Walt Disney Animation Studios

Walt Disney Animation Studios
Loại hình
Chi nhánh của Walt Disney Studios
Ngành nghềĐiện ảnh, phim
Thành lậpNgày 16 tháng 10 năm 1923[1]
Người sáng lậpWalt DisneyRoy O. Disney
Trụ sở chính2100 W Riverside Dr.[2], Burbank, CA, Hoa Kì
Nhân viên chủ chốt
Edwin Catmull (Chủ tịch)
John Lasseter (Giám đốc sáng tạo)
Andrew Millstein (Quản lý chung)
Sản phẩmPhim hoạt hình
Số nhân viên
800+
Công ty mẹThe Walt Disney Studios[3]
(The Walt Disney Company)
Chi nhánhDisneyToon Studios[4][5]
Websitedisneyanimation.com

Walt Disney Animation Studios, có trụ sở tại Burbank, California,[6] và trước đó được biết đến với tên gọi Walt Disney Feature Animation, Walt Disney Productions và Disney Brothers Cartoon Studio, là một công ty sản xuất phim hoạt hình của Hoa Kì chuyên sản xuất các sản phẩm phim hoạt hình, phim ngắn và chương trình truyền hình cho The Walt Disney Company. Thành lập vào ngày 16 tháng 10 năm 1923,[1] công ty này là một bộ phận của The Walt Disney Studios. Hãng phim này đã sản xuất 52 phim,[7] bắt đầu với Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn (1937), và gần đây nhất là Wreck-It Ralph (2012).

Ban đầu công ty được thành lập với tên gọi Disney Brothers Cartoon Studio sau khi hợp nhất với Walt Disney Productions vào năm 1929, hãng phim này bắt đầu hoạt động với vai trò một xưởng phim hoạt hình từ năm 1934 đến nay. Trong quá trình công ty The Walt Disney Company tái cơ cấu toàn bộ tổ chức vào năm 1986, hãng phim này đã chính thức trở thành một công ty con của công ty này dưới tên gọi Walt Disney Feature Animation, và lấy tên như hiện tại vào năm 2006, khi nó được đặt dưới quyền điều hành của The Walt Disney Studios cùng với Hãng phim hoạt hình Pixar (Pixar Animation Studios), được Disney mua lại cùng năm đó.

Trong quá trình tồn tại của mình, hãng phim được công nhận là hãng phim hoạt hình đầu tiên của Hoa Kì, và đã phát triển các công nghệ đã trở thành chuẩn mực của ngành sản xuất phim hoạt hình truyền thống.[8] Các sản phẩm hoạt hình của hãng này là một phần trong số những sản phẩm xuất sắc đáng chú ý nhất của Disney, và những ngôi sao trong loạt phim hoạt hình ngắn của họ – chuột Mickey, vịt Donald, Goofy, và Pluto – đã trở thành những nhân vật được công nhận trong nền văn hoá đại chúng, cũng như đã trở thành linh vật của cả công ty The Walt Disney Company nói chung.

Walt Disney Animation Studios, ngày nay được điều hành bởi những người đứng đầu Pixar Edwin CatmullJohn Lasseter, tiếp tục sản xuất những sản phẩm hoạt hình sử dụng cả công nghệ vẽ tay truyền thống và công nghệ mô phỏng hình ảnh trên máy tính (computer generated imagery). Bộ phim thứ 53 của họ, Frozen, hiện đang trong quá trình sản xuất hậu kì và được ấn định ngày ra mắt là 27 tháng 11 năm 2013. Sản phẩm thứ 54 của họ, Big Hero 6, hiện đang trong quá trình sản xuất và được ấn định ngày ra mắt là 7 tháng 11 năm 2014.

Lịch sử

Thập niên 1920: Thành lập và những năm đầu

Hai công dân của thành phố Kansas, Missouri Walt DisneyRoy O. Disney thành lập công ty Disney Brothers Cartoon Studio tại Los Angeles vào năm 1923, sản xuất một series phim ngắn không có tiếng Alice Comedies với sự tham gia diễn xuất của một số nữ diễn viên nhí trong thế giới hoạt hình. Loạt phim Alice Comedies được phân phối bởi hãng Winkler Pictures của Margaret J. Winkler, hãng này sau đó cũng phát hành series phim đề tài ngắn thứ hai của Disney, bộ phim hoạt hình toàn bộ Oswald the Lucky Rabbit, thông qua Universal Pictures bắt đầu từ năm 1927. Xưởng phim The Disney studio được thành lập tại văn phòng ở mặt trước cửa hàng trên đại lộ Kingswell, ở khu buôn bán kinh doanh của Los Angeles trước khi chuyển tới một toà nhà mới xây trên một lô đất ở số 2719, đại lộ Hyperion.

Sau những năm đầu tiên thành công với Oswald, Walt Disney cố làm mới hợp đồng của họ với Winkler Pictures, nhưng Charles Mintz, người đã lên nắm quyền điều hành việc kinh doanh sau khi kết hôn với Margaret Winkler, muốn buộc Disney chấp nhận một mức thanh toán trước thấp hơn cho mỗi tập phim Oswald. Disney từ chối, và sau khi Universal nắm giữ bản quyền loạt phim "Oswald" thay Disney, Mintz thành lập xưởng phim hoạt hình riêng để sản xuất loạt phim hoạt hình Oswald, thuê phần lớn nhân viên của Disney sang làm việc một khi hợp đồng của Disney với Mintz và Universal được hoàn tất vào giữa năm 1928.

Làm việc bí mật trong khi những nhân viên khác hoàn thành các tập phim Oswalds còn lại theo hợp đồng, Disney và hoạ sĩ hoạt hình chính Ub Iwerks dẫn đầu một nhóm các nhân viên trung thành trong sản xuất hoạt hình sáng tạo nên một nhân vật mới tên là chuột Mickey. Hai tập phim hoạt hình Chú chuột Mickey đầu tiên, Plane CrazyThe Galloping Gaucho, chỉ gây được ấn tượng nhỏ khi chiếu thử cho một số lượng người xem được tuyển hạn chế trong mùa hè năm 1928. Tuy nhiên, trong tập phim thứ ba của phim hoạt hình Mickey, Disney sản xuất thêm phần nhạc phim, hợp tác với nhạc sĩ Carl Stalling và doanh nhân Pat Powers, người cung cấp cho Disney công nghệ sản xuất nhạc nền trên phim "Cinephone" quan trọng của mình. Sau đó, tập phim hoạt hình thứ ba của Chú chuột Mickey Mouse, Steamboat Willie, trở thành phim hoạt hình đầu tiên của Disney với phần âm thanh được đồng bộ cùng hình ảnh, và đã đạt được thành công quan trọng trong lần ra mắt đầu tiên vào tháng 11 năm 1928 ở rạp West 57th Theatre tại thành phố New York. Series phim Chú chuột Mickey có phần âm thanh, phát hành bởi Powers thông qua hãng phim Celebrity Productions, nhanh chóng trở thành series phim hoạt hình nổi tiếng và được ưa chuộng nhất ở Hoa Kì. Một series phim hoạt hình có âm thanh thứ hai của Disney, Silly Symphonies, lần đầu công chiếu vào năm 1929 cùng ví The Skeleton Dance. Mỗi tập Silly Symphony là một bộ phim hoạt hình ngắn tập trung vào lĩnh vực âm nhạc hoặc một chủ đề riêng biệt.

Thập niên 1930: Silly SymphoniesNàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn

Trong năm 1930, những bất đồng về tài chính giữa Disney và Powers dẫn tới sự sáp nhập trở lại xưởng phim của Disney vào ngày 16 tháng 12 năm 1929[ChWDC 1] thành Walt Disney Productions, kí một hợp đồng phát hành phim mới với Columbia Pictures. Đáp lại điều này, Powers kí hợp đồng với Ub Iwerks, người sau đó bắt đầu sản xuất phim hoạt hình tại xưởng phim riêng của ông.

Columbia phát hành các phim ngắn của Disney trong hai năm trước khi Disney lại bắt tay vào kí kết một thoả thuận phát hành phim mới với hãng United Artists vào năm 1932. Cũng trong năm đó, Disney kí kết một hợp đồng độc quyền có thời hạn hai năm với Technicolor để được sử dụng công nghệ phim màu ba lớp mới của hãng này. Kết quả là tập phim Flowers and Trees thuộc series Silly Symphony, trở thành bộ phim hoạt hình có màu toàn bộ đầu tiên. Flowers and Trees là một thành công quan trọng, và tất cả các tập phim Silly Symphonies sau này đều được sản xuất với công nghệ Technicolor. Tập phim Three Little Pigs (Ba chú lợn con) sản xuất năm 1933 dưới định dạng Technicolor thuộc series Silly Symphony đã thành công vang dội với doanh thu phòng vé và đã trở thành một thành công lớn trong nền văn hoá đại chúng, với bài hát "Who's Afraid of the Big Bad Wolf" trở thành một bản hit phổ biến.

Vào năm 1934, Walt Disney tập hợp một số nhân viên chủ chốt và thông báo kế hoạch sản xuất bộ phim hoạt hình đầu tiên. Mặc dù bị nền công nghiệp điện ảnh thời đó chế nhạo và gọi dự án với cái tên “Disney's Folly” (sự điên rồ của Disney), Disney không hề nản chí và tiếp tục với việc sản xuất bộ phim Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, trở thành bộ phim hoạt hình đầu tiên bằng tiếng Anh được sản xuất với công nghệ của Technicolor. Quá trình đào tạo và phát triển đáng kể được đổ dồn vào dự án sản xuất Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, với một số tập phim của series Silly Symphonies như The Goddess of Spring (1934) và The Old Mill (1937) được sử dụng để thử nghiệm các kĩ thuật mới. Những kĩ thuật này bao gồm hoạt hình hoá những nhân vật con người có thực, hiệu ứng đặc biệt cho hoạt hình, và việc sử dụng công nghệ “máy quay nhiều cánh”, một phát minh có tác dụng chia nhỏ các lớp tranh vẽ hoạt hình thành những “cánh” nhỏ, cho phép máy quay có thể tạo cảm giác như đang di chuyển trong không gian trong một phân cảnh của bộ phim đó.

Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn tốn của Disney một số tiền khổng lồ lên tới 1.4 triệu USD để hoàn thành, và đã đạt được thành công chưa từng có trong lịch sử khi được phát hành vào tháng 2 năm 1938 bởi RKO Radio Pictures, hãng nắm giữ việc phát hành các sản phẩm của Disney từ tay United Artists vào năm 1937. Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn nói ngắn gọn là bộ phim hoạt hình có doanh thu cao nhất mọi thời đại trước khi bộ phimCuốn theo chiều gió được ra mắt hai năm sau đó. Lợi nhuận từ phim Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn sau đó được sử dụng để xây dựng một xưởng phim mới của Disney trên phố Buena Vista tại Burbank, nơi trụ sở của The Walt Disney Company vẫn còn tồn tại đến ngày nay.

Trong quá trình sản xuất phim Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, hãng vẫn tiếp tục thực hiện loạt phim ngắn Chú chuột MickeySilly Symphonies Chú chuột Mickey đã chuyển qua Technicolor từ năm 1935, vào thời điểm đó series này đã được bổ sung thêm vài nhân vật phụ quan trọng nữa, bao gồm chú chó của Mickey tên là Pluto và các bạn: vịt DonaldGoofy. Cả ba nhân vật này bắt đầu xuất hiện trong các series của riêng chúng vào năm 1940, và các phim hoạt hình về chú vịt Donald đã từng làm lu mờ cả Chú chuột Mickey về mức độ phổ biến. Loạt phim Silly Symphonies, đã từng giành bảy giải Oscar cho phim hoạt hình ngắn hay nhất, chấm dứt vào năm 1939, nhường chỗ cho một loạt phim hoạt hình phát hành không liên tục Walt Disney Specials.

Thập niên 1940: Chiến tranh thế giới thứ hai

Thành công vang dội của “Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn” cho phép xưởng phim tiếp tục sản xuất các bộ phim hoạt hình khác. Vào năm 1940, PinocchioFantasia lần lượt ra mắt, trở thành các phim thứ hai và thứ ba của riêng Disney sản xuất. Pinocchio ban đầu không thành công về doanh thu cho lắm.[9] Doanh số thu về từ lần ra mắt đầu tiên của bộ phim đều thấp hơn Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn trước đó và cả mong đợi của hãng.[9][10] Với kinh phí lên đến 2.289 triệu USD - gấp đôi phim Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn - Disney chỉ thu về được 1 triệu USD tính đến cuối năm 1940, với các báo cáo của hãng cho biết doanh số cuối cùng bộ phim này mang lại dao động trong khoảng từ 1.4 triệu USD đến 1.9 triệu USD.[9] Tuy nhiên, Pinocchio lại thành công trong giới chuyên môn, giành được hai giải Oscar bao gồm giải “Bài hát gốc hay nhất” và “Nhạc phim gốc hay nhất”, trở thành bộ phim đầu tiên của hãng không chỉ giành được một giải Oscar, mà là hai giải cùng lúc.

Fantasia, một bộ phim thử nghiệm sản xuất theo thoả thuận với một dàn nhạc đi kèm, thực hiện bởi Leopold Stokowski, thậm chí còn tệ hơn về doanh thu phòng vé. Tổng doanh số thu được từ các buổi chiếu trên đường phố vào khoảng 325.000 USD, đã khiến Fantasia còn gây thiệt hại lớn hơn cả Pinocchio.[11] Cho dù không phải một bom tấn, Fantasia đã được trao hai giải Oscar danh dự vào ngày 26 tháng 2 năm 1945 — một cho Disney, William Garity, John N. A. Hawkins, và cho hãng RCA Manufacturing Company vì đã “phát hành một bộ phim xuất sắc trong việc sử dụng âm thanh trong các bộ phim thông qua việc sản xuất “Fantasia””, và một cho Stokowski "và các cộng sự vì đã đạt được thành công đặc biệt trong việc sản xuất một loại hình âm thanh trực quan mới trong tác phẩm của Walt Disney, “Fantasia”, từ đó mở ra triển vọng mới cho các phim hoạt hình không chỉ có chức năng giải trí mà còn có giá trị nghệ thuật cao”.[12]

Dumbo ra mắt lần đầu vào năm tiếp theo, và đã trở thành một điều kì diệu về tài chính so với các phim khác của hãng. Bộ phim đơn giản này chỉ tốn 950.000 USD để sản xuất, bằng một nửa Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, thấp hơn một phần ba chi phí cho phim Pinocchio, và chắc chắn là tốn ít kinh phí hơn bộ phim Fantasia đắt đỏ. Dumbo cuối cùng đã mang về 1.6 triệu USD trong đợt phát hành chính thức đó.[13] Vào năm 1942, Bambi được phát hành, và giống như Pinocchio hay Fantasia, bộ phim không thành công lắm ở các phòng vé. Bambi đã gây lỗ cho xưởng phim khi chỉ thu về 1.64 triệu USD trong tổng số 1.7 triệu USD kinh phí sản xuất.[14] Đó là do bộ phim được phát hành vào giữa Chiến tranh thế giới thứ hai và hãng phim không thể cho công chiếu phim tại thị trường các nước châu Âu, vốn thường đóng góp một phần lớn doanh số của họ.[15]

Việc sản xuất phim bị tạm ngừng do chiến tranh thế giới thứ hai, sau khi Bambi được phát hành. Phần vì nhiều hoạ sĩ hoạt hình của Disney bị gọi nhập ngũ, phần vì thị trường châu Âu bị cắt đứt do chiến tranh, phần vì nhiều trong số các sản phẩm của hãng được thực hiện cho quân đội, chủ yếu là các phim phục vụ công tác tuyên truyền. Từ năm 1942 đến 1943, 95 phần trăm các phim hoạt hình của hãng là dành cho quân đội.[16] Trong một nỗ lực nhằm giữ xưởng phim tồn tại, Walt Disney thực hiện sản xuất một số “phim bộ”, đó là những bộ phim hoạt hình kinh phí thấp tập trung vào các chủ đề ngắn, một số đã có từ trước đó. Các phim này là Saludos Amigos (1942), The Three Caballeros (1944), Make Mine Music (1946), Fun and Fancy Free (1947), Melody Time (1948) và The Adventures of Ichabod and Mr. Toad (1949). Kể cả sau đó, hãng phim vẫn sản xuất hai bộ phim cùng loại khác, Song of the South (1946) và So Dear to My Heart (1948), đó là một sự kết hợp giữa hoạt hình và phim người đóng.

Thập niên 1950: Sự trở lại của các tác phẩm hoạt hình

Với việc ra mắt bộ phim Cô bé Lọ Lem, vào năm 1950, việc sản xuất các bộ phim gốc của hãng đã quay trở lại. Cinderella đã thành công lớn về doanh thu, với lợi nhuận đủ để Disney có thể sản xuất phim hoạt hình trong suốt cả thập niêm 1950.[17] Thành công lớn của Cô bé Lọ Lem dẫn tới việc xưởng phim tiếp tục sản xuất một bộ phim hoạt hình khác dựa trên truyện cổ tích, lần này là dựa trên truyện"Người đẹp ngủ trong rừng" của Charles Perrault. Trong năm sau đó, Alice ở xứ sở thần tiên được phát hành, nhưng không thành công được như Cô bé Lọ Lem. Bộ phim nhận được sự phản ứng khá thờ ơ từ phòng vé, và gây thất vọng lớn vào lần ra mắt đầu tiên,[18] chỉ thu về khoảng 2.4 triệu USD ở Hoa Kì vào năm 1951.[19] Peter Pan, phát hành năm 1953, ngược lại, là một thành công vang dội về thương mại và là bộ phim có doanh thu cao nhất năm đó.

Năm 1955, Lady and the Tramp được phát hành, và thu về lợi nhuận lớn hơn bất kì bộ phim nào của hãng kể từ Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn,[20] thu về khoảng 7.5 triệu USD ở khu vực Bắc Mĩ vào năm 1955.[21] Doanh thu cao từ Lady and the Tramp khiến xưởng phim tiếp tục chi thêm nhiều tiền để sản xuất bộ phim tiếp theo, Người đẹp ngủ trong rừng, ra mắt bốn năm sau đó, vào năm 1959. Người đẹp ngủ trong rừng không đạt được doanh thu cao. Chi phí sản xuất quá cao của phim, chủ yếu do thời gian gần một thập niên để thực hiện, đã khiến hãng phim phải công bố lỗ lần đầu tiên trong một thập kỉ trong năm tài khoá 1960,[22] và một cuộc sa thải lớn đã được thực hiện trong cả xưởng phim.[23] Mặc dù không thành công ở các phòng vé, “Người đẹp ngủ trong rừng” đã tạo nên sự chuyển biến trong phong cách nghệ thuật của xưởng phim, dẫn tới việc làm mới lại mục tiêu quan tâm của hãng trong suốt thập niên 1960.

Thập niên 1960: Sự kết thúc của bộ phận sản xuất phim ngắn và Walt Disney qua đời

Vào năm 1961, hãng phim ra mắt Một trăm linh một chú chó đốm, một bộ phim với phong cách nghệ thuật được đổi mới rất hiện đại dựa trên tiểu thuyết Một trăm linh một chú chó đốm của Dodie Smith, được hãng phim mua lại vào năm 1956. Bộ phim đã thành công và trở thành một phim có doanh thu cao thứ mười trong năm 1961, thu được 6.400.000 USD ở các hãng phát hành liên kết khi công chiếu ở Mĩ và Canda trong năm đầu tiên ra mắt,[24] và là một trong những bộ phim nổi tiếng nhất của hãng trong thập niên 1960. Vào năm 1962, Walt Disney đóng cửa bộ phận sản xuất phim ngắn, tập trung sự chú ý của hãng vào các sản phẩm phim chiếu rạp, chỉ thỉnh thoảng mới có một tác phẩm ngắn với chủ đề cụ thể thôi.

The Sword in the Stone được phát hành năm 1963. Bộ phim đã thành công về doanh thu và là bộ phim có doanh số cao thứ sáu trong năm 1963 ở Bắc Mĩ, thu về khoảng 4.75 triệu USD.[25][26] Sau khi ra mắt The Sword in the Stone, xưởng phim chuyển sang ưu tiên sản xuất một bộ phim chuyển thể từ cuốn sách của Rudyard Kipling, The Jungle Book. Walt Disney qua đời trong khi bộ phim này được thực hiện, vào năm 1966. The Jungle Book được ra mắt một năm sau đó, năm 1967, mười tháng sau khi Walt Disney qua đời.[27] Bộ phim đã thành công, thu về 73 triệu USD chỉ trong phát hành trong nước,[27] phần lớn là do số lượng phần nhạc kịch trong phim,[28] và trở thành bộ phim có doanh thu cao thứ tư của năm 1967.[29]

Thập niên 1970: Sự suy giảm danh tiếng

Xưởng phim mở đầu thập niên 1970 với việc ra mắt bộ phim The Aristocats, dự án phim cuối cùng được đích thân Walt Disney chấp thuận. Vào năm 1971, Roy O. Disney, đồng sáng lập hãng phim, qua đời và Disney rơi vào tay của Donn Tatum, Card WalkerRon Miller. Mặc dù The Aristocats đã thành công về doanh thu, hãng vẫn sản xuất bộ phim tiếp theo, Robin Hood, ra mắt ba năm sau đó, với một kinh phí rất hạn chế. Hậu quả là, các hoạ sĩ lại tìm đến những cảnh phim đã từng có trong các sản phẩm hoạt hình trước đó của hãng để tham khảo. Phân cảnh khiêu vũ trong phim có hơi hướng của các phân cảnh gốc trong bộ phim Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, The Jungle BookThe Aristocats.[30] Tuy vậy, Robin Hood vẫn đạt được doanh số cao.

Trong một nỗ lực nhằm cắt giảm chi phí và sản xuất các phim hoạt hình với giá thấp hơn, hãng phim phát hành The Many Adventures of Winnie the Pooh vào năm 1977. Nội dung của bộ phim phần lớn đến từ các sản phẩm hoạt hình đã ra mắt trước đó của hãng. Sau cùng, The Rescuers, bộ phim được ra mắt cùng năm đó, đã vượt qua cả ba bộ phim trước, nhận được những sự khen ngợi từ giới chuyên môn, thành công thương mại lớn, và được đề cử một giải Oscar; cuối cùng nó là bộ phim có doanh thu cao thứ ba của năm 1977 sau Close Encounters of the Third KindStar Wars Episode IV: A New Hope và là bộ phim hoạt hình thành công nhất của Disney kể từ sau The Jungle Book, nhưng tất cả những thành công đó của The Rescuers chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn và một số những hoạ sĩ kì cựu của Disney, trong đó có Milt Kahl, rời xưởng phim bởi sự điều hành chung gần đây của Disney đang xa dần những gì Walt và người em trai Roy của ông đã thực hiện.

Mặc dù cả bốn bộ phim sản xuất trong thập kỉ này đều giành được những thành công thương mại, thập niên 1970 được đánh dấu như là một sự suy giảm về danh tiếng của hãng mà sau đó đã lan sang cả thập niêm 1980.

Thập niên 1980: Đáy của sự nghiệp

Vào năm 1981, The Fox and the Hound được phát hành sau bốn năm sản xuất. Bộ phim được coi là một thành công về mặt tài chính của hãng phim. Năm 1984, khi tái cơ cấu lại công ty, Michael Eisner trở thành CEO và Jeffrey Katzenberg trở thành Chủ tịch của Walt Disney Productions. Năm 1985, thành ngữ tiếng Anh có nghĩa là “đáy của sự nghiệp” được dùng cho xưởng phim khi bộ phim The Black Cauldron được ra mắt và còn không thể thu hồi đủ vốn. Nó tốn 25 triệu USD để sản xuất, bộ phim hoạt hình có kinh phí cao nhất tính tới thời điểm đó, nhưng chỉ thu về 21 triệu USD ở các phòng vé Bắc Mĩ và được coi là một trong những thất bại thương mại tồi tệ nhất trong lịch sử của hãng. Sau doanh số đáng thất vọng nặng nề đó, tương lai của hãng phim trở nên rất mờ mịt.

Vào năm 1986, Walt Disney Productions được đổi tên thành Walt Disney Feature Animation và cho ra mắt phim The Great Mouse Detective. Bộ phim vẫn đủ thành công (cả về chuyên môn lẫn doanh số) để giữ được niềm tin về thương mại của hãng phim. Hai năm sau, vào năm 1988, xưởng phim cho ra mắt Oliver & Company, cũng được coi là một thành công nữa của hãng. Vào năm 1988, Walt Disney Feature Animation hợp tác với Touchstone Pictures sản xuất phim Who Framed Roger Rabbit, một bộ phim kết hợp giữa người đóng và hoạt hình, có sự xuất hiện của các nhân vật hoạt hình từ thập niên 1930 và 1940 của rất nhiều xưởng phim hợp lại. Bộ phim được đánh giá cao về chuyên môn và thành công về thương mại, giành được 3 giải Oscar cho những tiến bộ kĩ thuật và các ý tưởng được làm mới lại trong ngành sản xuất phim hoạt hình chiếu rạp. Ngoài bộ phim trên, xưởng phim còn sản xuất một phim khác tên là three Roger Rabbit shorts.

Một chi nhánh của hãng phim, có tên gọi Walt Disney Feature Animation Florida, được thành lập năm 1989 với 40 nhân viên. Văn phòng của nó được đặt trong khu liên hợp Disney-MGM Studios gồm các công viên giải trí và các vị khách được phép tham quan xưởng phim và xem các hoạ sĩ làm việc.[31] Cùng năm đó, hãng phim cho ra mắt phim Nàng tiên cá, một thành công rất lớn cả về chuyên môn và thương mại. Phim giành được hai giải Oscar, cho “Bài hát gốc hay nhất” và “Nhạc phim gốc hay nhất” với sự tham gia của nhà soạn nhạc Alan Menken, và còn được đề cử thêm một giải “Bài hát gốc hay nhất” nữa..[32] Bộ phim cũng giới thiệu một kĩ thuật dựng phim hoạt hình với sự trợ giúp của máy tính khác với tên gọi CAPS (hệ thống sản xuất phim hoạt hình trên máy tính), đã trở thành chuẩn mực của hãng vào thập niên 1990. Nàng tiên cá trở thành bộ phim đầu tiên trong series bom tấn được phát hành thập niên sau đó bởi Walt Disney Feature Animation. Thời kì này được gọi với tên "Sự phục hưng của Disney".

Thập niên 1990: Sự phục hưng của Disney

Logo của Walt Disney Feature Animation từ năm 1997 đến 2006.

Vào năm 1990, The Rescuers Down Under được phát hành và trở thành bộ phim nối tiếp một tác phẩm đã phát hành đầu tiên của Walt Disney Animation Studios. The Rescuers Down Under mang về doanh thu khiêm tốn và ít thành công hơn Nàng tiên cá. Người đẹp và quái vật, thường được coi là bộ phim hoạt hình thành công nhất trong lịch sử Disney,[33] tiếp tục được ra mắt vào năm 1991. Đó là bộ phim hoạt hình đầu tiên được đề cử giải Oscar cho “Hình ảnh xuất sắc nhất”. Người đẹp và quái vật đã giành giải Quả cầu vàng cho “Phim hay nhất (thể loại nhạc kịch/hài hước)” và hai giải Oscar cho “Nhạc phim gốc hay nhất” và “Bài hát gốc hay nhất”.[34][35] Bộ phim cũng được đề cử giải Oscar cho “Hình ảnh xuất sắc nhất” và “Âm thanh xuất sắc nhất”, cũng như hai đề cử nữa cho giải “Bài hát gốc hay nhất”.[36] Vào ngày 7 tháng 10 năm 1992, chi nhánh của hãng tại Florida được sáp nhập.[37]

AladdinVua sư tử tiếp tục ra mắt vào các năm 1992 và 1994, độc lập nhau, và cả hai bộ phim đều là các bộ phim có doanh thu cao nhất vào năm ra mắt tương ứng.[38][39] Aladdin là bộ phim hoạt hình có doanh thu cao nhất cho tới năm đó, nhưng nhanh chóng bị phá kỉ lục bởi “Vua sư tử”, bộ phim đã trở thành bộ phim hoạt hình có doanh thu cao nhất mọi thời đại ở thời điểm đó và hiện vẫn là bộ phim hoạt hình sản xuất trên công nghệ truyền thống có doanh thu cao nhất trong lịch sử.[40] Cả hai phim đều giành giải Oscar cho “Nhạc phim gốc hay nhất” và “Bài hát gốc hay nhất”.[36][41] Aladdin cũng có một đề cử phụ cho giải Oscar dành cho “Bài hát gốc hay nhất” và các đề cử cho giải “Âm thanh xuất sắc nhất” và “Biên tập hiệu ứng âm thanh xuất sắc nhất”, tất cả có năm đề cử.[36] Vua sư tử giành được hai đề cử phụ cho giải Oscar cho “Bài hát gốc hay nhất”, tất cả có bốn đề cử giải Oscar.[41]

Pocahontas (1995) và The Hunchback of Notre Dame (1996) cũng là những bộ phim thành công về thương mai, nhưng không được như những phim hồi đầu thập niên 90 (cả về chuyên môn lẫn doanh thu). Pocahontas nhận được giải Oscar cho “Nhạc phim gốc hay nhất” và “Bài hát gốc hay nhất”.[42] Xưởng phim tiếp tục sản xuất bộ số bộ phim nhỏ thành công khác, bao gồm Hercules, vào năm 1997, Mulan, vào năm 1998, và Tarzan, vào năm 1999. Tarzan giành được một giải Oscar cho “Bài hát gốc hay nhất”.[43] Vào tháng 10 năm 1999, Dream Quest Images, một xưởng phim chuyên sản xuất các hiệu ứng và kĩ xảo đặc biệt được The Walt Disney Company mua lại vào tháng 4 năm 1996 thay cho Buena Vista Visual Effects,[44] rồi được hợp nhất với nhóm thực hiện đồ hoạ máy tính của Walt Disney Feature Animation để tạo nên một chi nhánh mới có tên gọi The Secret Lab.[45] Cùng năm đó, chi nhánh này bắt đầu sản xuất bộ phim Dinosaur.

Thập niên 2000: một đợt suy giảm danh tiếng mới

Sự cạnh tranh từ các xưởng phim khác dẫn tới kết quả là thu nhập của các hoạ sĩ tăng vọt đến mức cao nhất trong lịch sử, khiến cho chi phí sản xuất các bộ phim hoạt hình truyền thống trở nên đắt đỏ hơn. Bắt đầu từ năm 2000, những đợt sa thải lớn khiến số lượng nhân viên của hãng chỉ còn 600. Cùng năm đó, Fantasia 2000, tập kế tiếp cho bộ phim Fantasia của năm 1940, DinosaurThe Emperor's New Groove, được ra mắt. Dinosaur thành công về thương mại, nhưng Fantasia 2000The Emperor's New Groove đều có phản hồi tài chính kém. Bộ phim tiếp theo của hãng, Atlantis: The Lost Empire (2001), không được đón nhận cả về doanh thu lẫn chuyên môn. Kết quả là, chi nhánh The Secret Lab division bị đóng cửa.[46] Vào năm 2002, Lilo & StitchTreasure Planet được phát hành. Trong khi bộ phim đầu có được thành công thương mại lớn, thì bộ phim thứ hai lại là một thất bại và dẫn tới những tổn thất tài chính cho xưởng phim.

Vào năm 2003, một đợt tái cấu trúc lại bộ phận sản xuất phim hoạt hình được Disney tiến hành dẫn tới việc công ty Walt Disney Feature Animation bị chuyển sang cho The Walt Disney Studios,[3] và quyền kiểm soát DisneyToon Studios được trao cho bộ phận quản lý của Walt Disney Feature Animation.[5] Cùng năm đó, Brother Bear được phát hành và có doanh thu vừa phải, nhưng nhận được phản hồi ở mức trái chiều đến tiêu cực từ các nhà phê bình. Để ý thấy thành công ngày càng lớn của các hãng phim dựa trên công nghệ hoạt hình trên máy tính như Pixar, DreamWorks AnimationBlue Sky Studios, Disney, điều hành bởi Bob Lambert,[47] tuyên bố rằng họ sẽ biến Walt Disney Feature Animation thành một xưởng phim ứng dụng công nghệ mô phỏng hình ảnh bằng máy tính (Computer-generated imagery – CGI), tiến hành thêm nhiều cuộc sa thải và bán hết các thiết bị sản xuất phim hoạt hình truyền thống.

Vào ngày 12 tháng 1 năm 2004, Walt Disney Feature Animation Florida bị đóng cửa,[31] và một phần bị biến thành địa điểm tham quan, và sau đó thành văn phòng của cơ quan quản lý công viên giải trí. Vào ngày 2 tháng 4 năm 2004, Home on the Range được phát hành như là bộ phim cuối cùng được sản xuất bằng công nghệ hoạt hình truyền thống của họ, nhưng trở thành một thất bại về doanh thu và cả chuyên môn. Vàonăm 2005, Chicken Little, bộ phim đầu tiên của hãng được sản xuất bằng công nghệ mô phỏng hình ảnh trên máy tính (CGI), có doanh thu khiêm tốn, nhưng trở thành một trong những bộ phim tồi tệ nhất bị công chúng phản đối. Vào năm 2006, Disney mua lại Pixar,[48] và là một phần của cuộc mua bán đó, nhà điều hành Edwin CatmullJohn Lasseter tiếp quản Walt Disney Feature Animation với hai chức vụ tương ứng là Giám đốc and và Giám đốc sáng tạo.[49] Dưới sự điều hành của Lasseter, Circle 7 Animation, một bộ phận được lập ra để sản xuất các phần tiếp theo của những bộ phim Pixar do Disney sở hữu, phát hành ngay dưới định dạng đĩa phim giải trí tại nhà (còn gọi là direct-to-video, thuật ngữ này chỉ các bộ phim không được sản xuất để chiếu ở rạp mà được bán ngay thành các bản đĩa Blu-ray và DVD để phục vụ giải trí tại gia đình),[50][51] đã bị đóng cửa, và 80% nhân viên của Circle 7 được chuyển sang Feature Animation.[52]

Để thay đổi chiến lược, Lasseter quyết định đổi tên Walt Disney Feature Animation trở về Walt Disney Animation Studios,[53] và xếp đặt lại vị trí của xưởng phim này, biến nó trở thành một ngôi nhà sản xuất các dự án cả phim hoạt hình truyền thống lẫn phim tạo bởi công nghệ mô phỏng hình ảnh trên máy tính. Vào năm 2007, xưởng phim phát hành bộ phim Meet the Robinsons, nhận được phản ứng lạnh lùng ở các phòng vé. DisneyToon Studios cũng được tái cấu trúc và hoạt động như một bộ phận độc lập.[54] Bộ phim tiếp theo Bolt (2008), nhận được phản ứng tích cực nhất từ giới chuyên môn trong số tất cả các phim hoạt hình Disney kể từ Lilo & Stitch, và thu được thành công kha khá. Nàng công chúa và hoàng tử ếch, bộ phim hoạt hình truyền thống đầu tiên kể từ Home on the Range, được phát hành năm 2009, nhận được phản ứng rất tích cực từ các nhà phê bình và có doanh thu vang dội. Cũng trong năm 2009, Walt Disney Animation Studios sản xuất loạt chương trình truyền hình đặc biệt sử dụng công nghệ mô phỏng hình ảnh bằng máy tính (CGI) có tên Prep & Landing, cho một đơn vị tự sở hữu và độc quyền chương trình truyền hình, đài, ABC.

Thập niên 2010: Sự hồi sinh

Với thành công của bộ phim “Nàng công chúa và hoàng tử ếch”, hãng phim tiếp tục sản xuất một bộ phim dựa trên truyện cổ tích nữa, một tác phẩm kết hợp giữa công nghệ hoạt hình truyền thống và công nghệ mô phỏng hình ảnh bằng máy tính (computer-generated imaginery - CGI) phỏng theo truyện cổ tích “Nàng Rapunzel” của anh em nhà Grimm. Nàng công chúa tóc mây (Tangled) được phát hành năm 2010, và trở thành một bom tấn. Bộ phim thu được 590 triệu USD doanh thu phòng vé toàn cầu, 200 triệu USD trong số đó thu được ở Hoa Kì và Canada, và trở thành bộ phim thành công thứ hai của hãng, chỉ sau “Vua sư tử”. Bộ phim nhận được những phản hồi rất tích cực từ các nhà phê bình và khán giả, và được đề cử cho một số giải thưởng, trong đó có giải “Bài hát gốc hay nhất” (cho tác phẩm I See the Light) tại Lễ trao giải Oscar lần thứ 83.

Winnie the Pooh tiếp tục ra mắt vào năm 2011 và là một cú hích về chuyên môn, nhưng nhận được phản hồi khiêm tốn ở các phòng vé. Vào năm 2012, Wreck-It Ralph được phát hành và nhận được phản hồi tích cực từ giới chuyên môn và doanh thu thương mại; giành được một số giải thưởng, trong đó có giải Annie cho phim hoạt hình hay nhất, giải “Bình chọn của giới phê bình” của Hội đồng phê bình phim điện ảnh cho phim hoạt hình hay nhất, và giải “Bình chọn của trẻ em” năm 2013 cho phim hoạt hình hay nhất và nhận được đề cử cho các giải Quả cầu vàng cho phim hoạt hình hay nhất và giải Oscar cho phim hoạt hình hay nhất, thu được 471 triệu USD doanh thu phòng vé toàn cầu.[55][56][57] Thêm vào đó, hãng phim nhận được giải Oscar đầu tiên cho một phim hoạt hình ngắn trong 44 năm qua với phim Paperman.[58] Đạo diễn bởi John Kahrs, Paperman ứng dụng một phần mềm mới được chính hãng phát triển độc quyền tên là Meander, cho phép kết hợp các bản vẽ tay và kĩ thuật hoạt hình máy tính trong cùng một nhân vật, tạo nên một sự kết hợp độc đáo. Theo nhà sản xuất Kristina Reed, hãng phim đang tiếp tục phát triển công nghệ này cho các dự án tiếp theo trong tương lai,[59] trong đó có cả các sản phẩm phim hoạt hình chiếu rạp.[60]

Vào năm 2013, Walt Disney Animation Studios sa thải khoảng dưới 10 nhân viên trong tổng số 800 người.[61] Bởi trong số đó có một số hoạ sĩ vẽ tay truyền thống, có một sự suy đoán thái quá trên các blog phim hoạt hình rằng hãng phim đang bỏ rơi công nghệ hoạt hình truyền thống, một ý tưởng đã bị hãng phim bác bỏ mạnh mẽ.[62] Các dự án tiếp theo của Walt Disney Animation Studios bao gồm Băng giá (Frozen), một bộ phim sử dụng công nghệ hoạt hình máy tính lấy cảm hứng từ cuốn truyện cổ tích của nhà văn Hans Christian Andersen, "Bà chúa tuyết"; Get a Horse!, một bộ phim hoạt hình ngắn đen trắng về Chú chuột Mickey sử dụng công nghệ truyền thống; và Big Hero 6, một bộ phim phiêu lưu hài hước sử dụng công nghệ mô phỏng hình ảnh trên máy tính (CGI) dựa trên tập truyện tranh của Marvel, Big Hero 6.

Xưởng phim

Quản lý và điều hành

John Lasseter (Giám đốc sáng tạo, trái) and Edwin Catmull (Giám đốc, phải).

Walt Disney Animation Studios hiện đang được điều hành bởi Edwin Catmull (Giám đốc), John Lasseter (Giám đốc sáng tạo) và Andrew Millstein (Quản lý chung).[49][63] Các giám đốc trước đây của xưởng phim là David Stainton (tháng 1/2003 – tháng 1/2006), Thomas Schumacher (tháng 1/2000 – tháng 12/2002) và Peter Schneider (1985 – tháng 12/1999).[4]

Một số người khác có ảnh hưởng lớn tới xưởng phim bao gồm Roy E. Disney (1985 - 2003, Chủ tịch, WDFA), Jeffrey Katzenberg (1984-1994, Chủ tịch, The Walt Disney Studios), Michael Eisner (1984 - 2005, CEO, The Walt Disney Company), và Frank Wells (1984 - 1994, COO, The Walt Disney Company).

Địa chỉ

Walt Disney Animation Studios có trụ sở hiện tại ở toà nhà Roy E. Disney Animation, tại Burbank, California, bên kia đường so với The Walt Disney Studios, nơi ngày trước đặt trụ sở ban đầu.

Các xưởng phim vệ tinh trước đây được đặt khắp nơi trên thế giới ở Paris, France, Tokyo, Nhật Bản, và cả ở Disney's Hollywood Studios, một trong bốn công viên giải trí ở Walt Disney World, Florida, trước khi bị đóng cửa vào năm 2004. Toà nhà The Hollywood Studios hiện vẫn còn tồn tại và là địa điểm biểu diễn và tham quan có tên gọi The Magic of Disney Animation.

Studio's current building, in Burbank, California.

Sự nghiệp điện ảnh

Các phim chiếu rạp

Walt Disney Animation Studios đã sản xuất các sản phẩm phim hoạt hình với một loạt các công nghệ hoạt hình, bao gồm công nghệ hoạt hình truyền thống, công nghệ hoạt hình trên máy tính và hoạt hình kết hợp với một số cảnh người đóng. Bộ phim đầu tiên của hãng, Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, được phát hành vào năm 1937, và bộ phim gần đây nhất, Wreck-It Ralph, ra mắt năm 2012. Bộ phim sắp tới của họ, Băng giá, được ấn định phát hành trong năm 2013.

Các phim ngắn

Từ phim Alice Comedies trong thập niên 1920, Walt Disney Animation Studios đã sản xuất một series các phim ngắn xuất sắc, bao gồm phim hoạt hình “Chú chuột Mickey” và series Silly Symphonies. Rất nhiều trong số các phim ngắn này đã cung cấp cho hãng một phương tiện để thử nghiệm các công nghệ mới mà họ sẽ sử dụng trong quá trình sản xuất phim, như việc đồng bộ âm thanh trong Steamboat Willie, việc kết hợp công nghệ hình ảnh ba lớp của Technicolor trong Flowers and Trees, công nghệ máy quay đa cánh trong The Old Mill, công nghệ “hình ảnh khô” - xerography trong Goliath II và công nghệ hoạt hình kết hợp giữa tranh vẽ tay truyền thống và công nghệ mô phỏng hình ảnh trên máy tính (CGI) trong Paperman.

Hợp tác

Công viên và các khu nghỉ dưỡng (resorts)

Walt Disney Animation Studios có một số lần cộng tác với Walt Disney Creative EntertainmentWalt Disney Imagineering xây dựng các điểm đến thu hút cho nhiều công viên giải trí và khu nghỉ dưỡng của Disney. Một số địa điểm này là:

Trò chơi điện tử (Video games)

Walt Disney Animation Studios có một số lần hợp tác với Disney Interactive Studios để sản xuất các trò chơi điện tử dựa trên các phim của hãng. Các trò chơi này là:

  • Aladdin, cung cấp hình ảnh những con quái vật và khung cảnh nền
  • The Lion King, cung cấp hình ảnh những con quái vật và khung cảnh nền
  • Pocahontas, cung cấp hình ảnh những con quái vật và khung cảnh nền
  • Disney Infinity, cung cấp chất liệu tham khảo

Các phim hoạt hình chiếu rạp

Walt Disney Animation Studios đã có một số lần hợp tác với các hãng phim khác để giúp đỡ quá trình sản xuất một số phim hoạt hình. Các phim đó là:

Xem thêm

Tham khảo

  1. ^ a ă “The Walt Disney Studios”. The Walt Disney Company. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  2. ^ http://www.disneyanimation.com/aboutus/contact.html
  3. ^ a ă Godfrey, Leigh (3 tháng 1 năm 2003). “David Stainton Named President, Disney Feature Animation”. AWN News. Truy cập ngày 27 tháng 2 năm 2013. 
  4. ^ a ă Amidi, Amid (24 tháng 1 năm 2006). “David Stainton Out!”. Cartoon Brew. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2012. 
  5. ^ a ă Baisley, Sarah (16 tháng 6 năm 2003). “DisneyToon Studios Builds Slate Under New Name and Homes for Needy”. Animation World Network. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2013. 
  6. ^ “Walt Disney Animation Studios”. Disneyanimation.com. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  7. ^ “Walt Disney Animation Studios”. Disneyanimation.com. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  8. ^ “Multiplane Cameras”. Animationschooldaily.com. 21 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  9. ^ a ă â Barrier, Michael (1999). Hollywood Cartoons: American Animation in Its Golden Age. New York: Oxford University Press. tr. 269–273, 602. ISBN 0-19-516729-5.  Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ: tên “BarrierPinocchio” được định rõ nhiều lần, mỗi lần có nội dung khác
  10. ^ Thomas, Bob (1994). Walt Disney: An American Original. New York: Hyperion Books. tr. 161. ISBN 0-7868-6027-8. 
  11. ^ Barrier 2008, p. 162
  12. ^ Holden, p. 584.
  13. ^ Holleran, Scott (1 tháng 6 năm 2006). “TCM's Leading Ladies, 'Dumbo' at the El Capitan”. www.boxofficemojo.com. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2010. 
  14. ^ Michael, Barrier, 1999, Hollywood Cartoons, Oxford University Press, United Kingdom
  15. ^ “Walt's Masterworks: Bambi”. Disney.com. [liên kết hỏng]
  16. ^ Monahan, Kathy. “Wartoons”. Archives. The History Channel Club. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2013. 
  17. ^ Gabler, Neal (2006). Walt Disney: The Triumph of the American Imagination. New York: Random House. tr. 476–478. ISBN 978-0-679-75747-4. 
  18. ^ “Alice in Wonderland: The Aftermath”. [trích dẫn không khớp]
  19. ^ 'The Top Box Office Hits of 1951', Variety, January 2, 1952
  20. ^ Newcomb, Horace (2000). Television: The Critical View. Oxford University Press. tr. 27. ISBN 0-19-511927-4. 
  21. ^ 'The Top Box-Office Hits of 1955', Variety Weekly, January 25, 1956
  22. ^ Thomas, Bob (1976). Walt Disney: An American Original (ấn bản 1994). New York: Hyperion Press. tr. 294–295. ISBN 0-7868-6027-8. 
  23. ^ Norman, Floyd (18 tháng 8 năm 2008). “Toon Tuesday : Here's to the real survivors”. Jim Hill Media. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2010. 
  24. ^ Gebert, Michael. The Encyclopedia of Movie Awards (listing of "Box Office (Domestic Rentals)" for 1961, taken from Variety magazine), St. Martin's Paperbacks, 1996. ISBN 0-668-05308-9. "Rentals" refers to the distributor/studio's share of the box office gross, which, according to Gebert, is roughly half of the money generated by ticket sales.
  25. ^ "Big Rental Pictures of 1964", Variety, 6 January 1965 p 39. Please note this figure is rentals accruing to distributors not total gross.
  26. ^ “Box Office Report - Revenue Database - 1963”. Box Office Report. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2009. 
  27. ^ a ă Maltin, Leonard: "Chapter 2," section: "The Jungle Book", pages 253-256. The Disney Films, 2000
  28. ^ Thomas, Bob: "Chapter 7: The Post-War Films," section: "Walt Disney's Last Films", pages 106-107. Disney's Art of Animation: From Mickey Mouse to Hercules, 1997
  29. ^ Krämer, Peter (2005). The new Hollywood: from Bonnie and Clyde to Star Wars. Wallflower Press. tr. 56. ISBN 978-1-904764-58-8. 
  30. ^ Maltin, Leonard (1987). Of Mice and Magic: A History of American Animated Cartoons. New American Library. tr. 76. ISBN 0-452-25993-2. 
  31. ^ a ă Drees, Rich. “Disney Closes Florida Animation Studio”. filmbuffonline.com. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2012. 
  32. ^ “The 62nd Academy Awards (1990) Nominees and Winners”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011. 
  33. ^ “Beauty and the Beast - Film Archives”. The Film Archives.com. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2009. 
  34. ^ “Beauty and the Beast (1991) - Awards”. IMDB. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2010. 
  35. ^ “The 64th Academy Awards (1992) Nominees and Winners”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011. 
  36. ^ a ă â “The 65th Academy Awards (1993) Nominees and Winners”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011. 
  37. ^ “WALT DISNEY FEATURE ANIMATION FLORIDA, INC.”. Corporation Search. State of Florida, Department of State. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2013. 
  38. ^ “1992 Yearly Box Office Results”. Box Office Mojo. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2010. 
  39. ^ “1994 Yearly Box Office Results”. Box Office Mojo. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2010. 
  40. ^ “Highest-grossing animated films”. Box Office Mojo. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2009. 
  41. ^ a ă “The 67th Academy Awards (1995) Nominees and Winners”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011. 
  42. ^ “The 68th Academy Awards (1995) Nominees and Winners”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011. 
  43. ^ “The 72nd Academy Awards (2000) Nominees and Winners”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2011. 
  44. ^ “Studio Shakeups”. VFX HQ Spotlight. Tháng 4 năm 1996. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2013. 
  45. ^ McNary, Dave (28 tháng 10 năm 1999). “DISNEY, DQI TO FORM THE SECRET LAB”. Daily News (Los Angeles, CA). Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2013. 
  46. ^ Graser, Marc (23 tháng 10 năm 2001). “Disney can't keep Secret”. Variety. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2012. 
  47. ^ Verrier, Richard (11 tháng 9 năm 2012). “Digital media trailblazer and ex-Disney exec Bob Lambert dies”. Los Angeles Times Company Town. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2012. 
  48. ^ Eller, Claudia (26 tháng 1 năm 2006). “Deal Ends Quarrel Over Pixar Sequels”. Los Angeles Times. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2013. 
  49. ^ a ă “Disney buying Pixar for $7.4 billion”. NBC News. AP. 1 tháng 1 năm 2006. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2013. 
  50. ^ Daly, Steve (16 tháng 6 năm 2006). “Woody: The Untold Story”. Entertainment Weekly Magazine. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2013. 
  51. ^ Eller, Claudia; Richard Verrier (16 tháng 3 năm 2005). “Disney Plans Life After Pixar With Sequel Unit”. Los Angeles Times. Truy cập ngày 21 tháng 2 năm 2013. Disney animation chief David Stainton, to whom the sequels unit reports, declined to comment on its plans. 
  52. ^ “Disney Closes Unit Devoted to Pixar Sequels”. Los Angeles Times. 21 tháng 3 năm 2006. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2011. 
  53. ^ Armstrong, Josh (22 tháng 4 năm 2013). “From Snow Queen to Pinocchio II: Robert Reece’s animated adventures in screenwriting • Animated Views”. Animatedviews.com. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  54. ^ “DisneyToon Studios to be Restructured and Will Operate as a Separate Unit... - re> BURBANK, Calif., June 22 /PRNewswire/”. Prnewswire.com. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  55. ^ King, Susan (2 tháng 2 năm 2013). “40th Annie Award nominees and winners list”. Los Angeles Times. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2013. 
  56. ^ Globe, Golden (13 tháng 12 năm 2012). “Golden Globes 2013: full list of nominations”. guardian.co.uk. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2013. 
  57. ^ '2013 Oscar Nominees”. Academy of Motion Picture Arts and Sciences. 10 tháng 1 năm 2013. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2013. 
  58. ^ Amidi, Amid. “Disney Sweeps Animation Oscars with "Paperman" and "Brave"; VFX Oscar Goes to "Life of Pi". Cartoon Brew. Cartoon Brew LLC. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013. 
  59. ^ MacQuarrie, Jim. “Disney’s Paperman Is a Perfect Short Film”. Wired. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2013. 
  60. ^ Taylor, Drew. “Disney CEO Bob Iger Says There Are No Current Plans For Hand Drawn Animation – But What Does He Really Mean?”. IndieWire. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2013. 
  61. ^ Amidi, Amid (11 tháng 4 năm 2013). “BREAKING: Disney Just Gutted Their Hand-Drawn Animation Division (UPDATED)”. Cartoon Brew. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2013. 
  62. ^ Keegan, Rebecca (9 tháng 5 năm 2013). “Disney is reanimated with films such as 'Big Hero 6,' 'Frozen'. latimes.com. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2013. 
  63. ^ Graser, Marc (10 tháng 9 năm 2008). “Millstein to head Disney Animation”. Variety. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2008. 
  64. ^ Mark Salisbury, Tim Burton (2006). Burton on Burton. London: Faber and Faber. tr. 115–120. ISBN 0-571-22926-3. 
  1. ^ 1929
    • The Disney Touch, by Ron Grover, 1991.
    • Disneyana: Walt Disney Collectibles, by Cecil Munsey, 1974. Pg. 31.
    • Holliss, Richard; Brian Sibley (1988). The Disney Studio Story. 
    • Building a Company - Roy O. Disney and the Creation of an Entertainment Empire, by Bob Thomas, 1998. Pg. 137.
    • Walt Disney - The Triumph of the American Imagination, by Neal Gabler, 2006. Pg. 330.

Liên kết ngoài