ZNTK „Mińsk Mazowiecki”

Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego „Mińsk Mazowiecki”
{{{nazwa oryginalna}}}
Logo
[[Plik:{{{grafika}}}|240x240px|alt=Ilustracja|{{{opis grafiki}}}]]
{{{opis grafiki}}}
Państwo  Polska
Siedziba ul. gen. K. Sosnkowskiego 34
05-300 Mińsk Mazowiecki[1]
Adres {{{adres}}}
Data założenia 1954
Forma prawna spółka akcyjna
Prezes Sławomir Piątek[2]
Dyrektor Sławomir Piątek[2]
Przewodniczący Rady Nadzorczej Marek Stachowicz[2]
Udziałowcy {{{udziałowcy}}}
Numer rejestru {{{numer rejestru}}}
Dane finansowe ({{{rok}}})
Przychody {{{przychody}}}
Wynik operacyjny {{{wynik operacyjny}}}
Wynik netto {{{wynik netto}}}
Kapitał własny {{{kapitał własny}}}
Kapitał zakładowy {{{kapitał zakładowy}}}
Położenie na mapie Mińska Mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna Mińska Mazowieckiego
ZNTK MM
ZNTK MM
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ZNTK MM
ZNTK MM
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ZNTK MM
ZNTK MM
Położenie na mapie powiatu mińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mińskiego
ZNTK MM
ZNTK MM
Ziemia52°10′16″N 21°32′31″E/52,171111 21,541944
Strona internetowa

Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego „Mińsk Mazowiecki” (w skrócie ZNTK Mińsk Mazowiecki lub ZNTK MM) – przedsiębiorstwo założone w 1954 w Mińsku Mazowieckim zajmujące się produkcją, modernizacjami i naprawami pojazdów szynowych. W 1991 przedsiębiorstwo wydzielono ze struktur PKP, a w 1996 przekształcono je w spółkę akcyjną. Od 2008 spółka wchodzi w skład grupy kapitałowej Pesa.

Historia

Geneza i budowa

Po II wojnie światowej Polskie Koleje Państwowe zmuszone były naprawiać tabor elektryczny w warsztatach kolejowych w Lubaniu i Gdańsku, a maszyny i urządzenia elektryczne we Wrocławiu. Zaistniała konieczność zbudowania specjalistycznych zakładów naprawczych taboru elektrycznego w pobliżu jedynego wtedy zelektryfikowanego węzła warszawskiego. W 1948 rozpoczęto ich projektowanie pod kierownictwem mgr. inż. Wiktora Tyszki[3].

W 1951, w związku z rozwojem kolei w Polsce, a w szczególności w Warszawskim Węźle Kolejowym, zadecydowano o utworzeniu Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w Mińsku Mazowieckim[4]. 29 listopada 1952 Polska Zjednoczona Partia Robotnicza i rząd państwa podjęły uchwałą decyzję o budowie tych zakładów[3]. Obiekt miał stać się zapleczem remontowym dla taboru obsługującego głównie ruch podmiejski[4].

Na początku 1953 rozpoczęto budowę zakładów o nazwie PKP – Zakłady Naprawcze Taboru Elektrycznego Mińsk Mazowiecki w budowie[3]. 22 lipca 1954, mimo trwających dalej prac, do hali naprawczej wjechał pierwszy elektryczny zespół trakcyjny[5][4]. W tym samym roku ukończono budowę pierwszych trzech hal, nazwę zakładu zmieniono na Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego w Mińsku Mazowieckim[3], a jego pierwszym dyrektorem został J. Grodzicki[6].

Część PKP (1954–1991) i samodzielne przedsiębiorstwo państwowe (1991–1996)

W latach 50. i 60. powstawały kolejne budynki zakładu. W 1955 wzniesiono dwie hale warsztatów pomocniczych, zakładową kotłownię i osiedle mieszkaniowe. W kolejnych latach powstał również magazyn podzespołów o powierzchni użytkowej 735 m², kolejne hale naprawcze, budynek straży pożarnej, stolarnia mechaniczna, przesuwnica, magazyn smarów i lakierów, magazyn stali, rozdzielnia, magazyn karbidu i studnie głębinowe, a także zelektryfikowano tory na terenie zakładu. W 1961 wybudowano budynek administracyjny, budynek socjalny i portiernię, a następnie także lakiernię, hydrofornię, warsztat obróbki plastycznej, stację prób, nasycalnię, akumulatornię, magazyn odpadów i garaż spalinowozów[5]. W 1963 ostatecznie zakończono rozbudowę zakładu[4]. W pierwszych latach działalności ZNTK naprawiały EZT serii EW51, EW52, EW53, EN56 i ED70[7].

Naprawa silników elektrycznych w halach zakładu (lata 70.)

Początkowo w mińskich zakładach przezwajano maszyny elektryczne wysokiego napięcia z wykorzystaniem gotowych importowanych elementów[8]. W 1959 we współpracy z zakładem trakcji elektrycznej Instytutu Elektrotechniki uruchomiono produkcję własnych cewek uzwojenia, a następnie również komutatorów i innych urządzeń[8]. Ponadto zakłady wytwarzały sprężyny piórowe i części z tworzyw sztucznych dla taboru kolejowego. 1 marca 1961[3] zorganizowano przyzakładowe Centralne Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne Napraw Taboru Elektrycznego, które przejęło prace dokumentacyjne i organizacyjne związane z naprawami silników. Wykonywało ono również dokumentacje konstrukcyjno-technologiczne dla taboru elektrycznego PKP na potrzeby wszystkich ZNTK zajmujących się naprawami EZT[8]. Na początku lat 60. mińskie zakłady rozpoczęły naprawy EZT serii EW55 i EN57[7]. W 1988 zbudowano kolejne hale napraw EZT[3].

W latach 1973–1990 zakłady nosiły imię kubańskiego rewolucjonisty Camila Cienfuegosa[3].

W 1991 zakłady w Mińsku, podobnie jak i inne ZNTK, zostały wyłączone ze struktur PKP i rozpoczęły działalność jako samodzielne przedsiębiorstwo państwowe. Ze względu na złą kondycję finansową kolei pozyskiwano coraz mniej zleceń i ograniczano zatrudnienie. Zdołano jednak utrzymać część wykwalifikowanej kadry oraz maszyny i urządzenia[9].

W I połowie lat 90. ZNTK MM naprawiały głównie EZT serii EN57 (94%), a także EN71 (5%) i wycofywane wówczas z eksploatacji EW55 (1%)[7].

Spółka akcyjna (od 1996)

W 1996 przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę akcyjną i w ramach Programu Powszechnej Prywatyzacji włączone do Narodowego Funduszu Inwestycyjnego „Foksal”[9], co było początkiem prywatyzacji przedsiębiorstwa[4]. Na początku XXI w. zakres działalności poszerzono o naprawy lokomotyw elektrycznych i wagonów[10].

W połowie 2002 ZNTK rozpoczęły wykonywanie niewielkich modernizacji EZT serii EN57 w ramach napraw głównych tych pojazdów, które obejmowały głównie wnętrze składów. 29 czerwca 2002 ukończono pierwszą taką przebudowę, której poddana została jednostka o numerze 1400 z katowickiego Zakładu Przewozów Regionalnych[11]. W lipcu tego samego roku akcje przedsiębiorstwa zostały kupione przez nowych inwestorów[4][12].

W 2004 zakłady przystąpiły do bardziej zaawansowanych modernizacji EZT serii EN57, które w porównaniu z przebudowami z poprzednich dwóch lat obejmowały dodatkowo m.in. wymianę urządzeń elektrycznych, modyfikację układu sterowania i zmianę konstrukcji wózków. 31 maja tamtego roku została ukończona pierwsza taka modernizacja przeprowadzona na składzie EN57-1441 z ZPR Wrocław[11].

30 kwietnia 2006 ZNTK „Mińsk Mazowiecki” ukończyły modernizację zespołu EN57-1417, która była pierwszą przebudową w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Transport. Modernizacja ta była wówczas najbardziej zaawansowaną przebudową tych pojazdów i obejmowała m.in. urządzenia elektryczne, system sterowania, wózki, wyposażenie wnętrza i kabiny maszynisty oraz ściany czołowe, które zastąpiono nowymi o opływowym kształcie[13] według projektu Wojciecha Malińskiego[14]. Przedsiębiorstwo zatrudniało wówczas około 700 osób[9].

W 2007 zakłady wykonały 9 modernizacji EN57 z impulsowym układem rozruchu[15], których zaniechano ze względu na brak zadowalających rezultatów w zakresie parametrów trakcyjnych[16].

Część grupy Pesa (od 2008)

W sierpniu 2008 większość akcji ZNTK „Mińsk Mazowiecki” została przejęta przez przedsiębiorstwo Pojazdy Szynowe Pesa Bydgoszcz, a w październiku 2009 Pesa dokupiła kolejne 25,21% akcji tego zakładu na aukcji w ministerstwie Skarbu Państwa[17]. Włączenie przedsiębiorstwa do grupy kapitałowej zapewniło mu stabilny rozwój[18] oraz umożliwiło wejście na nowe rynki[17].

Przed przejęciem spółki przez Pesę trwały w niej prace nad konstrukcją nowego trójczłonowego EZT[19] o oznaczeniu 18WE, który miał być produkowany we współpracy z Autosanem[20]. Na skutek kryzysu gospodarczego zakład ograniczył czas pracy, a projekt został wstrzymany[21].

W 2009 spółka rozpoczęła przebudowy EN57 z wykorzystaniem napędu asynchronicznego, a w 2011, w ramach zamówienia dla województwa lubelskiego[15], po raz pierwszy w pojazdach tej serii zamontowała drzwi odskokowo-przesuwne[10]. W kolejnych latach kontynuowano modernizacje tego rodzaju[15], a ich zakres ciągle się zwiększał[16]. Przebudowywane pojazdy otrzymywały czoła identyczne jak w jednostkach SPOT[15] bądź zmodyfikowane[22] według projektu Wojciecha Malińskiego i Macieja Kucharskiego[23].

Pod koniec 2009 konsorcjum Pesy i ZNTK MM uzyskało zamówienie na spalinowe zespoły trakcyjne dla województwa lubelskiego. Kontrakt ten został w całości przekazany mińskim zakładom[24], dla których był to projekt testowy związanym z wejściem przedsiębiorstwa na rynek produkcji autobusów szynowych[17]. W kolejnych latach spółka wygrywała przetargi ponownie w konsorcjum z Pesą bądź samodzielnie i na podstawie zawieranych umów produkowała wagony Mińsk[25] i zespoły Mińsk 2. Ze względu na uproszczoną technologię profilowania części czołowych pudła, pojazdy te otrzymały prostszą, bardziej kanciastą bryłę w porównaniu z ich odpowiednikami budowanymi w Bydgoszczy[24].

W I połowie 2012 zatrudnienie wynosiło 670 osób. Zakłady były wówczas w stanie wykonywać 2 naprawy piątego poziomu i 12 napraw czwartego poziomu miesięcznie[10].

Na przełomie 2012 i 2013[15] Andrzej Rudkiewicz, Jakub Rudkiewicz i Radosław Fąfara[26] opracowali na potrzeby zamówienia dla województwa łódzkiego zupełnie nową, bardziej nowoczesną ścianę czołową dla modernizowanych EZT, którą od tamtego momentu zakłady zaczęły stosować w kolejnych przebudowach[15].

We wrześniu 2015, w związku z planami serwisowania w ZNTK składów Pesa Dart dla PKP Intercity, na terenie zakładu ukończono budowę hali będącej w stanie pomieścić całą jednostkę tego typu. W obiekcie można utrzymywać maksymalnie trzy zespoły jednocześnie oraz realizować obsługę tych pociągów do poziomu P4 włącznie[27].

Działalność

Bocznica przyzakładowa

Oferta przedsiębiorstwa jest skierowana zarówno do jednostek samorządu terytorialnego, jak i do partnerów biznesowych[28]. Obejmuje ona:

  • produkcję autobusów szynowych[29],
  • modernizacje elektrowozów, EZT, wagonów osobowych i tramwajów[30],
  • naprawy główne i rewizyjne pojazdów szynowych oraz podzespołów w tych pojazdach wykorzystywanych[31].

Zestawienie działalności po 2002

Pojazdy wyprodukowane przez ZNTK MM
SA135-004 dla Kolei Dolnośląskich
SA135-012 dla woj. podkarpackiego
SA134-016 dla woj.lubelskiego
SA134-020 dla woj. lubuskiego
SA134-029 dla woj. podkarpackiego
SA134-023 dla Kolei Dolnośląskich
Pojazdy zmodernizowane przez ZNTK MM
EN57-2064 zmodernizowana w ramach SPOT
EW60-001 po pierwszej modernizacji z 2007 dla Kolei Mazowieckich
EW60-002 po drugiej modernizacji z 2014 dla Kolei Mazowieckich
EN57KM-1486 dla Kolei Mazowieckich
EN57-1089 dla SKM Trójmiasto
EN71-100 dla Kolei Mazowieckich
EN57-3001 dla SKM Warszawa
EN57AKM-1573 dla Kolei Mazowieckich
EN71-101 dla Kolei Mazowieckich
EN57AKM-3003 dla woj. łódzkiego
EN57AL-3008 dla woj. lubelskiego
ED72A-005 dla woj. śląskiego
EN57AL-1464 dla woj. pomorskiego
EN57AL-1555 dla woj. podlaskiego
EN57AL-1769 dla woj. łódzkiego
EN57AL-1730 dla woj. opolskiego
EN57AKM-1601 dla Kolei Mazowieckich
EN57AKM dla SKM Trójmiasto
EN57AL-1667 dla Kolei Mazowieckich
EN57AL-2101 dla Przewozów Regionalnych
Zestawienie pojazdów
Pojazd Liczba sztuk Lata dostaw
Produkcja (26)
SA135 11 2010–2011
SA134 15 2010–2014
Modernizacja (217+31)
EN57, w tym: 173+70 od 2006
EN57 (SPOT) 42 2006–2007
EN57KM 7 2007–2008
EN57SKM 4 2007
EN57AKM 64 2009–2014
EN57AL 85+31 od 2011
EW60 4 2007–2014
EN71, w tym: 6 2007–2010
EN71 2 2007–2010
EN71KM 4 2010
ED72A 6 2011–2013
Zestawienie zamówień
Pojazd Liczba sztuk Lata dostaw Odbiorca
Produkcja
SA135 6 2010 Koleje Dolnośląskie [32]
5 2010–2011 UM Woj. Podkarpackiego [33]
SA134 5 2010 UM Woj. Lubelskiego [34]
2 2011 UM Woj. Lubuskiego [35]
1 2011 UM Woj. Podkarpackiego [33]
3 2011 Koleje Dolnośląskie [36]
3 2013 UM Woj. Lubelskiego [37]
1 2014 UM Woj. Podkarpackiego [38]
Modernizacja
EN57 (SPOT) 25 2006 Przewozy Regionalne [39]
17 2007
EW60 2 2007 Koleje Mazowieckie [40]
2 2013–2014
EN57KM 5 2007 Koleje Mazowieckie [15]
EN57SKM 4 2007 SKM Trójmiasto [15]
EN71 1 2007 Koleje Mazowieckie [41]
EN57KM 2 2008 SKM Warszawa [15]
EN57AKM 6 2009–2010 Koleje Mazowieckie [15]
EN71 1 2010 Koleje Mazowieckie [41]
EN71KM 4 2010 Koleje Mazowieckie [41]
EN57AKM 3 2010–2011 UM Woj. Łódzkiego [15]
EN57AL 5[a] 2011 UM Woj. Lubelskiego [15]
ED72A 2 2011 Przewozy Regionalne [41]
EN57AL 1[a] 2012 UM Woj. Pomorskiego [42][15]
EN57AL 3[a] 2012 UM Woj. Pomorskiego [43][15]
EN57AL 1[a] 2012 UM Woj. Dolnośląskiego [44][45][15]
EN57AL 3[a] 2012 UM Woj. Podlaskiego [46][47][15]
EN57AL 4[a] 2012–2013 UM Woj. Łódzkiego [15]
ED72A 4[a] 2012–2013 UM Woj. Kujawsko-Pomorskiego [41]
EN57AL 4[a] 2012–2014 UM Woj. Opolskiego [48][49]
EN57AKM 34[b] 2013–2014 Koleje Mazowieckie [50][51]
EN57AL 7[a] 2013–2014 UM Woj. Zachodniopomorskiego [52][53]
EN57AKM 21 2013–2014 SKM Trójmiasto [54]
EN57AL 1 2014 UM Woj. Dolnośląskiego [55]
EN57AL 1[a] 2014 UM Woj. Podlaskiego [56][57]
EN57AL 4 2014–2015 UM Woj. Łódzkiego [58]
EN57AL 1 2015 UM Woj. Dolnośląskiego [59][60]
EN57AL 21 2015 Przewozy Regionalne [61][62][63][64]
EN57AL 27 2014–2015 Koleje Mazowieckie [65][66]
EN57AL od 3 do 10 2015 UM Woj. Zachodniopomorskiego [67][68]
EN57AL 39 2015–2017 Koleje Mazowieckie [69][70][71]
EN57AL 1 2016 UM Woj. Pomorskiego [72]
EN57 4 SKM Trójmiasto [73]
EN57 5 UM Woj. Wielkopolskiego [74]
EN57 36 Przewozy Regionalne [75]
  1. a b c d e f g h i j Zamówienie zostało udzielone ZNTK MM i Pesie, ale wszystkie pojazdy zostały zmodernizowane przez ZNTK MM.
  2. Zamówienie zostało udzielone ZNTK MM i Newagowi, nie jest znana dokładna liczba pojazdów zmodernizowanych przez poszczególne zakłady.

Prezesi zarządu

Prezesi przedsiębiorstwa po jego prywatyzacji w 2002
Od Do Osoba
listopad 2002 wrzesień 2009 Slavomír Mamatej [76]
wrzesień 2009 kwiecień 2010 Stanisław Cichoń [77][78]
maj 2010 listopad 2010 Ryszard Kędzior [79][80]
listopad 2010 ? Michał Bohuszewicz [80]
? 2013 Krzysztof Adamski [81]
2013 Sławomir Piątek [82][2]

Prezes zarządu spółki ZNTK MM obejmuje również urząd dyrektora generalnego przedsiębiorstwa[2].

Nagrody i wyróżnienia

  • 1998 – wyróżnienie na wystawie Kolej na kolej ’98 w Zduńskiej Woli-Karsznicach za ekologiczne toalety montowane w modernizowanych EZT[83].
  • 1998 – nagroda za najlepszy wyrób na targach Trako ’98 w Gdyni za automatyczny system informacji pasażerskiej przeznaczony dla dworców kolejowych[83].
  • 1998 – wyróżnienie na targach Kolej ’98 w Bydgoszczy za elektromagnetyczne tablice kierunkowe montowane w modernizowanych EZT[83].
  1. Dane kontaktowe (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  2. a b c d e Zarząd (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  3. a b c d e f g Opis polskich firm produkujących wagony silnikowe i ich wyposażenie po 1990 r.. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 20–25, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  4. a b c d e f Karol Trammer. Specjaliści od „ezetów”. „Z Biegiem Szyn”. 2/2002 (2), s. 1. Warszawa: Karol Trammer (pol.). [dostęp 2014-10-14]. 
  5. a b Historia (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  6. Kalendarium. W: Stanisław Plewako: Elektryfikacja PKP na przełomie wieków XX i XXI: w siedemdziesiątą rocznicę elektryfikacji PKP. Warszawa: Z. P. Poligrafia, 2006, s. 137-156. ISBN 978-83-922944-6-7. (pol.)
  7. a b c Jerzy Kaska, Tomasz Sadoch: Niektóre działania ZNTK Mińsk Maz. w celu modernizacji elektrycznych zespołów trakcyjnych. W: X Konferencja Naukowa Pojazdy Szynowe. T. 2: Eksploatacja i badania. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, wrzesień 1994, s. 106. ISBN 83-901691-1-8. (pol.)
  8. a b c Włodzimierz Wasilewicz: Zakłady naprawcze taboru kolejowego. W: Feliks Frontczak, Stanisław Kuczborski, Karol Kuligowski, Janusz Skoniecki, Włodzimierz Wasilewicz: 50 lat elektryfikacji PKP. Wyd. 1. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989, s. 393-402. ISBN 83-206-0763-9. (pol.)
  9. a b c Zygmunt Sobolewski. Druga młodość ZNTK „Mińsk Mazowiecki”. „Wolna Droga”. 10/2006 (436), 2006-05-12. Wrocław: „Solkol” Sp. z o.o.. ISSN 1233-2305 (pol.). [dostęp 2014-10-14]. 
  10. a b c Łukasz Pastor. ZNTK Mińsk Mazowiecki walczy o rynek napraw taboru. „Rynek Kolejowy”. 4/2012, s. 58–59. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  11. a b Bogdan Waga. Modernizacje EN57. „Koleje Małe i Duże”. 2/2005, s. 18–25. Katowice: Apland. ISSN 1641-117X (pol.). 
  12. FOKSAL NFI SA zbycie akcji ZNTK Mińsk Mazowiecki SA (pol.). bankier.pl, 2002-08-28. [dostęp 2014-10-17].
  13. Bogdan Waga. Elektryczne na start!. „Koleje Małe i Duże”. 1/2007, s. 18–22. Katowice: Apland. ISSN 1641-117X (pol.). 
  14. Wojciech Maliński: Czoło pociągu – modernizacja (pol.). maliwudesign.pl, 2015-02-19. [dostęp 2017-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-23)].
  15. a b c d e f g h i j k l m n o p q Zespoły trakcyjne serii EN57 z silnikami asynchronicznymi. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 256–265, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  16. a b Ryszard Piech. Asynchroniczne EN57. „Rynek Kolejowy”. 10/2013, s. 110–112. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  17. a b c Łukasz Malinowski. ZNTK Mińsk Mazowiecki – nowe otwarcie. „Rynek Kolejowy”. 5/2010, s. 14–15. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  18. Łukasz Pastor. Producenci taboru napędzają regiony. „Rynek Kolejowy”. 6/2014, s. 20–21. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  19. Pudło nowego ezt ZNTK Mińsk Maz. na testach w IPS Tabor Poznań (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2008-06-10. [dostęp 2014-10-14].
  20. Aleksander Kierecki: Autosan dla transportu kolejowego (pol.). inforail.pl, 2008-11-25. [dostęp 2015-10-08].
  21. Co dalej z ZNTK Mińsk Mazowiecki? (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2009-03-03. [dostęp 2014-10-14].
  22. Wojciech Maliński: Czoło pociągu – modernizacje (pol.). maliwudesign.pl, 2015-02-19. [dostęp 2017-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-23)].
  23. European Union Intellectual Property Office: 001243075-0001 (ang.). euipo.europa.eu. [dostęp 2017-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-23)].
  24. a b Autobusy szynowe 218M i ich modyfikacje. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 108–119, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  25. Autobusy szynowe 214Mb firm Pesa i ZNTK Mińsk Mazowiecki. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 120–123, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  26. European Union Intellectual Property Office: 002167593-0001 (ang.). euipo.europa.eu. [dostęp 2017-08-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-23)].
  27. ms: Hala do obsługi Dartów w Mińsku Mazowieckim gotowa (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-09-21. [dostęp 2015-09-22].
  28. Oferta (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  29. Budowa (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  30. Modernizacja (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  31. Naprawy (pol.). zntkmm.pl. [dostęp 2014-10-14].
  32. redakcja. Kolejne SA135 dla Dolnego Śląska. „Świat Kolei”. 12/2010, s. 4. Łódź: Emi-Press. ISSN 1231-5962 (pol.). 
  33. a b Paweł Terczyński. SA134 i SA135 w woj. podkarpackim. „Świat Kolei”. 8/2011, s. 4. Łódź: Emi-Press. ISSN 1231-5962 (pol.). 
  34. jar / Kolejowy Lublin: Lubelskie: Dostarczono piąty szynobus SA134 (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2010-12-16. [dostęp 2014-10-14].
  35. Informacje dotyczące taboru kolejowego województwa lubuskiego stan na dzień 31.03.2012 (pol.). [dostęp 2014-10-14].
  36. Karol Wach: SA134-023 – kolejny szynobus Kolei Dolnośląskich (pol.). inforail.pl, 2011-05-09. [dostęp 2014-10-14].
  37. jm: Lubelskie kupiło nowe pociągi od Pesy i ZNTK. Nie pojadą do lotniska? (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2012-10-10. [dostęp 2014-10-14].
  38. jm: Podkarpacki SA134 już wozi pasażerów (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-03-04. [dostęp 2014-10-14].
  39. Przebudowa zespołów serii EN57 w ramach programu SPOT. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 230–239, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  40. Modernizacja zespołów EW60 dla Kolei Mazowieckich. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 249–255, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  41. a b c d e Modernizacje zespołów serii EN71, ED72 i EW58. W: Robert Kroma, Janusz Sosiński, Krzysztof Zintel: Normalnotorowe wagony silnikowe kolei polskich 1991–2013. Wyd. 1. Poznań: BWH Kolpress, 2014, s. 266–271, seria: Encyklopedia taboru. ISBN 978-83-933257-6-4. (pol.)
  42. DAZ-ZP.272.56.11 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2011-07-27. [dostęp 2015-03-29].
  43. DAZ-ZP.272.15.12 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2012-03-20. [dostęp 2015-03-29].
  44. DU-Z.272.80.2012 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2012-06-29. [dostęp 2014-10-14].
  45. DU-Z.272.80.2012 – Informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej (pol.). 2012-08-16. [dostęp 2014-10-14].
  46. BO-II.272.30.2011 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2011-07-13. [dostęp 2016-02-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-18)].
  47. BO-II.272.30.2011 – Rozstrzygnięcie (pol.). wrotapodlasia.pl. [dostęp 2016-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-10-18)].
  48. DOA-IV.272.72.2011 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2011-09-15. [dostęp 2014-10-14].
  49. DOA-IV.272.72.2011 – Zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty (pol.). 2011-10-28. [dostęp 2014-10-14].
  50. MWZ3-205-82.9-2012 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2012-07-02. [dostęp 2014-10-14].
  51. MWZ3-205-82.9-2012 – Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty (pol.). 2012-10-24. [dostęp 2014-10-14].
  52. WOiRZL-II.272.23.2013.DP – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2013-04-26. [dostęp 2014-10-14].
  53. Pesa Bydgoszcz, ZNTK Mińsk Mazowiecki: Elektryczny Zespół Trakcyjny EN57 (pol.). [dostęp 2014-10-14].
  54. pr: SKM Trójmiasto: Zakończenie projektu modernizacji 21 ezt (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-10-28. [dostęp 2014-11-04].
  55. InfoRail: Kolejny zmodernizowany skład Kolei Dolnośląskich (pol.). inforail.pl, 2014-11-19. [dostęp 2014-11-20].
  56. 2014/S 096-168300 – Ogłoszenie o dobrowolnej przejrzystości ex ante (pol.). 2014-05-20. [dostęp 2014-05-22].
  57. Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego: Podlaskie ma 4 zmodernizowane EZT-y, będą następne (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-12-11. [dostęp 2014-12-11].
  58. Łódzkie: Będzie modernizacja kolejnych czterech EZT (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2014-07-18. [dostęp 2015-01-11].
  59. InfoRail: ZNTK Mińsk Mazowiecki z umową na modernizację dolnośląskiego EN57 (pol.). inforail.pl, 2015-08-31. [dostęp 2015-08-31].
  60. InfoRail: Odmieniony EN57-1542 wrócił do Kolei Dolnośląskich (pol.). inforail.pl, 2015-11-06. [dostęp 2015-11-06].
  61. Postępowanie nr PBL3-P/56/2013 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia. 2013-12-07. [dostęp 2015-01-11].
  62. PZP-0241-155/2014 – Zawiadomienie. 2014-08-21. [dostęp 2015-01-11].
  63. InfoRail: Pesa i ZNTK Mińsk Mazowiecki zmodernizują 21 ezt-ów Przewozów Regionalnych (pol.). inforail.pl, 2014-12-29. [dostęp 2015-01-11].
  64. Przewozy Regionalne podsumowują 2015 rok (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2015-12-30. [dostęp 2015-12-30].
  65. Koleje Mazowieckie: MWZ3-205-132-2013 – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2013-12-20. [dostęp 2015-01-11].
  66. Koleje Mazowieckie: MWZ3-205-132-2013 – Informacja o wyborze najkorzystniejszej oferty (pol.). 2014-02-21. [dostęp 2015-01-11].
  67. WOiRZL-II.272.42.2014.JD – Specyfikacja Istotnych Warunków Zamówienia (pol.). 2014-10-01. [dostęp 2015-01-11].
  68. WOiRZL-II.272.42.2014.JD – Zawiadomienie o wyborze najkorzystniejszej oferty (pol.). 2014-11-27. [dostęp 2015-01-11].
  69. InfoRail: ZNTK Mińsk Mazowiecki biorą całość zamówienia Kolei Mazowieckich (pol.). inforail.pl, 2015-11-27. [dostęp 2015-12-09].
  70. KM na półmetku z modernizacją EN57 (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2016-10-05. [dostęp 2015-10-08].
  71. inf. prasowa: Koleje Mazowieckie odebrały ostatni zmodernizowany ezt EN57 (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2017-05-31. [dostęp 2017-05-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-05-31)].
  72. ZNTK Mińsk Mazowiecki z umową na modernizację pomorskiego EN57 (pol.). inforail.pl, 2016-02-15. [dostęp 2016-02-15].
  73. ZNTK Mińsk Mazowiecki z umową na P4 czterech EN57 (pol.). inforail.pl, 2016-04-07. [dostęp 2016-12-23].
  74. InfoRail: ZNTK Mińsk Mazowiecki z umową na modernizacje wielkopolskich EN57 (pol.). inforail.pl, 2016-12-11. [dostęp 2016-12-23].
  75. Umowa na modernizację ezt-ów do standardu Polregio podpisana. inforail.pl, 2016-12-29. [dostęp 2016-12-31].
  76. Slavomir Mamatej (pol.). rynek-kolejowy.pl. [dostęp 2014-10-14].
  77. Zmiana na stanowisku prezesa ZNTK Mińsk Maz. (pol.). rbf.net.pl, 2009-09-14. [dostęp 2014-10-14].
  78. Prezes zarządu ZNTK Mińsk Mazowiecki odwołany (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2010-04-28. [dostęp 2014-10-14].
  79. Ryszard Kędzior prezesem ZNTK Mińsk Maz. (pol.). kurierkolejowy.eu, 2010-05-17. [dostęp 2014-10-14].
  80. a b Zmiany we władzach ZNTK Mińsk Mazowiecki (pol.). rynek-kolejowy.pl, 2010-11-29. [dostęp 2014-10-14].
  81. UMWZ/InfoRail: Pesa i ZNTK zmodernizują 7 ezt-ów województwa zachodniopomorskiego (pol.). inforail.pl, 2013-06-28. [dostęp 2014-10-14].
  82. mmarkiewicz: Zmodernizowane EN 57 przekazane marszałkowi (pol.). wzp.pl, 2013-11-07. [dostęp 2015-03-29].
  83. a b c ZNTK „Mińsk Mazowiecki” S.A. – liderem na rynku napraw EZT i maszyn elektrycznych. „Przegląd Kolejowy”. 10/1999, s. 33. Warszawa: Kolejowa Oficyna Wydawnicza. ISSN 1230-1337 (pol.).