Wiatka WP-150

{{{nazwa}}}
[[Plik:{{{zdjęcie}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{opis zdjęcia}}}]]
{{{opis zdjęcia}}}
Producent {{{producent}}}
Klasa {{{klasa}}}
Inne nazwy {{{inne nazwy}}}
Data premiery {{{data premiery}}}
Okres produkcji {{{okres produkcji}}}
Miejsce produkcji {{{miejsce produkcji}}}
Napęd
Silnik {{{silnik}}}
Rozrząd {{{rozrząd}}}
Pojemność {{{pojemność}}}
Stopień sprężania {{{stopień sprężania}}}
Moc {{{moc}}}
Moment obrotowy {{{moment obrotowy}}}
Skrzynia biegów {{{skrzynia biegów}}}
Ogumienie
Opona przednia {{{opona przednia}}}
Opona tylna {{{opona tylna}}}
Wymiary i masa
Długość {{{długość}}}
Szerokość {{{szerokość}}}
Wysokość {{{wysokość}}}
Wysokość siedzenia {{{wysokość siedzenia}}}
Rozstaw osi {{{rozstaw osi}}}
Masa własna {{{masa własna}}}
Pojemność baku {{{pojemność baku}}}
Osiągi
Prędkość maks. {{{prędkość maksymalna}}}
0-100 km/h {{{0-100 km/h}}}
0-200 km/h {{{0-200 km/h}}}
Inne
Poprzednik {{{poprzednik}}}
Następca {{{następca}}}
Modele bliźniacze {{{modele bliźniacze}}}
Modele pokrewne {{{modele pokrewne}}}
Modele podobne {{{modele podobne}}}
Wiatka WP-150
Po prawej Wiatka WP-150, po lewej – W-150M

Wiatka WP-150radziecki skuter, produkowany przez WPMZ w Wiatskich Polanach w latach 1957–1967. Kopia włoskiej Vespy[1]. Pierwszy ze skuterów marki Wiatka i jeden z pierwszych skuterów produkowanych w ZSRR.

Historia rozwoju

W latach 50. popularność w krajach zachodnich zaczęły zdobywać skutery, których nie produkowano do tej pory w centralnie planowanej gospodarce ZSRR. 19 czerwca 1956 Rada Ministrów ZSRR zdecydowała o podjęciu w ZSRR produkcji własnych skuterów (ros. motoroller)[2]. Z powodu braku czasu (produkcję planowano na 1957 rok) i dotychczasowych doświadczeń, zdecydowano o skopiowaniu udanych modeli zachodnich. Zadanie wdrożenia do produkcji kopii włoskiej Vespy zlecono Wiatsko-Polańskiemu Zakładowi Budowy Maszyn (Wiatsko-Polanskij Maszynostroitielnyj Zawod, WPMZ) w Wiatskich Polanach, który wcześniej nie produkował pojazdów, natomiast zajmował się produkcją zbrojeniową[1]. Dokumentację opracowano we współpracy z Centralnym Biurem Eksperymentalno-Konstrukcyjnym (CEKB) w Sierpuchowie[2]. Jednocześnie w zakładach w Tule umieszczono produkcję skuterów Tuła T-200, skopiowanych z niemieckich Glass Goggo 200[3]. Już jesienią 1956 zademonstrowano dla radzieckiej prasy trzy próbne egzemplarze Wiatki WP-150. Z powodu opóźnień kooperantów, dopiero pod koniec 1957 roku uruchomiono produkcję seryjną, produkując w tym roku 1668 egzemplarzy[2]. Bazę stanowiła Vespa GS150 z 1955 roku, jednakże silnik o mniejszej mocy i prostsza trzybiegowa skrzynia biegów zostały przejęte z wcześniejszego modelu Vespy 150 (Vespa GS150 miała skrzynię czterobiegową i rozwijała moc 8 KM)[1][4]. W stosunku do Vespy GS różnice zewnętrzne były niewielkie, m.in. nieco większy był reflektor, prędkościomierz był okrągły zamiast owalnego lub trapezowego, a od 1960 roku na błotniku przednim była dekoracyjna metalowa czerwona flaga z gwiazdą[1]. Stylizowana nazwa Вятка (Wiatka) umieszczona była w tym samym miejscu, co w pierwowzorze – na prawej osłonie przedniej. Wiatka miała drobne różnice wymiarowe, w tym większy o 4 cm rozstaw kół i była nieco cięższa z powodu grubszych blach (Vespa – 111 kg)[1].

Konstrukcja następnie była dopracowywana i ulepszana. W 1959 roku powiększono moc silnika z 4,5 do 5,5 KM, przez co prędkość maksymalna wzrosła do ponad 70 km/h[2]. W 1959 roku przeprowadzono doświadczalny rajd skuterów na dystansie 12 000 km. W 1960 roku w sprzedaży pojawiły się celuloidowe szyby przednie. W 1962 roku zakłady wyprodukowały 100-tysieczny skuter. Pierwszy model WP-150 produkowany był do 1967 roku i powstało łącznie 290 467 egzemplarzy[2].

Wiatka, z ceną 320 rubli, była jednym z najtańszych pojazdów na rynku radzieckim (dla porównania, motocykl klasy 125 cm³ M-105 kosztował 350 rubli)[1]. Od wystających boków karoserii, w ZSRR była nazywana „puzataja” (pyzata) lub „bieriemiennaja” (brzemienna)[1].

Wersje pochodne

Na bazie Wiatki opracowano trójkołowy pojazd dostawczy MG-150, o ładowności 250 kg. W latach 1958–1968 wyprodukowano ich 74 688 sztuk[2]. Na jego bazie powstały warianty MG-150P ze skrzynią ładunkową, S – wywrotka (ros. samoswał), F – furgon, C – cysterna[2]. Wyprodukowano też w 1959 roku 50 motoriksz WP-150T na potrzeby transportu zwiedzających na Wystawie Osiągnięć Gospodarki Narodowej – w przedniej części były dwa kierowane koła, z dwuosobową poprzeczną ławką[2].

Konstrukcja

Wiatka miała samonośne nadwozie, z tłoczonej blachy, do którego mocowane były podzespoły[2]. Silnik o pojemności 148 cm³, jednocylindrowy dwusuwowy chłodzony powietrzem. Silnik razem z trzybiegową skrzynią biegów i wentylatorem do chłodzenia zamontowany był bezpośrednio na wahaczu tylnego koła, z prawej strony[2]. Sprzęgło było wielotarczowe, typu mokrego. Biegi zmieniane przez obrót rączki sprzęgła, na kierownicy po lewej stronie[2]. Po prawej stronie na kierownicy była rękojeść hamulca przedniego, a pedał hamulca tylnego był na podłodze. Dźwignia rozrusznika nożnego była po prawej stronie przy silniku. Zbiornik paliwa o pojemności 12 l umieszczony pod siedzeniem. Zawieszenie koła przedniego na wahaczu wleczonym z prawej strony, ze sprężyną śrubową i amortyzatorem[2]. Reflektor był ruchomy, w integralnej obudowie z kierownicą i prędkościomierzem; głęboki błotnik przedni był ruchomy razem z kołem[2].

Dalszy rozwój

Opracowano następnie powiększony model W-175, z silnikiem o pojemności 174 cm³, unifikowanym z motocyklami produkowanymi w ZiD w Kowrowie. Nie wszedł on jednak do seryjnej produkcji[5].

W latach 1965–1974 wyprodukowano następnie 520 174 sztuki całkowicie nowego, samodzielnie opracowanego modelu W-150M, w którym ulepszony silnik przeniesiono z wahacza koła do nadwozia, co zwiększyło komfort jazdy na skutek zmniejszenia nieresorowanej masy[2]. Moc silnika wzrosła do 6 KM, masa wynosiła 120 kg, prędkość 75 km/h[5].

W latach 1974–1979 wyprodukowano 584 403 skuterów ulepszonego modelu Wiatka-3 Elektron, z zapłonem tyrystorowym (zastosowanym po raz pierwszy w ZSRR)[2]. Moc silnika wzrosła do 7 KM, prędkość do 80 km/h[5]. W 1980 roku jednak zaprzestano produkcji skuterów w WPMZ, przeznaczając zakłady dla produkcji zbrojeniowej[2].

  1. a b c d e f g Pawieł Dołgaczow: Puzataja „Wiatka”. Liegendarnyj motoroller i jego istorija: jest czem gorditsja (ПУЗАТАЯ <ВЯТКА> Легендарный мотороллер и его история: есть чем гордиться) (ros.) [dostęp 18-07-2016]
  2. a b c d e f g h i j k l m n o p Oleg Kurichin, «Russkaja osa»
  3. Oleg Kurichin, Tulskij motoroller, „Tiechnika Mołodioży” nr 8/1999, s.7 (ros.).
  4. Vespa G.S. 150 w serwisie www.scooterlounge.com (ang.) [dostęp 2-8-2016]
  5. a b c A. Woroncow i in., Encykłopiedija motocykłow, s.130

Bibliografia

  • Oleg Kurichin, «Russkaja osa», „Tiechnika Mołodioży” nr 4/1999, s.7 (ros.).
  • A. Woroncow, Je. Pewzner, D. Dolnikow, A. Popow, R. Sazonow: Encykłopiedija motocykłow, Za Ruliom, 2003, Moskwa, ISBN 5-85907-340-2 (ros.)

Linki zewnętrzne