podporucznik David G. Roberts, podjął decyzję o podjęciu z wody lotników z samolotu torpedowego Grumman Avenger, który wodował w pobliżu USS "Enterprise"[6]. USS "Porter" zastopował i zabrał na pokład pływającą w gumowej tratwie załogę porucznika pilota Richarda Battena[8]. W czasie akcji ratowniczej pilot jednego z krążących nad zespołem myśliwców Grumman Wildcat, porucznik Albert D. Pollock, zauważył ślad torpedy płynącej w kierunku burty niszczyciela i próbował ostrzelać ją z broni pokładowej, niestety bezskutecznie[9]. Torpeda trafiła w kotłownię nieruchomego okrętu, zabijając na miejscu 11 członków załogi i śmiertelnie raniąc dalszych czterech[6]. USS "Porter" utrzymywał się na powierzchni morza, dlatego dowódca nie wydał rozkazu opuszczenia jednostki. Dla asysty pozostawał w pobliżu USS "Shaw"[10]. Jednak w godzinę później admirał Kinkaid, nie chcąc narażać życia załóg obydwu jednostek, wydał rozkaz zatopienia USS "Porter". Po przejęciu załogi i uratowanych lotników USS "Shaw" zatopił uszkodzony okręt ogniem artyleryjskim[2].

Przez kolejne lata utrzymywał się pogląd, że torpeda, której trafienie doprowadziło do zatopienia USS "Porter" została wystrzelona przez japoński okręt podwodny, który znalazł się na drodze TF 16. Historycy wskazywali na I-21[11]. Jednak udostępnione po zakończeniu wojny rejestry w archiwach japońskich nie przyniosły potwierdzenia tej wersji. I-21 oraz żaden inny okręt podwodny nie przebywał wtedy na tym akwenie[6]. W 1990 roku ukazała się książka amerykańskiego historyka Richarda B. Franka "Guadalcanal : The Definitive Account of the Landmark Battle", w której przywołuje on teorię wysuniętą zaraz po bitwie przez dowódcę USS "Porter" i uratowanego pilota, że za zatonięcie niszczyciela odpowiedzialna jest torpeda z amerykańskiego samolotu torpedowego, która uwolniła się z zaczepów przy wodowaniu i mając zablokowany ster wykonała dwa pełne okrążenia, po czym uderzyła prosto w burtę okrętu[6][8].

USS "Porter" został oficjalnie skreślony z listy okrętów US Navy 2 listopada 1942 roku[2].

  1. a b c Wojciech Holicki, Amerykańskie niszczyciele typu Porter.
  2. a b c d e f g Dictionary of American Naval Fighting Ships [dostęp 8 lutego 2010]
  3. Grzegorz Nowak, Amerykański niszczyciel USS Porter, str. 42.
  4. Grzegorz Nowak, Amerykański niszczyciel USS Porter, str. 13-15, 37.
  5. Grzegorz Nowak, Amerykański niszczyciel USS Porter, str. 43-44.
  6. a b c d e Michał Kopacz, Ofiara przypadkowej torpedy – USS Porter (DD 356).
  7. Grzegorz Nowak, Amerykański niszczyciel USS Porter, str. 43.
  8. a b Jürgen Rohwer, Gerhard Hümmelchen, Chronik des Seekrieges 1939-1945.
  9. Zbigniew Flisowski, Burza nad Pacyfikiem. Tom I, str. 432-433.
  10. Zbigniew Flisowski, Burza nad Pacyfikiem. Tom I, str. 433.
  11. DANFS, Zbigniew Flisowski, Burza nad Pacyfikiem. Tom I, str. 432.

Bibliografia

Szablon:Bibliografia start

  1. Zbigniew Flisowski, Burza nad Pacyfikiem. Tom I, Poznań 1986, ISBN 83-210-0412-1
  2. Wojciech Holicki, Amerykańskie niszczyciele typu Porter, w: Nowa Technika Wojskowa, nr 1/1998, ISSN 1230-1665
  3. Michał Kopacz, Ofiara przypadkowej torpedy – USS Porter (DD 356), w: Morza, Statki i Okręty, nr 6/2003, ISSN 1426-529X
  4. Grzegorz Nowak, Amerykański niszczyciel USS Porter, Profile Morskie nr 23, Wyszków 2000, ISBN 83-87918-60-1
  5. Jürgen Rohwer, Gerhard Hümmelchen, Chronik des Seekrieges 1939-1945 [dostęp 8 lutego 2010]

Szablon:Bibliografia stop

Ten artykuł zawiera treści udostępnione w ramach domeny publicznej przez Dictionary of American Naval Fighting Ships. Treści te są umieszczone tutaj.