Zerwa kłosowa

Zerwa kłosowa
Ilustracja
Kwiatostan
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo naczyniowe
Nadgromada nasienne
Gromada okrytonasienne
Klasa Rosopsida
Rząd dzwonkowce
Rodzina dzwonkowate
Rodzaj zerwa
Gatunek zerwa kłosowa
Nazwa systematyczna
'Phyteuma spicatum L.
Gatunek pod ochroną.svg

Zerwa kłosowaa (Phyteuma spicatum L.) – gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny dzwonkowatych. Występuje w Europie aż po południową Norwegię. Gatunek typowo leśny. W Polsce występuje na całym niżu i również w górach. Jest średnio pospolity.

Morfologia

Charakterystyka

Łodyga 
Pojedyncza, cienka, wzniesiona o wysokości od 20 do 80 cm.
Liście 
Dolne sercowate, o długich ogonkach i siatkowym unerwieniu, podwójnie piłkowane końce liści zaokrąglone. Liście łodygowe zaostrzone o wydłużonym sercowatym kształcie, podwójnie piłkowane. Liście rosnące na łodydze mają krótsze ogonki i są coraz węższe i mniejsze im wyżej są położone, najwyższe są siedzące. Przysadki kwiatowe są drobne, lancetowate, lub przekształcone w szczecinki.
Kwiaty 
Kwiaty na szczycie łodygi zebrane w jajowaty lub walcowaty stojący kłosowaty kwiatostan o wysokości od 5 do 10 cm. W jednym kłosie od kilkudziesięciu do ok. 100 kwiatów. Korona biaława z żółtawym odcieniem, na szczycie zielonawa. Złozona jest z 5 płatków. Na szczycie kłosa płatki korony pojedynczych kwiatów są ze sobą zrośnięte. Kwiaty zapylane są przez owady. Kwitnie od maja do lipca. Roślina miododajna, nektar wydzielany jest przez miodniki znajdujące się na dnie rurki kwiatowej. Dostać się do nich mogą tylko trzmiele, motyle i pszczoły. Roślina przywabia je nie tyle malo barwnymi kwiatami, co waniliowym zapachem kwiatów.
Owoc 
Torebka z ogromną ilością nasion.Torebka zaopatrzona jest w otworki, z których wydobywają się płaskie nasiona. Nasiona rozsiewane przez wiatr.
Korzeń 
Burakowaty, zgrubiały, mięsisty.
Biotop, wymagania 
Murawy, bujne łąki, hale górskie, liściaste lasy i zarośla. W Karpatach i Sudetach rośnie do piętra alpejskiego. Hemikryptofit. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla Cl. Betulo-Adenostyletea, O. Fagetalia, Ass. Calamagrostietum villosae.[1]

Ciekawostka

Występuje odmiana niebiesko kwitnąca, która jest bardzo rzadko spotykana.

Ochrona

Roślina objęta ochroną gatunkową

Bibliografia

1. Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959.
2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.

Przypisy

  1. 1.Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 8301144394.