Wielki Bolcik

Wielki Bolcik
{{{nazwa oryginalna}}}
Ilustracja
Położenie
Państwo  Białoruś
Lokalizacja rejon miadziolski
Region {{{region}}}
Wysokość lustra {{{wysokość lustra}}} m n.p.m.
Morfometria
Powierzchnia 0,14 km²
Wymiary
• max długość
• max szerokość

{{{max długość}}}
{{{max szerokość}}}
Głębokość
• maksymalna

27 m m
Długość linii brzegowej 1,8 km
Objętość 1,3 mln m³
Hydrologia
Jakość wody {{{jakość}}}
Rzeki zasilające strumień z jeziora Mały Bolcik
Rzeki wypływające strumień do rzeki Stracza
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Brak współrzędnych
Nieprawidłowe parametry: {54°57'10"N, 26°27'30"E}
Nieprawidłowe parametry: {54°57'10"N, 26°27'30"E|type:waterbody}
mapa izobaryczna

Wielki Bolcik (biał. Вялікі Болцік, Wialiki Bolcik[a], ros. Большой Болтик, Bolszoj Bołtik lub Большой Болыцик, Bolszoj Bołycyk) – jezioro na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadziolskim. Położone jest 31 km na północny zachód od miasta Miadzioł, 17 km od granicy białorusko-litewskiej, w pobliżu chutoru Kujele, w sąsiedztwie Bołduckiej Grupy Jezior. Stanowi część dorzecza Straczy[1].

Charakterystyka

Powierzchnia jeziora wynosi 0,14 km², długość − 0,74 km, największa szerokość − 0,23 km, maksymalna głębokość − 27 m, długość linii brzegowej − około 1,8 km. Objętość wody wynosi około 1,3 mln m³. Teren otaczający zbiornik wodny jest pagórkowaty, w większej części porośnięty lasem lub krzewami, miejscami bagnisty. Jego brzegi są przeważnie strome, piaszczyste, porosłe krzewami i, w niektórych miejscach, lasem. Mielizna jest wąska, piaszczysta, głębiej dno pokryte jest sapropelem. Największe głębie znajdują się w centralnej części jeziora, maksymalna − w przybliżeniu 80 m na północ od południowego brzegu, naprzeciw ujścia strumienia z jeziora Mały Bolcik. Woda charakteryzuje się czystością i wysoką przejrzystością, a także ciemno-szmaragdową barwą. Jezioro zarasta umiarkowanie. Od strony północno-zachodniej wypływa z niego strumień wpadający do rzeki Stracza, od południa wpada strumień z jeziora Mały Bolcik. W jeziorze występują okoń, płoć, leszcz, szczupak, lin i inne ryby. W rejonie zbiornika znajduje się drugie pod względem mocy źródło na Białorusi[1].

Turystyka i rekreacja

Lasy otaczające jezioro bogate są w różnego rodzaju owoce leśne i grzyby. Wędkarstwo amatorskie jest bezpłatne[1].

Historia

Jezioro w latach 1922−1939 znajdowało się na terytorium II Rzeczypospolitej[2].

Legendy

Istnieje kilka legend zapisanych przez Walerija Iwanowa, dotyczących powstania jeziora Wielki Bolcik i znajdującego się w jego pobliżu źródła[1].

Według jednej z nich, pięćset-siedemset lat temu w okolicach obecnego jeziora mieszkał leśnik-wdowiec z jedynym synem Janką. Chłopiec w wieku 17 lat wybrał się na polowanie. Tuż przed zachodem słońca zauważył pięknego łosia, do którego oddał strzał z łuku. Strzała odbiła się jednak od gałęzi dębu i jedynie raniła zwierzę. Idąc za śladem krwi, Janka odnalazł łosia nad brzegiem jeziora. Ten przemówił do niego ludzkim głosem, prosząc, by go nie zabijał, obiecując w zamian długie i szczęśliwe życie. Chłopiec obiecał oszczędzić łosia, wówczas ten uderzył lewym kopytem w ziemię, z której trysnęły źródła o niezwykłej czystości i sile. Zwierzę zapewniło Jankę, że każdy łyk z tego źródła przedłuży mu życie o dwa miesiące. Prosił go też, by pokazywał je tylko dobrym ludziom z czystym sercem. Po latach Janka ożenił się z piękną Alesią. Urodził im się syn Kanstancin, a od jego imienia nazwano wieś, w której on jako pierwszy osiedlił się wraz ze swoją rodziną. Następnie zbudowano tam drogę Połock-Wilno. Źródło zaś dało życie dużemu i pięknemu jezioru[1].

Druga legenda mówi o sąsiadach-chłopach Bołduku i Bołduczycy, którzy konkurowali między sobą, kto wykopie piękniejsze jezioro. W wyniku działania cudów i wpływu sił nieczystych, ich zmagania zaowocowały powstaniem Bołduckiej Grupy Jezior. Konflikt zakończył się zgodą i pojednaniem sąsiadów. Aby je uczcić, Bołduk i Bołduczyca utworzyli jeszcze jedno jezioro, które było najpiękniejsze − Bolcik[1].

Według trzeciej legendy pewnego dnia złodziej ukradł Bogu koronę, w której osadzone były magiczne kamienie szlachetne. Były to kryształy poznania − kto zakładał koronę za zgodą, ten otrzymywał dostęp do wiedzy, lecz zakładanie jej bez zgody było niebezpieczne. Kamienie nie zechciały być w rękach złodzieja i zaczęły wypadać z korony. Pierwsze wypadły agat, szmaragd i ich złota oprawa. Upadłszy na ziemię, spowodowały pojawienie się jezior Mały Bolcik, Wielki Bolcik i Złotego Źródła z żywą wodą[1].

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywne formy zapisu:
  1. a b c d e f g Валерий Григорьевич Иванов: Все озера Беларуси т.1 (ros.). samlib.ru, 2012-02-29. [dostęp 2015-02-10].
  2. Mapa Taktyczna Polski 1:100 000. Mapster, 1932. [dostęp 2015-02-09].