WASP-13

WASP-13
{{{oznaczenie bayera}}}
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Ryś
Rektascensja 09h 20m 24,70s
Deklinacja +33° 52′ 56,6″
Paralaksa (π) {{{paralaksa}}}
Odległość {{{odległość}}}
Wielkość obserwowana
(pasmo {{{pasmo}}})
{{{wielkość obserwowana }}}m
Strumień promieniowania {{{strumień promieniowania}}}
Rozmiar kątowy {{{rozmiar kątowy}}}
Prędkość radialna {{{prędkość radialna}}} km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy {{{rodzaj gwiazdy}}}
Typ widmowy {{{typ widmowy}}}
Pole powierzchni {{{pole powierzchni}}} km²
Objętość {{{objętość}}} km³
Gęstość {{{gęstość}}} kg/m³
Metaliczność [Fe/H] {{{metaliczność}}}
Wielkość absolutna {{{wielkość absolutna}}}m
Jasność {{{jasność}}} L
Okres obrotu {{{okres obrotu}}}
Prędkość obrotu {{{prędkość obrotu}}} km/s
Inklinacja {{{inklinacja}}}°
Spłaszczenie {{{spłaszczenie}}}
Przyspieszenie grawitacyjne {{{przyspieszenie grawitacyjne}}}
Prędkość ucieczki {{{prędkość ucieczki}}} km/s
Wiek 8,5 miliarda lat
Temperatura {{{temperatura}}} K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół {{{krąży wokół}}}
Półoś wielka {{{półoś wielka}}}
Okres orbitalny {{{okres orbitalny}}}
Mimośród {{{mimośród}}}
Prędkość ruchu {{{prędkość ruchu}}} km/s
Skład fotosfery
{{{skład}}}
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: {{{Flamsteed}}}
2MASS: {{{2MASS}}}
Bonner Durchmusterung: {{{BD}}}
Cordoba Durchmusterung: {{{CD}}}
Boss General Catalogue: {{{GC}}}
Katalog Gliesego: {{{GJ}}}
Katalog Henry’ego Drapera: {{{HD}}}
Katalog Hipparcosa: {{{HIP}}}
Katalog jasnych gwiazd: {{{HR}}}
SAO Star Catalog: {{{SAO}}}
{{{inne nazwy}}}

WASP-13 - gwiazda położona w gwiazdozbiorze Rysia oddalona o około 509 lat świetlnych od Ziemi, o wielkości gwiazdowej 10,42m (nie jest widoczna gołym okiem). Pod względem rozmiarów, masy i metaliczności WASP-13 jest podobna do Słońca, jest jednak od Słońca gorętsza co sugeruje, że jest od niego starsza. Gwiazda została odkryta i po raz pierwszy opisana w 1997. Począwszy od 2006 wykonano szereg obserwacji gwiazdy w ramach programu SuperWASP co doprowadziło do odkrycia w roku 2008 planety pozaziemskiej, której nadano oznaczenie WASP-13b.

Historia obserwacji

Teleskop w Haute-Provence

Według katalogu SIMBAD WASP-13 została odkryta i po raz pierwszy opisana w 1997, kiedy została skatalogowana przez astronomów dokonujących pomiarów ruchów własnych gwiazd[1]. Pomiędzy 27 listopada 2006 a 1 kwietnia 2007 dokonano szeregu dodatkowych obserwacji gwiazdy za pomocą teleskopu SuperWASP-North znajdującego się na Wyspach Kanaryjskich. Dane obserwacyjne sugerowały, że na orbicie WASP-13 może znajdować się planeta[2].

Obserwacje weryfikujące początkowe odkrycie planety miały w Szkocji, gdzie grupa naukowców brytyjskich, hiszpańskich, francuskich, szwajcarskich i amerykańskich używała do obserwacji WASP-13 fotometru z James Gregory Telescope. W czasie badań dokładniej mierzono krzywą blasku WASP-13, porównując ją do krzywej blasku znajdującej się w pobliżu jasnej gwiazdy HD 80408. Widmo optyczne gwiazdy zostało zbadane przy użyciu SOPHIE échelle spectrograph z francuskiego obserwatorium Haute-Provence Observatory, znajomość krzywej blasku i dokładnego spectrum gwiazdy pozwoliło na określenie jej prędkości radialnej. Dodatkowe pomiary widma optycznego dokonane przy pomocy Fibre-Fed Echelle Spectrograph z Nordic Optical Telescope pozwoliły na dokładne określenie charakterystyki WASP-13. W 2008 analiza danych pochodzących z obserwacji SOPHIE pozwoliło na potwierdzenie wcześniej podejrzewanego istnienia planety, która otrzymała oznaczenie WASP-13b. Jej odkrycie zostało ogłoszone w 2009[2].

Charakterystyka

WASP-13 jest gwiazdą typu widmowego G, bardzo zbliżoną do Słońca, odległą o około 509 lat świetlnych (156 parseków), położoną w gwiazdozbiorze Rysia, jej jasnosć widzialna wynosi 10,42m i nie jest ona widoczna gołym okiem z Ziemi. Temperatura efektywna WASP-13 wynosi 5826 K i jest ona wyższa niż w przypadku Słońca. Metaliczność WAS-13 jest zbliżona do metaliczności Słońca, zawartość żelaza [Fe/H] wynosi w przybliżeniu 0[3]. Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni WASP-13 wynosi 4,04 km/s2, jej prędkość obrotowa wynosi nie więcej niż 4,9 km/s[2].

Masa WASP-13 wynosi 1,03 M, jej promień to 1,34 R, Pomiary zawartości litu wspazują, że gwiazda zużyła już cały zapas helu i do fuzji jądrowej używa otacząjącego jej jądro litu. Oznacza to, że wiek WASP-13 wynosi najprawdopodobniej ok. 8,5 miliarda lat i jest ona około dwukrotnie starsza niż Słońce, niemniej dokładne określenie wieku gwiazdy jest bardzo trudne i jej wiek może mieścić się w zakresie od 4,4 do 14 miliardów lat[2].

System planetarny

Osobny artykuł: WASP-13b.

Znana jest jedna planeta orbitująca WASP-13. Znaduje się ona w odległości 0,0527 j.a. od WASP-13 (5,27% odległości Ziemi od Słońca). Planeta obiega gwiazdę co 4,35298 dni (ok. 4 dni i 8,5 godziny). Masa planety szacowana jest na 0,6 MJ, a jej średnica na 1,21 średnicy Jowisza[3].

Towarzysz
Masa
(MJ)
Okres orbitalny
(dni)
Półoś wielka
(au)
Ekscentryczność
b 0,46 4,35298±4e-05 0,0527 0

Zobacz też

  1. 2MASS J09202471+3352567 (ang.). katalog SIMBAD. [dostęp 2011-09-08].
  2. a b c d I. Skillen i inni: The 0.5MJ transiting exoplanet WASP-13b (ang.). University of Warwick. [dostęp 2011-09-08].
  3. a b WASP-13 (ang.). Extrasolar Planets Encyclopaedia. [dostęp 2011-09-08].

Linki zewnętrzne

Szablon:Link GA